I OSK 943/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-12

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Marian Wolanin, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której przysługuje prawo do emerytury, może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, jeśli kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest wyższa od kwoty pobieranej emerytury, a osoba ta zawiesiła wypłatę emerytury?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury. Jednakże, w sytuacji gdy kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest wyższa od kwoty pobieranej emerytury, a osoba sprawująca opiekę zawiesiła wypłatę emerytury, należy przyjąć, że ma ona prawo wyboru świadczenia, z którego chce skorzystać. Zawieszenie wypłaty emerytury skutkuje wyłączeniem stosowania ograniczenia zawartego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił decyzję SKO i organu I instancji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego dla M. S. SKO zarzuciło WSA błędną wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie mającej prawo do emerytury, nawet jeśli świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe i wypłata emerytury została zawieszona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 889/20 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 889/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z [...] września 2020 r., nr [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię: - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.), polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do procedowania w sprawie ustalenia M. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mimo posiadania przez osobę sprawującą opiekę prawa do świadczenia emerytalnego z ZUS; - art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na przyjęciu, że wskazany przepis ma zastosowanie w sprawie (tj. wbrew jego literalnemu brzmieniu). W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez nieuzasadnione uwzględnienie skargi M. S. w sytuacji, w której decyzja organu odwoławczego nie narusza wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, polegające na uwzględnieniu skargi w sytuacji, w której organ odwoławczy dokonał właściwej subsumpcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia sprawy, wyjaśniając wpierw jej stan faktyczny (tj. ustalając wszystkie okoliczności istotne dla załatwienia sprawy), a następnie wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy i dokonując jego prawidłowej oceny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną było to czy osobie mającej ustalone prawo do emerytury może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Z powyższego przepisu wynika, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury. W cytowanym przepisie ustawodawca jednoznacznie wykluczył z przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury. Uwzględniając jednak aktualną i utrwaloną praktykę orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, w której świadczenie pielęgnacyjne dla M. S. stanowi kwotę wyższą od kwoty pobieranej emerytury należy przyjąć, że ma ona prawo dokonać wyboru świadczenia z którego chce skorzystać. W takim przypadku rezygnację z prawa do emerytury w postaci zawieszenia jej wypłaty należy uznać za skutkujące wyłączeniem stosowania ograniczenia zawartego w cytowanym wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji dokonania przez Sąd prawidłowej wykładni prawa materialnego również zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów postępowania nie mogły być uwzględnione, skoro rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku jest konsekwencją tej wykładni. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło