II SA/Lu 322/20
WyrokWSA w Lublinie2020-10-21
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Grzegorz Grymuza, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za pobór wód podziemnych należy naliczać od maksymalnej ilości wody, która może być pobrana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, jeśli pozwolenie to obejmuje zarówno cel zwolniony z opłaty (nawadnianie szkółki leśnej), jak i cel niezwolniony (inne cele gospodarcze)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata stała za pobór wód podziemnych nie może być naliczana od maksymalnej ilości wody wynikającej z pozwolenia wodnoprawnego, jeśli pozwolenie to obejmuje cele zwolnione z opłaty (np. nawadnianie szkółki leśnej). W takiej sytuacji organ powinien ustalić opłatę proporcjonalnie do ilości wody pobieranej na cele niezwolnione z opłaty, stosując zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.).Stan faktyczny
Dyrektor Zarządu Zlewni poinformował Nadleśnictwo o wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Nadleśnictwo złożyło reklamację, twierdząc, że opłata nie powinna być naliczana, ponieważ woda jest pobierana na cele leśne (nawadnianie szkółki), które są zwolnione z opłaty. Dyrektor wydał decyzję określającą opłatę, uznając, że pozwolenie wodnoprawne obejmuje również inne cele gospodarcze, a opłata powinna być naliczona od maksymalnej ilości wody wynikającej z pozwolenia. Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 13 marca 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej także: "Dyrektor Zarządu Zlewni" bądź "Dyrektor"), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310; dalej także: "Prawo wodne"), poinformował Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo S. (dalej także: strona skarżąca) o tym, że wysokość opłaty stałej za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. za pobór wód podziemnych do celów nawadniania szkółki leśnej oraz innych celów gospodarczych z ujęcia znajdującego się na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ż., gmina W., wynosi [...] zł. Dyrektor wskazał, że opłatę tę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w czterech ratach kwartalnych płatnych w określonych terminach. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej 17 marca 2020 r.
[...] marca 2020 r. (data nadania) strona skarżąca z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, złożyła reklamację, nie zgadzając się z wysokością opłaty stałej za pobór wód, ustalonej w powołanej informacji i stwierdziła, że ta opłata nie powinna w ogóle zostać naliczona, gdyż zgodnie z art. 270 ust. 2 Prawa wodnego, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych.
Decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni, działając na podstawie art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1 oraz art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 300 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), orzekł o określeniu stronie skarżącej opłaty stałej za okres [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z opisanego wyżej ujęcia do innych celów gospodarczych.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wskazał, że zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2017 r., znak: [...], pobór wód podziemnych z ww. ujęcia jest realizowany do celów nawadniania szkółki leśnej oraz innych celów gospodarczych w ilości: Q d. śr. = 100 m3/d., Q h. max. = 9,5 m3/sek., Q r. max. = 13500 m3/rok. Z treści tej decyzji wynika, że pobór następuje do realizacji dwóch celów: nawadniania szkółki leśnej oraz innych celów gospodarczych. Decyzja ta nie zawiera podziału na maksymalną ilość wody podziemnej wyrażoną w m3/h, która może być pobrana na jej podstawie do celów nawadniania szkółki leśnej i odrębnie na inne cele gospodarcze. Wskazana wartość maksymalnego godzinowego poboru wód dotyczy więc zarówno nawadniania szkółki leśnej, jak i poboru wody do innych celów gospodarczych.
Zdaniem Dyrektora, art. 270 ust. 2 ustawy Prawo wodne, który reguluje sprawę zwolnienia z opłat za pobór wód w celu nawadniania upraw leśnych, nie daje podstaw do zwolnienia z opłaty stałej poboru wód na inne cele gospodarcze nawet jeśli następuje on "proporcjonalnie w ilościach incydentalnych", jak to określiła w reklamacji strona skarżąca. Dlatego też opłata stała została obliczona wyłącznie za pobór wód podziemnych na inne cele gospodarcze, niezależnie od proporcji, w jakiej może być pobrana w stosunku do ilości wody możliwej do pobrania na cele nawadniania szkółki leśnej. Podstawę jej naliczenia stanowi to, że w pozwoleniu wodnoprawnym został wyróżniony cel poboru wody, który nie jest zwolniony z opłaty stałej i jednocześnie została wskazana maksymalna ilość wody podziemnej wyrażona w m3/h, która może być pobrana na podstawie tego pozwolenia.
Dyrektor wyjaśnił, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 9,5 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,00263880 m3/s. Przeliczenia dokonano zgodnie z art. 552a tej ustawy. Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 ze zm., dalej także: "rozporządzenie").
Mając powyższe na uwadze, Dyrektor stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej stronie wysokość opłaty stałej.
W skardze do Sądu na decyzję Dyrektora, strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. art. 6, 7, 7a § 1, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie poczynienia ustaleń, w jakim zakresie (ilości) pobór przez stronę wód podziemnych z ujęcia na działce nr [...] w Ż., gmina W., jest realizowany do celów nawadniania szkółki leśnej, a tym samym korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat za usługi wodne, a w jakim zakresie pobór wód jest realizowany do innych celów gospodarczych;
- art. art. 268 ust. 1 pkt 1, 270 ust. 1, 273 ust. 6 w zw. z 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa wodnego poprzez ustalenie opłaty stałej za pobór wód podziemnych do innych celów gospodarczych z opisanego ujęcia z uwzględnieniem maksymalnej ilości wody, jaka może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawego, bez ustalenia, w jakim zakresie pobór wód jest realizowany do celów nawadniania szkółki leśnej, co wiąże się z ustawowym zwolnieniem od obowiązku uiszczania opłat za usługi wodne,
- art. 270 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie, mimo że pobór wód podziemnych przez stronę jest realizowany także w celu nawadniania szkółki leśnej, co oznacza, że powinna ona być zwolniona z opłaty stałej w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Sąd uwzględnił skargę również z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który zobowiązuje Sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one podniesione w skardze.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest ocena zasadności ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych w sytuacji, gdy woda jest pobierana zarówno na cel, z którym przepisy wiążą obowiązek ponoszenia opisanej opłaty ("inne cele gospodarcze"), jak i cel, którego realizacja jest zwolniona z takiego obowiązku ("nawadnianie szkółki leśnej").
Wskazać trzeba, że opłaty za usługi wodne stanowią instrument prawny, który za pomocą ekonomicznego (finansowego) obciążenia podmiotów korzystających z usług wodnych (lub innych podmiotów, o których mowa w art. 298 Prawa wodnego) zmierza do zapewnienia racjonalnego gospodarowania wodami (art. 267 pkt 1 Prawa wodnego). Opłaty te mają charakter publicznoprawny i stanowią rodzaj należności publicznej za możliwość korzystania z wód (zob. art. 268-269 powołanej ustawy). Ze względu na charakter opłaty, której ponoszenie jest obowiązkiem publicznoprawnym, organy właściwe do określania jej wysokości muszą zachować reguły ścisłego i precyzyjnego ustalania treści regulacji prawnej będącej podstawą wydawania decyzji wymiarowych (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 616/18).
Zgodnie z art. 270 ust. 1 Prawa wodnego, opłata za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb, do celów elektrowni wodnych oraz do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu (ust. 2 i 2a).
W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych, ustalają podmioty właściwe działające w imieniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych (ust. 2).
Opłatę stałą ponosi podmiot obowiązany za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wyeliminowania z obrotu prawnego; opłatę tę wnosi się na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. (ust. 5 i 6).
Stosownie do art. 273 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację roczną, o której mowa wyżej, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji.
W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, od której służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 5, 6 i 8).
Na mocy art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2170) dodano do Prawa wodnego art. 552a stanowiący, że w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do:
1) pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych,
2) odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast,
3) odprowadzania do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast,
4) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi - określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s.
Zgodnie z art. 9 ustawy nowelizującej, powyższy przepis art. 552a Prawa wodnego stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za 2020 r.
§ 15 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy Prawo wodne ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.
Zauważyć należy, że cytowany wyżej art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, który został powołany przez Dyrektora Zarządu Zlewni jako podstawa obliczenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, jest niejednoznaczny i budzi istotne wątpliwości interpretacyjne. Przepis ten nie wskazuje expressis verbis sposobu naliczania tej opłaty w sytuacji, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, to jest wówczas, gdy pozwolenie wodnoprawne określa dwa cele poboru wód podziemnych, przy czym pobór wody w związku z realizacją jednego z tych celów podlega zwolnieniu od opłaty stałej, a wskazana w tym pozwoleniu wartość maksymalnego godzinowego poboru wód dotyczy obu celów łącznie. Nie może być jednak tak, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wysokość ustalanej opłaty stałej z tego tytułu, skoro inny przepis tej samej ustawy – art. 270 ust. 2 jednoznacznie stanowi, że wyłączona jest możliwość ponoszenia opłaty stałej za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.
Wewnętrznie sprzeczne jest więc stanowisko Dyrektora, który z jednej strony przyznał, że pozwolenie wodnoprawne określa dwa cele poboru wody, a wskazana w tym pozwoleniu wartość maksymalnego godzinowego poboru wód dotyczy nawadniania szkółki leśnej i innych celów gospodarczych łącznie, a z drugiej strony ustalił opłatę właśnie z uwzględnieniem tej maksymalnej ilość wody, jaka może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawego, pomijając całkowicie fakt, że pobór wody w celu nawadniania szkółki leśnej jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat.
Podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom organu nie można przyjąć, że opłata stała może być w takim przypadku "naliczona niezależnie od proporcji, w jakiej może być pobrana w stosunku do ilości możliwej do pobrania na cele nawadniania szkółki leśnej, [gdyż] podstawę jej naliczenia stanowi fakt, że w pozwoleniu wodnoprawnym został wyróżniony cel poboru wody, który nie jest zwolniony z opłaty stałej i została wskazana maksymalna ilość wody podziemnej wyrażona w m3/h, która może być pobrana na jego podstawie".
W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, zgodnie z którym organ nakładając obowiązek uiszczenia opłaty stałej winien mieć na uwadze, by była ona adekwatna do rzeczywistości. W sytuacji więc, gdy pozwolenie wodnoprawne określa dwa rodzaje przeznaczeń poboru wody podziemnej, przy czym tylko z jednym z tych przeznaczeń ustawodawca wiąże konieczność uiszczenia tej opłaty, to zadaniem organu jest takie ustalenie wielkości opłaty, która będzie powyższą okoliczność uwzględniać (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 600/18).
Zasadnie w tych okolicznościach zarzucono w skardze, że stanowisko Dyrektora w powyższej kwestii narusza art. 7a k.p.a. Skoro bowiem zachodziły wątpliwości interpretacyjne dotyczące art. 271 ust. 2 Prawa wodnego należało zgodnie z normą wynikającą z art. 7a k.p.a. rozstrzygnąć na korzyść strony skarżącej. W świetle tego ostatniego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Przepisu tego nie stosuje się, jak wynika z art. 7a § 2 k.p.a., jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego oraz w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych. Bezsprzecznie w sprawie nie zachodziła żadna z opisanych wyżej okoliczności wyłączających zastosowanie reguły z art. 7a § 1 k.p.a. Sprawa ta dotyczyła nałożenia na stronę skarżącą obowiązku zapłaty opłaty stałej za pobór wód podziemnych i nie występowały w niej sporne interesy oraz interesy osób trzecich (zob. stanowisko NSA wyrażone w analogicznej sprawie w wyroku z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 3826/18).
Z powyższych względów, jako prawnie wadliwe należało ocenić wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do konieczności ustalenia wysokości opłaty stałej niezależnie od proporcji, w jakiej może być pobrana w stosunku do ilości możliwej do pobrania na cele nawadniania szkółki leśnej. Oczywiste jest, że wskutek zastosowania przez Dyrektora takiego wskaźnika maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, ustalona została opłata stała w najwyższej możliwej wysokości w związku z największą możliwą ilością wód do pobrania. W konsekwencji organ obliczył opłatę w możliwie największej wysokości, co mając na uwadze opisane wyżej wyłączenie opłaty z tytułu poboru wód na cel nawadniania szkółki leśnej było całkowicie nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami logiki.
Zdaniem Sądu, trafne były zarzuty skargi co do tego, że art. 270 ust. 2 Prawa wodnego winien mieć w sprawie częściowe zastosowanie – w odniesieniu do poboru wód w celu nawadniania szkółki leśnej. Jednoznaczne ustalenie przez organ, w jakim zakresie pobór wód jest realizowany do celów nawadniania szkółki leśnej, umożliwiłoby prawidłowe orzeczenie w przedmiocie określenia wysokości spornej opłaty. Ponownie należy zaś podkreślić, że w świetle tego przepisu prawa materialnego, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ bezzasadnie uchylił się od obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia powyższej, spornej kwestii. Tym samym organ naruszył powołane przepisy art. art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 78, 80 i 107 § 3 k.p.a., co bezsprzecznie mogło mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej przez Sąd sprawy. Doprowadziło to bowiem do ustalenia zawyżonej opłaty stałej, w związku z największą możliwą ilością wód do pobrania, która nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, skoro bezspornym jest, że z ujęcia znajdującego się na działce nr ewid. [...] w Ż., realizowany jest pobór wód podziemnych zarówno do celów nawadniania szkółki leśnej, jak i do innych celów gospodarczych. Tym samym poprzez zaniechanie przez Dyrektora poczynienia ustalenia zakresu, w jakim skarżące Nadleśnictwo realizuje pobór wód dla celów nawadniania szkółki leśnej, organ ten uchylił się do wyjaśnienia, w jakim zakresie strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłaty stałej za usługi wodne. Przyjęty przez organ sposób obliczania opisanej opłaty stałej, prowadzi w istocie do zignorowania faktu wyłączenia przez ustawodawcę obowiązku ponoszenia opłaty stałej z tytułu pobierania wód podziemnych do nawadniania szkółki leśnej, gdyż opiera się na fikcji zakładającej, że całość wód pobranych przez stronę skarżącą jest przeznaczana na "inne cele gospodarcze", a nie jest przeznaczona do nawadniania szkółki leśnej, co jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalając wysokość omawianej opłaty organ przyjął bowiem wskaźnik maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od oczywistego faktu, że część pobranej wody, co jest niekwestionowane w sprawie, jest pobierana na cele zwolnione z woli ustawodawcy od ponoszenia omawianej opłaty.
W tym stanie faktycznym ustalenie przez organ opłaty stałej w najwyższej możliwej wysokości, w związku z największą możliwą ilością wód do pobrania, było błędne. Stanowisko to jest tym bardziej niezrozumiałe, że podmiotem zobowiązanym do poniesienia wspomnianej opłaty jest występująca w imieniu Skarbu Państwa jednostka organizacyjna, która dokonuje poboru wody na potrzeby prowadzonej działalności, polegającej na realizowaniu zadań państwa o charakterze publicznym, związanych z gospodarką leśną – do czego jest zobowiązana na mocy przepisów odrębnych.
Wobec niewyjaśnienia wszystkich opisanych wyżej okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, co najmniej przedwczesne było stanowisko organu, iż stan sprawy uzasadniał wydanie decyzji określającej wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ż. – na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne.
Uchybienia te niewątpliwie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym Sąd zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku. Obowiązkiem organu będzie wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów strony skarżącej podnoszonych w postępowaniu. Organ weźmie przede wszystkim pod uwagę to, że jak wynika z wyjaśnień zawartych w skardze, ilość wód podziemnych pobieranych na poszczególne cele określone w pozwoleniu wodnoprawnym, w tym na cele nawadniania szkółki leśnej, wynika z informacji składanych kwartalnie przez Nadleśnictwo. Organ ma więc możliwość ustalenia, jaka ilość wód podziemnych pobierana jest w celu nawadniania szkółki leśnej, a jaka w celach gospodarczych.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło