I SAB/Wa 274/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-11

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rozwoju i Technologii pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1955 r. i 1956 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1956 r. i 1955 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo długotrwałego postępowania, zawieszenia i podjęcia postępowania, organ przez znaczący okres po jego podjęciu nie podejmował działań, a terminy załatwienia sprawy były wielokrotnie przekraczane. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ organ wydał już decyzję w przedmiocie wniosku. Skarga w części dotyczącej orzeczenia z 1961 r. została odrzucona z uwagi na niedopuszczalność.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1955 r., 1956 r. i 1961 r. Zarzuciła organowi naruszenie terminów do rozpatrzenia sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że nie pozostaje w bezczynności, wskazując na skomplikowany charakter sprawy i konieczność zgromadzenia obszernego materiału dowodowego. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych i sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1956 r. i 1955 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń z 1956 r. i 1955 r. 3. Odrzucono skargę w części dotyczącej rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1961 r. 4. Zasądzono od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] czerwca 1956 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lipca 1955 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] czerwca 1956 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lipca 1955 r. nr [...]; 3. odrzuca skargę w części dotyczącej rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] października 1961 r. nr [...]; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej M. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. pismem z [...] grudnia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju i Technologii) w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] czerwca 1956 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lipca 1955 r. nr [...], a także orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] października 1961 r. nr [...]. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 12 kpa w zw. z art. 35 § 1 w zw. z art. 36 § 1 kpa przez rażące przekroczenie terminów do rozpatrzenia sprawy i wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w skardze dokumentów (pism skarżącej z [...] czerwca 2019 r. i [...] czerwca 2019 r., pisma organu z [...] lipca 2019 r.) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania administracyjnego podkreślając, że organ znacząco przekroczył termin do załatwienia sprawy. Skarżąca zaznaczyła, że A. K. (w miejsce którego wstąpiła Z. D.) wnioskiem z [...] maja 1995 r. wystąpił do Ministra Transportu i Budownictwa o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń z [...] czerwca 1956 r., [...] lipca 1955 r. oraz [...] października 1961 r. Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Ministra Transportu i Budownictwa z [...] marca 2006 r. nr [...] do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po uczestniczce postępowania – H. G. Następnie postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął zawieszone postępowanie. W związku z brakiem informacji w przedmiocie złożonego wniosku skarżąca [...] czerwca 2018 r. wystąpił do organu z ponagleniem w przedmiocie jego rozpoznania. Pomimo wystosowanego ponaglenia skarżąca nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Następnie pismem z [...] czerwca 2019 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o poinformowanie jej o przebiegu sprawy. Pismem z [...] lipca 2019 r. organ poinformował skarżącą, że nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa ze względu na konieczność jednoznacznego ustalenia przedmiotu niniejszego postępowania, uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację geodezyjną dotyczącą aktualnego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o akta archiwalne dotyczące przedmiotowego wywłaszczenia. Organ wyznaczył jednocześnie termin rozstrzygnięcia sprawy do [...] października 2019 r. W ocenie skarżącej skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. Nawet przy przyjęciu, że przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i jest skomplikowana, załatwienie sprawy powinno nastąpić w terminie dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania, czy też podjęcia zawieszonego postępowania. Tymczasem sprawa została podjęta postanowieniem z [...] listopada 2017 r., organ w trybie art. 36 § 1 kpa wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, tj. [...] października 2019 r. i mimo to sprawa nadal nie została zakończona. Zdaniem skarżącej termin rozpoznania sprawy przekroczony został w sposób rażący. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju (obecnie Minister Rozwoju i Technologii) wniósł o jej oddalenie. Organ opisał szczegółowo przebieg postępowania wskazując m.in., że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania organów administracji i sądu administracyjnego. Wyrokiem z 25 maja 2001 r. sygn. akt I SA 2301/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 1995 r. odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z [...] lipca 1955 r. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 3093/02 uchylił decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2002 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] sierpnia 2002 r. nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] października 1961 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Następnie postanowieniem z [...] marca 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń z [...] lipca 1955 r., [...] czerwca 1956 r. oraz [...] października 1961 r. Postępowanie podjęte zostało postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2017 r. Organ zaznaczył, że pismami z [...] czerwca 2019 r. wystąpił do: - Sądu Rejonowego dla [...][...] w [...] o przesłanie odpisów dokumentów z akt ksiąg wieczystych nr [...] i [...] oraz zbioru dokumentów [...], - Sądu Rejonowego dla [...][...] w [...] o przesłanie akt sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z [...] lutego 1962 r. sygn. akt [...], - Ministerstwa Obrony Narodowej, Centralnego Archiwum Wojskowego, Archiwum Marynarki Wojennej, Archiwum Sił Powietrznych, Archiwum Wojskowego w [...] oraz Archiwum Wojskowego w [...] o przesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz dokumentów dotyczących władania ww. nieruchomością przez Wojsko Polskie w latach 1944-1956, - [...] Ośrodka Geodezji o przesłanie danych z rejestru gruntów dotyczących nieruchomości wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości, - Instytutu Pamięci Narodowej, Zarządu Lokali Miejskich oraz Urzędu Miasta [...] o przesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz władania ww. nieruchomością przez Wojsko Polskie w latach 1944-1956. - pełnomocnika Z. D. o sprecyzowanie wniosku z [...] maja 1995 r. Ponadto pismem z [...] lipca 2019 r. organ zawiadomił strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do [...] października 2019 r. Minister opisał poszczególne uzyskane odpowiedzi na wystosowane pisma z [...] czerwca 2019 r. oraz zaznaczył, że pismami z [...] stycznia 2020 r. zwrócono się ponadto do Archiwum Wojskowego w [...] z prośbą o przyspieszenie rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2019 r. oraz do [...] Ośrodka Geodezji o aktualny stan prawny nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (nieruchomość zamienna za wywłaszczoną nieruchomości położoną przy ul. [...] przyznana ww. orzeczeniem z [...] października 1961 r.). Pismem z [...] stycznia 2020 r. poinformowano ponadto strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do [...] kwietnia 2020 r. W odpowiedzi na zarzuty skargi Minister podkreślił, że są one bezzasadne, gdyż organ nie pozostaje w bezczynności. Minister zaznaczył, że zobowiązany jest zgodnie z art. 7 kpa i 77 kpa do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w celu oceny legalności orzeczenia wywłaszczeniowego. Kluczowe dla przedmiotowej sprawy pozostaje zaś pozyskanie materiału dowodowego dotyczącego władania przedmiotową nieruchomością przez Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwa państwowe. Ponadto Wojskowe Archiwum w [...] pismem z [...] sierpnia 2019 r. poinformowało, że zrealizowanie wniosku z [...] czerwca 2019 r. będzie możliwe dopiero w lutym 2020 r. Skoro zatem organ nie otrzymał jeszcze zawnioskowanych dokumentów mogących być kluczowym dowodem przy ocenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego, to niewątpliwie niemożliwe było wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Tym samym skoro przedłużenie postępowania nie jest spowodowane brakiem działania organu, lecz oczekiwaniem na przesłanie zawnioskowanych dokumentów, nie można mówić o bezczynności organu. Organ zaznaczył ponadto, że do [...] listopada 2017 r. postępowanie było zawieszone, a zatem zgodnie z art. 103 kpa terminy określone w kodeksie nie biegły. Minister wskazał dodatkowo, że sprawy rewindykacyjne ze swojej natury mają charakter długotrwały, co wiąże się z trudnościami w ustaleniu stanu faktycznego na dzień wydania orzeczenia oraz ze zgromadzeniem całości akt archiwalnych postępowania zakończonego orzeczeniem nacjonalizacyjnym po kilkudziesięciu latach od jego zakończenia, a w rozważanym przypadku - po upływie ponad 60 lat. Organ podkreślił wielowątkowość przedmiotowych postępowań, na którą składa się konieczność zbadania legitymacji wnioskodawców, pozyskania akt archiwalnych dotyczących kontrolowanego postępowania, bardzo wymagający, zarówno pod względem czasowym, jaki merytorycznym, charakter czynności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Zaznaczył, że do wydania prawidłowej decyzji niezbędne jest poza pozyskaniem materiałów archiwalnych, również ustalenie stron, a także przeanalizowanie orzecznictwa sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 lutego 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 24/20 uznał, że skarga na bezczynność Ministra Rozwoju jest uzasadniona i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] lipca 1955 r., utrzymującego je w mocy orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz orzeczenia z [...] października 1961 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że Minister Rozwoju dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 2515/20 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA zaznaczył m.in., że z analizy akt wynika, że z żądaniem stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1961 r. nie wystąpiła M. P. (ani A. K.), a ponaglenia skarżącej (pisma z [...] czerwca 2018 r. i [...] czerwca 2019 r.) złożone zostały - w trybie art. 37 kpa - przed sprecyzowaniem zakresu wniosku przez Z. D. pismem z [...] lipca 2019 r. i nie dotyczyły braku stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1961 r. W konsekwencji, skarga w zakresie bezczynności organu w nierozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] października 1961 r. winna zostać odrzucona. NSA zaznaczył jednocześnie, że bezczynność organu w pozostałym zakresie należało ocenić od daty zwrotu organowi akt przez Sąd po wyroku sygn. akt I SA 3093/02 do dnia orzekania. W ocenie NSA Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że postępowanie administracyjne pozostawało zawieszone przez ponad 10 i pół roku (od 13 marca 2006 r. do 14 listopada 2017 r.), co skutkowało wstrzymaniem biegu terminów (art. 103 kpa). Należało również szerzej odnieść się, tj. wskazać i ocenić celowość czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego i ustalenie stron postępowania. Zdaniem NSA uzasadnienie wyroku z 21 lutego 2020 r. nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie pozwala zweryfikować prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji art. 149 § 1 pkt 1, § 3 i § 1a tej ustawy. NSA podkreślił, że oceniając bezczynność organu Sąd I instancji należycie przedstawi przebieg postępowania administracyjnego i dokona jego oceny, szczegółowo odnosząc się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Wynik tej kontroli oraz akt subsumcji Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawi starannie w uzasadnieniu, spełniającym wymogi art. 141 § 4 ww. ustawy. Minister Rozwoju i Technologii przy piśmie z [...] października 2021 r. nadesłał natomiast do Sądu decyzję z [...] września 2021 r. nr [...], mocą której po rozpatrzeniu wniosku A. K. odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. [...] z [...] lipca 1955 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie zaś z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając ponownie sprawę, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z 24 czerwca 2021 r., Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii (wcześniej Minister Rozwoju) w części dotyczącej rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 17 października 1961 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zauważyć trzeba, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, co podkreślił NSA ww. wyroku z 24 czerwca 2021 r., że wniosek A. K. z [...] maja 1995 r. nie obejmował żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia. Kwestie tę przesadził WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 13 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 3093/02. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] października 1961 r. został złożony pismem z [...] lipca 2019 r. przez Z. D. M. P. nie wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Ponaglenia skarżącej z [...] czerwca 2018 r. i [...] czerwca 2019 r. (w trybie art. 37 kpa) złożone zaś zostały przed sprecyzowaniem zakresu wniosku przez Z. D. w piśmie z [...] lipca 2019 r. i nie dotyczyły stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia z [...] października 1961 r. Skarga w przedmiotowej części jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Oceniając natomiast bezczynność organu w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z [...] lipca 1995 r. Sąd miał na uwadze stan sprawy od daty zwrotu organowi akt po wyroku z 13 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 3093/02 do dnia orzekania. Zdaniem Sądu skarżąca zasadnie zarzuciła organowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku we wskazanym zakresie, zaistniała w sprawie bezczynność miała zaś miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że ww. wyrok z 13 lipca 2004 r. wraz aktami administracyjnymi sprawy zwrócone zostały organowi przy piśmie z [...] listopada 2004 r. i jak wynika z analizy akt po ich wpłynięciu organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o nadesłanie koniecznych dokumentów i wyjaśnień (pisma z [...] lutego 2005 r., [...] kwietnia 2005 r., [...] lipca 2005 r. skierowane do Urzędu Miasta [...] Wydziału Geodezji, Katastru i Inwentaryzacji; pismo z [...] września 2005 r. skierowane do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]; pisma z [...] maja 2005 r., [...] listopada 2005 r. i [...] lutego 2006 r. skierowane do A. K.). Następnie postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z [...] marca 2006 r. do czasu ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. organ podjął zawieszone postępowanie. Kolejne czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego podjęte natomiast zostały dopiero w czerwcu 2019 r. (opisane wyżej pisma z [...] czerwca 2019 r. skierowane do Sądu Rejonowego dla [...][...] w [...], Ministerstwa Obrony Narodowej, Centralnego Archiwum Wojskowego, Archiwum Marynarki Wojennej, Archiwum Sił Powietrznych, Archiwum Wojskowego w [...], Archiwum Wojskowego w [...], [...] Ośrodka Geodezji, Instytutu Pamięci Narodowej, Zarządu Lokali Miejskich Urzędu Miasta [...] oraz do pełnomocnika Z. D.). Podkreślenia przy tym wymaga, że wskazane działania podjęte zostały po złożeniu przez skarżąca pisma z [...] czerwca 2019 r. stanowiącego ponaglenie w trybie art. 37 kpa. Przy czym istotne jest, że wcześniejsze ponaglenie skarżącej z [...] czerwca 2018 r. pozostało bez reakcji ze strony organu. Z analizy akt wynika ponadto, że pismem z [...] lipca 2019 r. organ zawiadomił strony o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do [...] października 2019 r. Wskazany termin nie został dotrzymany. Po uzyskaniu zaś odpowiedzi na ww. wezwania z [...] czerwca 2019 r. kolejne działania w sprawie podjęte zostały w styczniu 2020 r. Pismami z [...] stycznia 2020 r. zwrócono się o nadesłanie koniecznych wyjaśnień i dokumentów do Archiwum Wojskowego w [...] oraz do [...] Ośrodka Geodezji, a także poinformowano strony o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do [...] kwietnia 2020 r. Powyższy termin również nie został przez organ dotrzymany (stosowna decyzja wydana została dopiero [...] września 2021 r.), a wskazane działania podjęte zostały po złożeniu przez skarżącą skargi z 23 grudnia 2019 r. na bezczynność Ministra Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z powyższego wynika zatem, że w toku postępowania organ podjął szereg czynności mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Okoliczność powyższa nie jest w żaden sposób kwestionowana. Nie ulega jednak wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił powołanym wyżej przepisom kpa, a terminy rozpoznania sprawy zostały znacznie przekroczone (wniosek o wszczęcie postępowania w istocie złożony został w maju 1995 r.). Zdaniem Sądu nie można uznać, że prowadząc przedmiotowe postępowanie organ działał wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Minister nie interesował się na bieżąco sprawą. Jak wskazano czynności mające na celu jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie podejmowane były w 2005 r., następnie od 13 marca 2006 r. do 14 listopada 2017 r. postępowanie było zawieszone i kolejne działania podjęte zostały w czerwcu 2019 r. oraz w styczniu 2020 r. Po podjęciu zawieszonego postępowania organ przez niemal 1,5 roku nie podejmował zatem żadnych działań w sprawie i - jak wyżej wskazano - stosowne czynności podjęte zostały po interwencji ze strony skarżącej. Organ nie dotrzymał też terminu załatwienia sprawy wyznaczonego w zarówno w piśmie z [...] lipca 2019 r. (do [...] października 2019 r.) jak i w piśmie z [...] stycznia 2020 r. (do [...] kwietnia 2020 r.). Decyzja rozpoznająca wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z [...] lipca 1955 r. wydana została [...] września 2021 r. W ocenie Sądu okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z [...] lipca 1955 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając stan bezczynności Sąd uwzględnił przy tym okres wstrzymania biegu terminów z powodu zawieszenia postępowania, tj. od 13 marca 2006 r. do 14 listopada 2017 r. Zdaniem Sądu okoliczność ta, podobnie jak okoliczności wskazywane w odpowiedzi na skargę, tj. charakter i stopień skomplikowania sprawy, konieczność zgromadzenia materiału archiwalnego, ustalenia stron, czy też przeanalizowania orzecznictwa nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Zwłaszcza wobec faktu, że po podjęciu postępowania organ niemal przez 1,5 roku nie podejmował żadnych działań w sprawie, przedmiotowe postępowanie toczy się zaś od wielu lat (w istocie od 1995 r.), a terminy załatwienia określone w art. 35 kpa zostały przez organ wielokrotnie przekroczone. Sąd stwierdził jednocześnie, że w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w przedmiocie wniosku o stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z [...] lipca 1955 r. Jak wyżej wskazano Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 15 września 2021 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. K. odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z [...] czerwca 1956 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia z [...] lipca 1955 r. Wydanie przedmiotowej decyzji wyłącza zatem możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 100 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło