I SA/Łd 534/21

Dnia 5 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania łącznego na rok 2021 oddala skargę. I SA/Łd 534/21 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało o mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia K. J. i P. B. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 rok. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji ustalił K. J. i P. B. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 rok w wysokości 11,00 zł. Wysokość podatku ustalono na podstawie posiadanej dokumentacji podatkowej oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Podstawę opodatkowania stanowią użytki rolne o powierzchni 0,1117 ha fizycznych (0,0168 ha przeliczeniowych), zwolnione z podatku rolnego oraz las o powierzchni 0,2600 ha opodatkowany podatkiem leśnym w kwocie 11,00 zł ze stawką opodatkowania w wysokości 43,3048 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazane zostały następujące przepisy prawne: art. 1, 2, 3, 4, 6. 6a, 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 z późn. zm. – dalej u.p.r.), uchwała Nr [...] Rady Gminy N z dnia [...]r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatkowych na rok podatkowy 2021 (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2020 r. poz. 5883 z dnia [...] r.), uchwała Nr [...] Rady Gminy N. z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie obniżenia ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego na rok podatkowy 2021 (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2020 r. poz. 6612 z dnia 2 grudnia 2020 r.) oraz art. 1 - 7 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 888 – dalej u.p.l.). Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., mając na uwadze zarzuty odwołania podkreśliło, że prawidłowe opodatkowanie gruntu jednym z trzech podatków: podatkiem rolnym, podatkiem od nieruchomości i podatkiem leśnym zależy w pierwszej kolejności od jego klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniono dalej, że z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Ł wynika, że P.. K. J. są właścicielami działki o nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości D. - użytków gruntowych o łącznej powierzchni 0,3900 ha, z czego 0,2800 ha jest sklasyfikowane jako lasy (LsVI), a 0,1100 ha jest sklasyfikowane jako grunty orne (RVI). Zarządzeniem nr [...] Starosty Ł. z dnia [...] r. zostały zatwierdzone uproszczone plany urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa położonych na terenie Gminy N.. Z uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych na okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2026 roku według stanu na dzień 1 czerwca 2016 r. obrębu ewidencyjnego D. wynika, że powierzchnia leśna zalesiona ww. działki wynosi 0,2600 ha (powierzchnia ogrodzona), zaś niezalesiona 0,0200 ha (linia energetyczna). Organ pierwszej instancji ustalił podatników podatku leśnego, którymi są właściciele działki [...] położonej w miejscowości D. – K. J. i P. B.. Podstawa opodatkowania wynika z ewidencji gruntów budynków, pomniejszona o grunty niezalesione zajęte na linię energetyczną. Zobowiązanie podatkowe zostało ustalone mając na uwadze art. 4 ust. 1 u.p.l. oraz Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2020 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 983). Organ wyjaśnił, że podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 u.p.l.). Średnia cena sprzedaży drewna, obliczona według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2020 r. wyniosła 196,84 zł za 1 m3. Podatek leśny został ustalony w następujący sposób: 0,26 ha lasu x 43,3048 zł (196,84 zł x 0,220 m3) = 11,26 zł po zaokrągleniu do pełnych złotych 11,00 zł. Zatem, w ocenie organu II instancji, dopóki zapis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący klasyfikacji gruntów działki o nr ew. 230 położonej w D., nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Grunty o powierzchni 0,1117 ha fizycznych, 0,0168 ha przeliczeniowych, sklasyfikowane jako grunty orne (RVI), objęte zostały zwolnieniem na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. Odnosząc się do wpływu planu zagospodarowania przestrzennego w sprawie ustalenia podatku leśnego należy wyjaśniono, że o opodatkowaniu gruntu podatkiem leśnym decyduje wyłącznie klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów jako las. W ocenie organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia przepisów o charakterze procesowym mającego istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy. Organ podatkowy nie miał obowiązku wszczynania sprawy z urzędu poprzez wydanie i doręczenie stronie postanowienia w związku z ustaleniem zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, ponieważ stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, tj. za 2020 rok, nie uległ zmianie. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dnia [...] r. K. J. i P. B. wnieśli skargę (uzupełnioną późniejszymi pismami) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący w uzasadnieniu skargi (i jej uzupełnieniach) podnieśli zarzut nielegalnego naliczania podatku leśnego od 2007 roku, powołali się na załączone do skargi dowody tj: decyzję z dnia [...] r. znak: [...] wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł., zaświadczenie z dnia 25 lutego 1999 r. potwierdzające, że L. W. nie figuruje w 1999 roku jako płatnik podatku rolnego oraz akt notarialny z dnia [...] r. W ocenie skarżących uproszczony plan urządzenia lasu opracowany w 2006 r. przez S. Ł. dla zmarłego w 1995 r. J. W., był z mocy prawa nieważny. Z umowy sprzedaży działki z 1956 r. wynika, że działka stanowiła część gospodarstwa rolnego, której grunty zostały sklasyfikowane jako kl. VI, nieużytki. Skarżący wyjaśnili, że trzykrotnie zwracali się do Starosty Ł. o zmianę klasyfikacji i przywrócenie stanu faktycznego działki. Działania te nie przyniosły jednak oczekiwanych rezultatów. Powołując się na Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wskazali na nieprawidłowości proceduralne w opracowywaniu uproszczonego planu urządzenia lasu. W dalszej części skargi przywołano przepisy prawne dotyczące lasów, sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu, Konstytucję RP, wnosząc o przywrócenie pierwotnego stanu prawnego nieruchomości, zgodnie z prawem i prawem miejscowym, uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, co umożliwi pobieranie podatku od nieruchomości od działki [...] w Dzierzgówku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę P. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zarzuty skargi skoncentrowane są wokół nieprawidłowości dotyczących wpisu w ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących działki [...] położonej w D., stanowiącej w części przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym. Tym samym istota sporu podatnika z organem sprowadza się do kwestionowania treści ewidencji gruntów, jako podstawy wymiaru podatku rolnego, leśnego, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Ocenę prawną należy zatem rozpocząć od ustalenia, jakie znaczenie dla wymiaru podatku rolnego i leśnego za rozpatrywany rok podatkowy ma ewidencja gruntów. W orzecznictwie konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że od reguły potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawa Geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 – dalej u.p.g.k) nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wynikające z ewidencji gruntów (por. II FSK 1243/08). Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków jest podstawą wymiaru podatków. Zatem wprost zgodnie z treścią tego przepisu organ ma obowiązek ustalić zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym, leśnym (łączne zobowiązanie pieniężne), przyjmując powierzchnię, klasyfikację i stan prawny gruntów takie, jakie zostały ujawnione w ewidencji gruntów. Organy, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym i leśnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie sporu o prawo własności podatnika, o przebieg granic działek. Ewidencja gruntów, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny organu w postępowaniu podatkowym. Rozstrzyganie sporu o treść ewidencji gruntów należy do odrębnego postępowania, dotyczącego prowadzenia wymienionej ewidencji. Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem podatnik jest zdania, że zakres jego prawa własności jest inny od ujawnionego dotychczas w ewidencji gruntów, to powinien wykazać tę okoliczność organowi właściwemu do prowadzenia ewidencji gruntów, we właściwym postępowaniu, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego. Postępowanie podatkowe nie służy bowiem weryfikacji ewidencji gruntów. Natomiast w przypadku zmiany ewidencji gruntów w wyniku innych postępowań administracyjnych, sądowych, może okazać się zasadne wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. – dalej O.p.). Do czasu zmiany ewidencji gruntów we właściwym trybie, przez organ właściwy do prowadzenia tej ewidencji, jej zapisy odnośnie stanu własności, powierzchni i przeznaczenia gruntów wiążą organy w postępowaniu podatkowym. Na tym etapie kontrolowanego postępowania podatkowego wyrażenie odmiennego poglądu byłoby wbrew art. 1 u.p.r. i art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.p.l. w związku z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Należy zwrócić uwagę na spójność systemu opodatkowania gruntów tak w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019.1170 ze zm. - dalej u.p.o.l)., jak i w pozostałych ustawach, dotyczących opodatkowania nieruchomości rolnych i lasów. Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei art. 1 ust. 2 u.p.l. stanowi, że lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zatem ustawa o podatku rolnym i ustawa o podatku leśnym wprost odwołują się do ewidencji gruntów jako podstawy wymiaru podatków. Tym samym na gruncie prawa podatkowego ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. II FSK 986/11). Wobec tego prawidłowo organ podatkowy przyjął za podstawę wymiaru podatku rolnego oraz leśnego, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, dane wynikające z ewidencji gruntów. Wbrew stanowisku podatnika, organ podatkowy nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dla podważenia treści tej ewidencji gruntów. W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego bezzasadne są zarzuty dotyczące pominięcia istotnych dowodów w postępowaniu podatkowym czy zaniechań ze strony organu podatkowego w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla wyniku sprawy podatkowej. Ponownie należy podkreślić, że wobec charakteru i znaczenia ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku rolnego i leśnego nie jest możliwe dla celów wymiaru tych podatków, rozstrzyganie w postępowaniu podatkowym kwestii związanych z prawidłowością w ewidencji gruntów. Należy zauważyć, że art. 194 § 3 O.p., stanowiący o możliwości prowadzenia przeciwdowodu w stosunku do treści dokumentu urzędowego nie przewiduje, w jakiej formie może być on przeprowadzony i przez jaki organ. Nie zawsze, z uwagi właśnie na przepisy ustaw podatkowych, uprawnienie do kwestionowania mocy dowodowej określonych dokumentów przysługuje organom podatkowym. W okolicznościach kontrolowanego postępowania podatkowego organ nie był uprawniony by zastępować w rozstrzygnięciach inny organ, właściwy do prowadzenia ewidencji gruntów, czy sąd powszechny, właściwy do rozstrzygania sporów z zakresu prawa cywilnego. Przywołany art. 21 ust. 1 u.p.g.k. wyraźnie stanowi, że podstawą wymiaru podatków jest stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów. W tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją gruntów, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające. Z art. 22 ust. 1 u.p.g.k. wprost wynika właściwość starosty do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 22 ust. 2 u.p.g.k. przewiduje obowiązek właścicieli i osób władających zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, a organ podatkowy przy wymiarze podatku rolnego, leśnego nie jest uprawniony do odejścia od ewidencji gruntów i czynienia własnych ustaleń, zastępujących treść ewidencji gruntów. Tym samym wykluczona jest możliwość prowadzenia przeciwdowodu w trybie art. 194 § 3 O.p. w tym zakresie, który należy do kompetencji innego organu administracji czy sądu powszechnego. Podatnik jest uprawniony dochodzić swych praw z zachowaniem drogi właściwych postępowań administracyjnych czy sądowych, cywilnych. Nie można zaakceptować stanowiska podatnika, który żąda od organu podatkowego rozstrzygnięcia sporu o treść ewidencji gruntów w postępowaniu podatkowym. Tej treści stanowisko podatnika pomija przedstawiony stan prawny, który wyznacza zakres kompetencji organu podatkowego, granice postępowania podatkowego (por. II FSK 842/05, glosa do tego wyroku A. Bartosiewicza, baza LEX). Tym samym wykluczona jest możliwość dokonywania ustaleń odmiennych od treści ewidencji gruntów, samodzielnie przez organy podatkowe, w zakresie tych kwestii spornych, które podlegają kompetencji innych organów czy sądu powszechnego. Również załączone do skargi dokumenty nie mogą przynieść, oczekiwanego przez jej autora, skutku (przywrócenie pierwotnego stanu prawnego nieruchomości). Dokumenty, które podatnik przedłożył na etapie sądowej kontroli legalności i które w jego ocenie miały świadczyć o niezgodności ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, nie mogły dowodzić niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Ponownie należy podkreślić, że jeśli podatnik kwestionuje treść ewidencji gruntów, to powinien wystąpić o jej zmianę do organu właściwego do prowadzenia tej ewidencji, a w sytuacji sporu z organem właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów, doprowadzić sprawę do etapu sądowej kontroli legalności rozstrzygnięcia organu w sprawie treści ewidencji gruntów. Końcowo Sąd zauważa, że nie jest związany zarzutami skargi, gdyż z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał oceny legalności w zakresie nie objętym zarzutami skargi i stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ustalił podatnikowi zobowiązanie w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego zgodnie z art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art.6, art. 6a, art.6c u.p.r., art. 2, 3, 4, 5, 6 u.p. i art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 u.p.l. Z tych względów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). P.C.