IV SA/Wa 61/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: też SKO, organ II instancji, Kolegium) w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 – dalej k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w parterze i garażem podziemnym oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] z obrębu [...] oraz wyłącznie w zakresie infrastruktury technicznej na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] położonych w rejonie ul. [...] i ul. [...] w dzielnicy [...] w [...]. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zarząd Dzielnicy [...] [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekł o ustaleniu warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w parterze i garażem podziemnym oraz niezbędna infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] oraz wyłącznie w zakresie infrastruktury technicznej na działce o nr ew. [...] z obrębu [...] położonych w rejonie ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] 2016r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] [...] na podstawie art. 113 k.p.a. dokonał sprostowania oczywistych omyłek pisarskich zawartych we wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. w zakresie dotyczącym oznaczenia działki ewidencyjnej oraz w zakresie odtworzenia ilości miejsc postojowych. Powyższe rozstrzygnięcia zostały stosownymi środkami zaskarżone do SKO w [...], które postanowieniem z dnia [...] marca 2016r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2016r. oraz decyzją z tej samej daty nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2015r. Następnie w dniu 5 września 2016r. [...] wystąpił o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wnoszący wskazał, iż w/w decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem decyzja ta, zdaniem wnoszącego została zmieniona bez przeprowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem przepisów. Skarżący podkreślił, że w trybie przewidzianym art. 113 k.p.a zostały sprostowane numery działek przy czym w ocenie wnioskodawcy we wskazanym trybie nie mogło dojść do sprostowania numerów działek. W ocenie wnoszącego sprostowanie numerów działek prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. Zdaniem wnioskodawcy również zmiana ilości miejsc parkingowych prowadzi do zmiany treści decyzji a zatem nie mogła być dokonana w trybie sprostowania oczywistej omyłki. Powyższe zdaniem skarżącego wskazuje, że doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. SKO po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Zarząd Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że planowana inwestycja planowana była na działce nr [...] a nie jak błędnie wskazał organ w w/w decyzji na działce 1/9. Kolegium podkreśliło przy tym, że właściwy numer działki został również wskazany w Załączniku nr 2a do decyzji - analiza tekstowa oraz w załączniku mapowym do decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. W świetle powyższego w ocenie Kolegium pomimo, iż w pierwszej części-sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. wpisano, że ustalenie warunków zabudowy dotyczy działki nr ew. [...] z obrębu [...], to jednak w dalszej części sentencji gdzie ustalono konkretne parametry poszczególnych wymagań organ posługiwał się prawidłowym oznaczeniem działki nr ew. [...]. Zdaniem organu powyższe wskazuje, iż oznaczenie działki jako działki nr [...] stanowi omyłkę pisarską, która była możliwa do sprostowania w trybie art. 113 k.p.a. Zatem w ocenie Kolegium stwierdzenie oczywistych rozbieżności między dwiema częściami przedmiotowej decyzji mogło stanowić podstawę do uznania, że w sprawie występuje oczywista omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. Zatem twierdzenie wnoszącego wniosek, jakoby wskutek sprostowania decyzji o warunkach zabudowy miało dojść do nabycia przez stronę innych uprawnień czy też dojść do zmiany merytorycznej treści decyzji jest niezasadne. Również sprostowanie w zakresie ilości miejsc parkingowych poprzez wpisanie konkretnej ilości miejsc postojowych w ocenie Kolegium stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. W świetle powyższego w ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], która została sprostowana w trybie art. 113 k.p.a. nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i tym samym zarzut wydania wskazanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa jest nieuzasadniony. Kolegium uznało również za nieuzasadniony zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 61. ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., albowiem zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym. Z analizy wynika, iż planowana inwestycja będzie stanowić kontynuację funkcji zabudowy w obszarze analizowanym, zaś ustalenie parametrów zabudowy w zakresach innych niż wynikające ze średnich wskaźników nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł [...] podnosząc, że decyzja SKO została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 k.p.a. oraz naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, w tym nierozpoznanie wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji Kolegium pozostaje w sprzeczności z logiką obrotu gospodarczego. SKO zdaje się nie zauważać, że przyjęta interpretacja przepisu art. 156 k.p.a., w odniesieniu do prostowania omyłek pisarskich jest niedopuszczalna. Skarżący podkreślił, że przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż Urząd wydający decyzję w trakcie jej sporządzania posługiwał się zupełnie innymi numerami działek, co może oznaczać, że merytorycznie orzekał będąc w błędzie co do stanu faktycznego nieruchomości. W ocenie skarżącego, niedopuszczalne jest odwoływanie się do akt sprawy w zakresie ustalenia oczywistości pomyłki. SKO po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] października 2017r. nr KOC [...] utrzymało w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2017r. Wskazał, że po zapoznaniu się z całością sprawy skład orzekający nie znalazł podstaw do zakwestionowania decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. (numer wskazany na wstępie) w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a więc nie stwierdzono istnienia kwalifikowanych wad, których ciężar przesądzałby o konieczności wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Decyzja ta ustala warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w parterze i garażem podziemnym oraz niezbędna infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu zgodnie z obowiązującymi przepisami - ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Organ doszedł również do wniosku, że okoliczność sprostowania decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w zakresie dotyczącym oznaczenia działki ewidencyjnej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, skoro postanowienie nr [...] z dnia [...] 2016 r. koryguje oczywiste błędy pisarskie. Zdaniem SKO nie ma znaczenia fakt, iż przedmiotowe sprostowanie dotyczy działki ewidencyjnej, skoro z akt sprawy wynika bezspornie, iż doszło do błędu pisarskiego, w wyniku którego wpisano numer działki ewidencyjnej [...] zamiast nr [...]. Także z analizy akt sprawy nie wynika, by organ I instancji wydając kwestionowaną decyzję posługiwał się innymi numerami działek, a w konsekwencji by doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a w dalszej konsekwencji do merytorycznego błędu przy wydawaniu decyzji . Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca) zaskarżając decyzję SKO z dnia [...] października 2017r. w całości i zarzucając: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie zmiany zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ winien stwierdzić nieważność decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; - naruszenie art. 113 k.p.a. poprzez uznanie, że sprostowanie w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. nie stanowiło rażącego naruszenia prawa; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji w zakresie miejsc postojowych. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postepowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ w sposób dowolny przyjął, iż możliwe jest sprostowanie okoliczności, które w żaden sposób nie wynikają z przeprowadzonej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Zarząd Dzielnicy w żaden sposób nie ustalił na podstawie dokonanej analizy prawidłowej liczby miejsc postojowych do odtworzenia i działając na korzyść Inwestora w sposób sprzeczny z prawem dokonał sprostowania liczby miejsc postojowych, co musi zostać uznane za rażąco naruszające prawo. Skarżący podkreślił również że mimo szczegółowego odniesienia się do sprostowania oznaczenia działek, SKO w żaden sposób nie wskazało, z jakich przyczyn faktycznych uznało, że sprostowanie liczby miejsc postojowych nie narusza prawa. A zatem już tylko z tego względu wydana decyzja winna zostać uchylona, aby Skarżąca miała możliwość ustosunkowania się do decyzji SKO w tym zakresie. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje na ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy i nie uzasadnia w żadnym razie podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, co prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest dowolna i wymyka się spod oceny sądu. W dniu 9 marca 2018r. do Sądu wpłynęło pismo [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (inwestor), zawierające stanowisko uczestnika w sprawie. W piśmie tym wniesiono o oddalenie skargi oraz obszernie ustosunkowano się do zarzutów skargi, wskazując że były one uprzednio przedmiotem rozpoznania przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2017r. poz. 2118 z późn. zm), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna, choć nie ze względów w niej podniesionych. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017r. nr KOC [...] utrzymujące w mocy orzeczenie tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...], którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w parterze i garażem podziemnym oraz niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce o nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...] oraz wyłącznie w zakresie infrastruktury technicznej na działce nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] położonych w rejonie ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...] w [...]. Wskazać zatem trzeba, że postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku T. K. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. ustalającej warunki zabudowy. W sprawie nie budzi żadnej wątpliwości, w świetle przekazanych do Sądu akt sprawy, że powyższa decyzja Zarządu Dzielnicy [...] [...] jest orzeczeniem organu I instancji, które następnie, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. D. zostało utrzymane w mocy decyzją SKO z dnia [...] marca 2016r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie Kolegium jest ostateczne i nie było ono zaskarżone do Sądu administracyjnego. A zatem decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] marca 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r, nadal pozostaje w obrocie prawnym. Kwestią zasadniczą w niniejszym postępowaniu jest fakt, że wnioskodawca we wniosku o stwierdzenie nieważności wyraźnie zaznaczył, że chodzi mu jedynie o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r ustalającej warunki zabudowy, a zatem decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdzić zatem należy, że wydanie decyzji przez organ drugiej instancji powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego, a zatem nie może być samodzielnie zaskarżana, i nie może być również objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że pozostawanie w obrocie prawnym wskazanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016r. utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2015r, stanowi przeszkodę przedmiotową (formalną) do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] sierpnia2015r. (por. wyrok NSA z 25 listopada 2016r. sygn.. akt II OSK 453/15). Decyzją rozstrzygającą sprawę merytorycznie, co do istoty, jest bowiem decyzja organu drugiej instancji ( decyzja SKO) i tylko ta decyzja może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jak również przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Nie można zatem prowadzić postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu II instancji. Powyższe oznacza, że organ winien był, w razie wątpliwości, mając na względzie pozostawanie w obrocie prawnym decyzji SKO wezwać wnoszącego do doprecyzowania wniesionego wniosku poprzez wskazanie czy dotyczy on decyzji organu II instancji lub jeśli nie było wątpliwości, to winien był w oparciu o przepis art. 61a k.p.a. odmówić wszczęcia postepowania a w wypadku gdy doszło do wszczęcia postępowania winien był umorzyć je jako bezprzedmiotowe w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, gdy wnioskiem o stwierdzenie nieważności objęta jest tylko decyzja organu I instancji to istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji organu II instancji jest przeszkodą formalną do wszczęcia postepowania a w przypadku gdy postepowanie to było wszczęte, do dalszego jego prowadzenia. Nie zwrócenie zatem uwagi przez SKO na wskazaną wyżej okoliczność tj., że wniosek dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdy w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie organu II instancji powoduje konieczność uchylenia obydwu decyzji SKO, jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa tj. 7, art. 16, 77 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Na marginesie jedynie, mając na względzie treść złożonej do Sądu skargi, w której w istocie podnoszone są zarzuty odnoszące się do postanowienia Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] 2015r. nr [...] utrzymanego w mocy orzeczeniem Kolegium z dnia [...] marca 2016r. nr [...], Sąd poddaje pod rozwagę skarżącej czy biorąc pod uwagę argumentację podnoszoną w skardze w sprawie był zaskarżony właściwy akt prawny. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania co do dalszego toku postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.