I OSK 718/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-16

Skład orzekający: Marian Wolanin, Monika Nowicka, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, pomimo trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, jest zgodna z prawem, gdy organ administracji uznał, że istnieją perspektywy poprawy sytuacji dłużnika i nie zachodzą przesłanki do umorzenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie, obowiązek organu wyważenia interesu publicznego i słusznego interesu strony, a także fakt, że sytuacja dłużnika, choć trudna, nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie, zwłaszcza przy istniejących perspektywach poprawy jego sytuacji dochodowej i rodzinnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wójt Gminy odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na wiek skarżącego, jego wykształcenie, niskie dochody, ale także na perspektywę podjęcia pracy zarobkowej i możliwość poprawy sytuacji dochodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, podzielając stanowisko organów. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 885/21 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 885/21 oddalił skargę P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] października 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Wójt Gminy Augustów odmówił "przychylenia się" do wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach decyzją z dnia [...] października 2021 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję Wójta - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 877). W uzasadnieniu Kolegium podało, że skarżący ma 59 lat, legitymuje się wykształceniem średnim, zawodowym, nie ma na utrzymaniu innych osób, zaś kwota bieżących, zasądzonych alimentów wynosi 250,00 zł. Kolegium podkreśliło, że skarżący dysponuje skromnym budżetem miesięcznym (zasiłek stały w kwocie 645,00 zł przyznany decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Augustowie z [...] lipca 2021r. na okres od 1 lipca 2021 r. do 31 maja 2025 r.), z którego nie sposób zaspokoić wszystkich koniecznych wydatków, tym niemniej istnieje realna perspektywa polepszenia sytuacji dochodowej poprzez podjęcie pracy zarobkowej jeszcze w trakcie pobytu w ŚDS w L. i pozostanie aktywnym zawodowo już po opuszczeniu placówki, a w konsekwencji zaspokojenia wierzyciela. Kolegium podało, że pierwotnej przyczyny obecnej, trudnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego trzeba upatrywać w chorobie alkoholowej. Organ wskazał, że pomimo, iż w odwołaniu skarżący kilkukrotnie powoływał się na status osoby bezdomnej, to jednak jak sam przyznał, przez pewien okres (po wyjściu ze szpitala) zamieszkiwał w domu rodzinnym, natomiast opuszczenie tego domu miało związek z postawionym mu przez brata "ultimatum". Nie można zatem twierdzić, że żądanie brata dotyczyło spełnienia innego warunku, aniżeli zachowania trzeźwości. Z tej właśnie przyczyny, zdaniem Kolegium, sytuacja rodzinna skarżącego wcale nie jest aż tak trudna, jak przedstawia ją sam skarżący. Organ zaznaczył, że złe położenie może oczywiście się utrwalić, nawet pogłębić, jednakże będzie to wynikiem zaprzepaszczenia obecnej szansy, jaką daje skarżącemu całodobowy pobyt w Środowiskowym Domu Samopomocy w L., gdzie ma zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe, trwa przy tym w trzeźwości. Organ wskazał ponadto, że skarżący, pod pewnymi warunkami i w ograniczonym zakresie, jest w stanie wykonywać pracę zarobkową. W okresie od 1 czerwca 2020 r. do 17 czerwca 2021 r. był zatrudniony w Zakładzie Aktywności Zawodowej [...] w L. w wymiarze 11/20 etatu, a za kwiecień i maj bieżącego roku osiągał dochody brutto w wysokości 1704,65 zł. Jako zastanawiający Kolegium uznało fakt, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron w drugiej dekadzie czerwca, czyli niedługo po zajęciu wynagrodzenia przez komornika sądowego (stosowne zawiadomienie prowadzącego egzekucję datowane na 2 kwietnia 2021 r.), przy czym za kwiecień potrącono skarżącemu 295,40 zł, natomiast za maj już 773,14 zł. W ocenie Kolegium taki zbieg okoliczności może powodować wrażenie, iż rozwiązanie umowy miało bezpośredni związek z zajęciem komorniczym, zwłaszcza gdy uwzględni się to, że skarżący nie podaje, ażeby w ostatnim czasie zaistniały szczególne okoliczności rzutujące na możliwość świadczenia pracy, a także - gdy wnikliwie przeanalizuje się treść wniosku z dnia 11 maja 2021 r. Na taką ocenę, zdaniem Kolegium, nie może też w sposób istotny rzutować niepełnosprawność skarżącego, albowiem obecnie skarżący legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co nie wyklucza pracy zawodowej. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając w całości stanowisko orzekających w sprawie organów administracji. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, organ zebrał wyczerpująco materiał dowodowy i poddał go ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenia faktyczne i motywy, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dawały - w ocenie Sądu - podstaw do stwierdzenia przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego. Sąd przyznał rację argumentacji organów, że wprawdzie sytuacja zdrowotna i dochodowa skarżącego jest trudna, niemniej jednak do stanu zadłużenia doszło na skutek choroby alkoholowej skarżącego i związanego z nią zaniechania pracy oraz relacji z najbliższymi. W ocenie Sądu organ zasadnie jednak zasygnalizował, że zerwanie więzi rodzinnych z ojcem i bratem wcale nie musi okazać się trwałe i zupełne, a wyjście z choroby alkoholowej umożliwi ponowne zamieszkanie z krewnymi. Sąd zauważył, że twierdzenie odnośnie możliwości utrzymania abstynencji znajduje zresztą potwierdzenie w dołączonej do materiału dowodowego – ocenie funkcjonowania sporządzonej przez psychologa z której wynika, że skarżący utrzymuje abstynencję od lipca 2018 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego również stan zdrowia skarżącego nie przemawia za zastosowaniem najdalej idącej ulgi, albowiem możliwie jest podjęcie pracy w warunkach pracy chronionej. Skorzystanie przy tym z odpowiednich form wsparcia ułatwi utrzymanie zatrudnienia, a w konsekwencji poprawę sytuacji materialnej i spłatę zadłużenia. Wobec tego Sąd stwierdził, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie ma znamion wyjątkowości, a co za tym idzie nie odbiega w rażący sposób od sytuacji innych dłużników alimentacyjnych, którzy nie wywiązują się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego zasadniczo z powodu bardzo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, wskutek czego prowadzona wobec nich egzekucja okazuje się bezskuteczna. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył skarżący reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239 - dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. , poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkującą przyjęciem, że skarżący zważywszy na jego sytuację osobistą i dochodową ma możliwość uregulować zobowiązanie alimentacyjne wynikające z wypłaconych uprzednio świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy oceniając materiał dowodowy w sposób swobodny Sąd powinien dojść do wniosku, że spłata takiego zobowiązania przez osobę z istotnymi dysfunkcjami, bezrobotną, nie jest możliwa i brak jest perspektyw na jej uregulowanie w przyszłości, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., polegająca na dowolnym przyjęciu, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego, choć trudna, pozostaje wynikiem wyłącznie jego wcześniejszych zaniedbań, podczas gdy z materiału dowodowego pozostającego w aktach sprawy wynika, że pomimo aktywnych prób poprawy własnej sytuacji majątkowej, skarżącemu jedynie przemijająco udawało się pozyskać dodatkowe zatrudnienie, a na skutek okoliczności od niego niezależnych, takich jak pogarszający się stan zdrowia powodowany upływem czasu i wiekiem skarżącego, staje się coraz trudniejsze. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy zakończonej ostateczną decyzją Kolegium nie ziściły się przesłanki umorzenia skarżącemu zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a sama decyzja wydawana w warunkach uznania administracyjnego jest prawidłowo umotywowana, podczas gdy stosując ten przepis prawidłowo należałoby dojść do wniosku, że organy administracji obu instancji nie przedstawiły przekonujących argumentów przemawiających za odmową umorzenia zaległości alimentacyjnej, a w konsekwencji decyzja wydana w tym przedmiocie - z racji na jej uznaniowy charakter - jest przedwczesna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd (a przed nim organy administracji) nie dokonał bardziej szczegółowego bilansu przychodów i wydatków skarżącego. Podkreślono, że skarżący pozostaje bez jakichkolwiek środków z których mógłby pokrywać istniejące zobowiązanie alimentacyjne. W ocenie skarżącego kasacyjnie również marginalnie Sąd odniósł się do sytuacji rodzinnej skarżącego, wspomniał bowiem jedynie o zerwanej więzi rodzinnej z ojcem i bratem. Powielił za Samorządowym Kolegium Odwoławczym nacechowane dużą dozą teoretyzmu twierdzenie, że ta wcale nie musi okazać się przerwana trwale i zupełnie. Natomiast ani organy administracji, ani też Sąd I instancji nie wskazały na czym opierają swoje wnioskowanie. Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, niezależnie od tego, do jakiej grupy niepełnosprawności zakwalifikowane są dysfunkcje skarżącego, trzeba przyjąć, że wobec znacznie ograniczonej funkcjonalności rąk, spowodowanej odmrożeniem, skarżący nie ma szans na nawiązanie, ze względu na konkurencję na rynku pracy, i uzyskanie zatrudnienia pozwalającego mu na uregulowanie zobowiązań alimentacyjnych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie postawiono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Odnoszą się one odpowiednio do zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), sposobu prowadzenia przez organ postępowania dowodowego (art. 77 k.p.a.), swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należy podkreślić, że umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uregulowane w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. zapada w ramach uznania administracyjnego. Wskazuje na to wyraźnie zwrot "może" odnoszący się do uprawnienia organu administracji. Uznanie administracyjne zaś wyraża się w tym, że nawet gdy strona spełni określone prawem przesłanki, organ nie musi rozstrzygnąć sprawy w pozytywny dla niej sposób. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełnej dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Na organie spoczywa bowiem obowiązek wyważenia interesu społecznego (publicznego) oraz słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a. Organ powinien zatem każdorazowo zidentyfikować zarówno interes publiczny, jak i słuszny interes strony i w okolicznościach konkretnej sprawy rozważyć owe interesy, przyznając jednemu z nich prymat. W sytuacji przyznania prymatu interesowi publicznemu, organ powinien wyczerpująco wyjaśnić w motywach wydanej decyzji, na czym polegało wyższe wartościowanie doniosłości interesu publicznego w konflikcie ze słusznym interesem strony, prowadzące do ograniczenia uprawnienia strony lub odmowy jego przyznania. W rozpoznawanej sprawie organy administracji sprostały temu zadaniu, przedstawiając w wyczerpujący sposób w uzasadnieniach wydanych decyzji sytuację materialną skarżącego oraz wskazując powody uznania, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej odniesiono się również do możliwości wyegzekwowania z dochodów skarżącego zaległości alimentacyjnych – wskazując, że jakkolwiek Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Suwałkach pierwotnie zaliczył skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, to aktualnie legitymuje się on orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co nie wyklucza pracy zawodowej. Należy przyznać rację Sądowi I instancji, że w niniejszej sprawie zgromadzono pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń. Ustalono bowiem ogólną sytuację finansową i życiową skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został on przez organy a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oceniony. Brak jest podstaw do kwestionowania rzetelności postępowania dowodowego i prawidłowości ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji odmawiających umorzenia przedmiotowych należności. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tym przepisem, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Powyższy przepis wskazuje kryteria brane pod uwagę przez organ (sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy), ale uwzględnienie wniosku pozostawia do uznania organu, zobowiązanego do uwzględnienia zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego. Z treści powołanego przepisu wynika również, że dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, co do zasady, że każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Wobec tego, sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Może mieć to miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Przy czym, taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych. Należy też podkreślić, że przy rozpoznawaniu tego typu spraw, na co też zwrócił uwagę Sąd I instancji, trzeba również mieć na względzie, że zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest się w stanie utrzymać samodzielnie. Trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym mają zatem charakter obligatoryjny. Wobec tego art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Wobec tego należy stwierdzić, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego są czasowo udostępniane wierzycielowi i nie są świadczeniami bezzwrotnymi. Istotą systemu publicznego wsparcia jest to, że zwrot kwoty świadczenia następuje nie od osoby, która świadczenie pobrała, ale od dłużnika, którego dług względem osoby uprawnionej został zaspokojony przez państwo. W skardze kasacyjnej podkreślano brak możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego. Podnoszono, że nie istnieją żadne przesłanki dochodowe, życiowe, majątkowe, rodzinne skarżącego, które umożliwiłby spłatę należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się również do możliwości wyegzekwowania z dochodów skarżącego zaległości alimentacyjnych – wskazując, że jakkolwiek Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Suwałkach pierwotnie zaliczył skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, to aktualnie legitymuje się on orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co nie wyklucza pracy zawodowej. Sąd przyznał, że zgłoszone problemy z kończynami górnymi mogą utrudniać odnalezienie się na otwartym rynku pracy i tym samym zawężać pole wyboru spośród dostępnych ofert, ale nie koniecznie, na co wskazuje sam stan faktyczny niniejszej sprawy. Z akt postępowania wynika bowiem bezspornie, że w okresie od 1 czerwca 2020 r. do 17 czerwca 2021 r. skarżący był zatrudniony w Zakładzie Aktywności Zawodowej [...] w L. w wymiarze 11/20 etatu, a za kwiecień i maj osiągał dochody brutto w wysokości 1704,65 zł. Odnosząc się do kwestii niepełnosprawności skarżącego należy wskazać, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 maja 2020 r. wynika, iż skarżący może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej. Zauważyć należy, że w w/w orzeczeniu wskazano, iż skarżący nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Zatem posiadany przez niego stopień niepełnosprawności oraz wskazania zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności nie wyłączają go z możliwości wykonywania pracy, ograniczają jedynie rodzaj pracy, którą może wykonywać, nie eliminują go natomiast z życia zawodowego w ogóle. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, by skarżący podjął pracę odpowiadającą jego możliwościom. W sytuacji zatem, gdy skarżący dysponuje stałym dochodem w postaci zasiłku stałego, a pod pewnymi warunkami jest w stanie wykonywać pracę zarobkową, to rzeczywiście brak jest przesłanek do całkowitego umorzenia zadłużenia skarżącego. Podkreślić w tym miejscu należy, że dokonując wykładni art. 30 ust. 2 ustawy i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości, przy czym wiek sam w sobie nie jest przesłanką do umorzenia należności alimentacyjnych. Natomiast z akt sprawy wynika wręcz, że w życiu skarżącego nie zaistniała żadna obiektywna sytuacja, na którą nie miał wpływu. Z tego też względu nie można było przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącego przesądzała o braku możliwości spłaty zadłużenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, słuszne jest stanowisko organów administracyjnych i Sądu I instancji, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek do całkowitego umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie kwestionując trudnego położenia skarżącego, wskazać trzeba, że ocena legalności zaskarżonych decyzji dokonana przez Sąd I instancji, jest prawidłowa. Wobec powyższego uznać należy, że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182§2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło