II SA/Po 295/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-01-11

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Sędzia WSA Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę, która zaprzestała pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, a nie z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone dla osób w wieku produkcyjnym, które zmuszone są do rezygnacji z pracy lub zaniechania jej poszukiwania z powodu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Osoba pobierająca emeryturę, która zaprzestała pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, a nie w związku z koniecznością sprawowania opieki, nie spełnia podstawowej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką.
Stan faktyczny
Skarżąca, osoba w wieku emerytalnym, ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą emerytury oraz na to, że niepełnosprawność męża została zdiagnozowana po tym, jak skarżąca przeszła na emeryturę, co oznacza, że rezygnacja z pracy nie była bezpośrednio związana z koniecznością sprawowania opieki. Skarżąca kwestionowała te decyzje, argumentując, że spełniła przesłankę rezygnacji z zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Dnia [...] lipca 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Świętochowie wpłynął wniosek pełnomocnika K. J. (zwanej dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącą" [72 lata]) – adw. M. Ż. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem – W. J. [74 lata]. Do wniosku dołączono oświadczenie, iż wnioskodawca pobiera emeryturę z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Mąż wnioskodawcy cierpi na chorobę Parkinsona. Przedłożono opis dnia, z którego wynika, że mąż porusza się na wózku inwalidzkim, musi być rehabilitowany, aby spowolnić rozwój choroby. Mąż wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wystawionym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] listopada 2012 r. Dołączono także odpis decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z którego wynika, że wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Poza odpisem decyzji i ww. dokumentami, przedłożono także odpis karty informacyjnej leczenia szpitalnego W. J., z której wynika, że zmaga się z torbielą olbrzymią nerki prawej, kamicą nerki prawej oraz kamicą pęcherzyka żółciowego z ostrym ropowiczym zapaleniem. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, że W. J. zmaga się z chorobą Parkinsona od roku 2010, zwyrodnieniem kręgosłupa oraz stawów. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wójt Gminy Ś. (zwany dalej "Wójtem" lub "organem I instancji") odmówił wnioskodawcy przyznania rzeczonego świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Organ I instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że niepełnosprawność W. J. powstała w 2009 r. kiedy miał 63 lata, a więc pozostaje to w sprzeczności z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zmianami, zwanej dalej "u.ś.r."). Ponadto wnioskodawca pobiera emeryturę z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Ta okoliczność stoi w sprzeczności z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Wójta, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w L.", "Kolegium" lub "organem II instancji") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium odniosło się negatywnie do zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawy do wydania zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do pobieranej emerytury, SKO w L. zważyło, że w orzecznictwie panuje pogląd o możliwości przyznania świadczenia do wysokości tej emerytury. Jednakże powodem uchylenia decyzji Wójta było niezbadanie okoliczności faktycznych tj. stanu zdrowia wnioskodawcy, czy wnioskodawca przed emeryturą pobierała jakieś inne świadczenie np. rentowe, czy jest zdolna do podjęcia zatrudnienia. Wójt przystąpił do ponownego rozpoznania wniosku. W dniu [...] grudnia 2020 r. odbył się wywiad środowiskowy, w którym ustalono, że wnioskodawca pracowała na gospodarstwie rolnym. Kiedy osiągnęła wiek 55 lat, przeszła na rentę stałą Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Nie może pracować ze względu na wiek oraz stan zdrowia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Wójt odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że niepełnosprawność, która powstała w wieku 63 lat nie pozwala na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 zaniechał derogacji przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. i polecił ustawodawcy rozwiązanie problemu prawnego. Mimo to, przepis ten nadal pozostaje elementem systemu prawnego. W odniesieniu do faktu, iż wnioskodawca pobiera emeryturę uznano, iż jest to okoliczność stojąca na drodze przyznania rzeczonego świadczenia, na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Bezsporne jest to, że wnioskodawca pobiera emeryturę od roku 2008. Od roku 2003 pobierała rentę. W tym czasie wnioskodawca nie zrezygnowała z pracy, ponieważ choroba jej męża rozpoczęła się później, w roku 2010. W terminowo wniesionym odwołaniu, pełnomocnik wnioskodawcy zakwestionował decyzję organu I instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; 2) art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. stanowiącym o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz współmałżonka; 3) art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez Skarżącą emerytury z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając stanowisko odwołania, pełnomocnik Skarżącej wskazał na niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje się prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od momentu powstania niepełnosprawności podopiecznego osoby wnioskującej o to świadczenie. W odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wskazano, że należy mieć na względzie cel tej regulacji – pomoc osobom opiekującym się osobom niepełnosprawnym. Jeśli chodzi o fakt pobierania emerytury uznano, że państwo nie może zmuszać strony do pobierania świadczenia mniej korzystnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium odniosło się do podniesionych czterech przesłanek, które w ocenie Wójta stanowią podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W kontekście art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Ten przepis jest stosowany, gdy osoba spokrewniona wnioskuje o przyznanie rzeczonego świadczenia a nie współmałżonek. Druga przesłanka to moment powstania niepełnosprawności. Kolegium zgodziło się z pełnomocnikiem Skarżącej, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny (orzeczenie zakresowe) nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej. Trzecią okolicznością jest fakt pobierania emerytury przez Skarżącą. Organ II instancji uznał, że ta okoliczność powoduje niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r. mowa jest o zbiegu świadczeń rodzinnych, a emerytura jest świadczeniem ubezpieczeniowym. Ponadto z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynika wprost, że fakt pobierania emerytury stoi na przeszkodzie w przyznaniu świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium wyraża przekonanie za orzecznictwem sądowym, że Skarżąca ma prawo wyboru świadczenia. Ostatnia okoliczność to fakt, iż Skarżąca nie spełniła podstawowej przesłanki przyznania świadczenia. Jej zaniechanie podjęcia pracy, a także rezygnacja z zatrudnienia nie mają związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem. W latach 2003-2008 pobierała rentę, a od roku 2008 pobiera emeryturę. Choroba męża została zdiagnozowana w 2010 r., a więc w czasie, kiedy Skarżąca już nie pracowała. Świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane dla osób, które mogą pracować, jednakże przez okoliczności życiowe nie pracują z uwagi na sprawowaną opiekę. Sytuacja Skarżącej jest inna, ponieważ zaprzestała pracy z uwagi na przejście na emeryturę, a nie z uwagi na podjęcie opieki nad mężem. Pełnomocnik Skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję SKO w L. w całości. Podniesiono zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawnościami ze wskazaniami: konieczność stałej opieki lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżąca spełniła warunek rezygnacji z zatrudnienia lub zaniechania jego podjęcia. Skarżąca (w myśl art. 3 pkt 22 u.ś.r.) nie podejmuje pracy polegającej na świadczeniu usług jak i prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto zrezygnowała z wykonywania pracy we wskazanej formie. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji uznał, że zarzuty podniesione w skardze nie wnoszą niczego nowego w sprawie, stąd argumentacja podniesiona w zaskarżonej decyzji jest w pełni zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy." W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a SKO w L. nie zażądało przeprowadzenia rozprawy. Z tych względów, zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] stycznia 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w L. utrzymująca w mocy decyzję Wójta w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W wyniku rozpoznania skargi, Sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje obu organów odpowiadają prawu, chociaż nie podzielono w pełni argumentacji stanowiącej motywy zapadłych rozstrzygnięć. Twierdzenie Sądu o niezasadności zarzutów skargi wynika z następującej argumentacji. Materialnoprawną podstawą zapadłego rozstrzygnięcia jest u.ś.r. Skarżąca – żona W. J. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jak zeznała, zrezygnowała tudzież nie podejmuje pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym, mężem. Organy administracji publicznej – rozpoznawczy oraz odwoławczy – uznały odpowiednio, że przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania emerytury przez Skarżącą oraz, że nie ziściła się podstawowa przesłanka przyznania tego świadczenia – zaniechanie podjęcia pracy tudzież rezygnacja z niej nie nastąpiła przez wzgląd na sprawowaną opiekę, tylko z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego i ustalenia prawa do emerytury. Skarżąca konsekwentnie zaprzecza, jakoby okoliczność pobierania świadczenia emerytalnego stanowiła przeszkodę w pobieraniu świadczenia korzystniejszego tj. pielęgnacyjnego. Kolegium powołując się na orzecznictwo, uznało, że istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomimo pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, czego z kolei nie akceptuje Sąd w składzie orzekającym. Należy zauważyć, że dezaprobata dla tego poglądu nie jest jednak istotna, gdyż Sąd aprobuje inny powód, dla którego SKO w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium uznało bowiem, że nie ziściła się podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r.: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Dyrektywy wykładni językowej wskazują wprost, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wskazanym osobom w sytuacji, gdy rezygnacja z pracy albo zaniechanie poszukiwania jej jest skorelowane z obowiązkiem sprawowania opieki nad osobą dotkniętą chorobą, czyniącą ją niepełnosprawnym w stopniu znacznym. Bezsporne jest to, że W. J. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto Skarżąca, jako jego żona, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest osobą z katalogu osób zobowiązanych do spełniania świadczeń alimentacyjnych, o których mowa przepisach prawnorodzinnych. Sąd nie kwestionuje tych okoliczności. Znamienne jest to, co jednocześnie podniosło Kolegium, że nie spełnił się wymóg rezygnacji z pracy. Efekty wykładni językowej muszą być poddane sprawdzeniu poprzez zastosowanie reguł wykładni celowościowej, gdyż w takiej sytuacji można odkodować prawdziwy zamysł ustawodawcy, jaki przyświecał jemu, gdy ustanawiał u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane dla osób w wieku produkcyjnym, które przez wzgląd na zaistniałe okoliczności życiowe – choroba bliskiej osoby – są zmuszone do zaprzestania pracy albo powstrzymania się od jej poszukiwania. Ustawodawca w trosce o opiekunów osób z niepełnosprawnościami ustanowił świadczenie pielęgnacyjne, które chociaż w części wynagrodzi im to, że poprzez swoje poświęcenie doznają uszczerbku w swojej sytuacji majątkowej, która dla osób w wieku produkcyjnym jest uzależniona wyłącznie od ich aktywności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 870/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 411/21, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Tego samego nie można powiedzieć o osobach w wieku poprodukcyjnym, które otrzymują stałe i co więcej, pewne świadczenie emerytalne. Wbrew pozorom, świadczenie emerytalne, choć wielokrotnie niższe, to jednak jest ono stabilniejsze, ponieważ jedynym kryterium jego przyznania jest osiągnięcie wieku emerytalnego. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tak długo, dopóki nie odpadną podstawy jego przyznania, które to podstawy wiążą się z wystąpieniem zdarzeń przyszłych np. śmierć podopiecznego, upływ terminu wskazanego w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności etc. Skoro w oparciu o dyrektywy wykładni celowościowej udało się zrekonstruować ratio legis ustawodawcy, a więc ustalenie kto jest destynatariuszem świadczenia pielęgnacyjnego, należy przenieść powyższe na grunt niniejszej sprawy. Skarżąca jest osobą w wieku emerytalnym, który osiągnęła w roku 2008. Korzystając ze swojego uprawnienia, zakończyła wykonywanie pracy na gospodarstwie rolnym i przeszła na emeryturę. W roku 2010 zdiagnozowano u męża Skarżącej chorobę Parkinsona. Z dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że W. J. cierpi także na inne schorzenia. Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r. z uwagi na sprawowanie opieki nad mężem. Sąd w składzie orzekającym nie dostrzega żadnego związku pomiędzy sprawowaniem opieki a faktem, że Skarżąca nie pracuje. Fakt, iż Skarżąca nie pracuje i nie szuka pracy wynika z tego, że przeszła na emeryturę, a nie z powodu, że musiała z niej zrezygnować, aby zaopiekować się schorowanym mężem. "Opieka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły." (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 708/21, dostępny w CBOSA). Tego związku na gruncie niniejszej sprawy nie ma, co zasadnie wyeksponowało Kolegium. Rezygnacja z pracy była związana z przejściem na emeryturę, nie z chorobą męża. Obecnie, kiedy Skarżąca pobiera emeryturę, jej sytuacja jest stabilna, ponieważ pobiera stałe świadczenie, które jest bezterminowe. Świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane dla osób zdolnych do pracy z uwagi na pozostawanie w wieku produkcyjnym. Sytuacja emeryta nie wiąże się z pogorszeniem jego sytuacji majątkowej, ponieważ nie musi pracować, aby otrzymywać emeryturę. Z powyższych względów nie można było podzielić zarzutu Skarżącej, jaki sformułowała w skardze do tut. Sądu. Na marginesie należy zaznaczyć, co było przedmiotem rozpoznania odwołania, że zgodnie z art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r., w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Również powołany przepis wskazuje na korelację pomiędzy sprawowaniem opieki a zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania na nich pracy. Należy zważyć, że prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowiło przeszkodę w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (zob. uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, dostępna w CBOSA), jak i pobieranie innego świadczenia będące stałym źródłem utrzymania, tak emerytura także stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 844/21, dostępny w CBOSA). Brak związku pomiędzy zaprzestaniem prowadzenia gospodarstwa rolnego a sprawowaniem opieki nad mężem, a nadto pobieranie świadczenia emerytalnego stanowi przesłankę negatywną w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutu podniesionego w skardze. Kierując się przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło