II OSK 1224/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-10-17
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Zdzisław Kostka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowo-magazynowych wraz z wewnętrznym układem komunikacyjnym i infrastrukturą techniczną, o powierzchni zabudowy 0,5430 ha, ale na terenie działki o powierzchni 2,3590 ha, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet jeśli faktyczna powierzchnia zabudowy wynosi 0,5430 ha, to teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, obejmujący część działki o powierzchni 2,3590 ha, przekracza próg 1 ha określony w przepisach dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, konieczne było uzyskanie decyzji środowiskowej przed złożeniem wniosku o warunki zabudowy.Stan faktyczny
Spółka K. S.A. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków biurowo-magazynowych wraz z infrastrukturą na części działki o powierzchni 2,3590 ha. Organy administracji uznały, że inwestycja ta, ze względu na powierzchnię przekształcenia terenu przekraczającą 1 ha, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której inwestor nie przedłożył. WSA w Krakowie oddalił skargę spółki na decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących powierzchni zabudowy i obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1207/21 w sprawie ze skargi K. Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr SKO.ZP/415/307/2021 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1207/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA w Krakowie", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi K. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "inwestor", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ II instancji") z 23 sierpnia 2021 r. nr SKO.ZP/415/307/2021 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 16 grudnia 2020 r. spółka wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pn.: "Strefa Aktywności Gospodarczej ("SAG") – I. P. (część [...]), obejmującą zagospodarowanie terenów inwestycyjnych poprzez budowę zespołu budynków biurowo-magazynowych, wolnostojących wraz z wewnętrznym układem komunikacyjnym (drogi, parkingi, chodniki) oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na "działkach nr [...] obr. [...] N. H. przy ul. I. w K.".
Prezydent Miasta K. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") decyzją z 22 czerwca 2021 r. orzekł o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, której inwestor składając wniosek, nie przedłożył.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, SKO w K. decyzją z 23 sierpnia 2021 r. - na podstawie art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), dalej: "u.p.z.p.", art. 72 ust 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021r. poz. 247 ze zm.), dalej: "o.o.ś." w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), dalej: "rozporządzenie z 2019 r.", oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: "k.p.a." - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło ustalenia warunków zabudowy.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2019 r. pod pojęciem "powierzchnia zabudowy" należy rozumieć powierzchnię terenu zajętą pod obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym czasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha. Zdaniem Kolegium w K. powierzchnia podlegająca przekształceniu będzie większa niż 1 ha, tym samym zasadne było uzyskanie decyzji środowiskowej. Co prawda przy realizacji inwestycji ma ulec przekształceniu 3400 m kw. (budynki), 1375 m kw. (drogi) oraz 665 m kw. (ciągi piesze), ale cały teren objęty wnioskiem, tj. działka nr [...] obr. [...] ma powierzchnię około 2,359 ha i niewątpliwie cały ten teren będzie podlegał przekształceniu wskutek realizacji przedsięwzięcia. Tym samym obszar podlegający zmianom będzie znacznie większy, niż wskazany obszar poddany zabudowie. W związku z powyższym, mając na uwadze art. 72 ust. 2 o.o.ś. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2019 r. organ odwoławczy uznał, że w sprawie konieczne było pozyskanie na etapie warunków zabudowy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ze względu na brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., Kolegium odmówiło ustalenia warunków zabudowy.
WSA w Krakowie we wskazanym na wstępie wyroku z 20 stycznia 2022 r. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organów obu instancji, że powierzchnia terenu podlegająca przekształceniu przy realizacji przedmiotowej inwestycji będzie większa niż 1 ha, zatem wystąpienie o decyzję środowiskową jest obligatoryjne przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Sąd I instancji zwrócił uwagę, że inwestycja I. P. (część [...]) jest częścią większego zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na zagospodarowaniu terenów przeznaczonych na Strefy Aktywności Gospodarczej w podobszarach: I. P.1, I. P.2, I. Z. Powierzchnia terenów pod te inwestycje wynosi : P.1 – ok. 15,6 ha, P.2 ok. 17,4 ha, Z. ok. 6,8 ha (łącznie ok. 39,8 ha). Zdaniem Sądu wojewódzkiego, choć zgodnie z wnioskiem jedynie około 0,53 ha terenu podlegać będzie rzeczywistej zabudowie, to faktycznie cały obszar nieruchomości inwestycyjnej o powierzchni ponad 1 ha podlegać będzie zmianom, przekształceniom i przestrzennemu zagospodarowaniu. W związku z powyższym zasadne było rozważenie wszelkich aspektów środowiskowych związanych z możliwymi oddziaływaniami inwestycji. Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że obowiązek złożenia decyzji środowiskowej, nałożony postanowieniem z 31 marca 2021 r. jest elementem merytorycznym sprawy. Stąd należało orzec merytorycznie i odmówić ustalenia warunków zabudowy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. S.A. z siedzibą w K., zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, ograniczeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i oparciu się jedynie na części materiału dowodowego zebranego w toku postępowania oraz zaniechaniu analizy pozostałych dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnych i błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie w jakim ustalono, że powierzchnia przekształcenia terenu w ramach planowanej inwestycji przekracza 1 ha, a w konsekwencji spowodowało niezasadne oddalenie skargi przez Sąd, podczas gdy zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niedopełnienie przez WSA w Krakowie wymogów w zakresie dokonania w uzasadnieniu wyroku oceny wszystkich zarzutów skargi, jak również dowodów oraz podstaw do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę prawidłowości zaskarżonego wyroku;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 o.o.ś. oraz § 1 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r. poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie oraz przyjęcie przez Sąd, że planowana inwestycja stanowi zamierzenie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy brak jest podstaw do takiego przyjęcia, kierując się:
a) kryteriami określonymi we wskazanym przepisie o.o.ś., w szczególności biorąc pod uwagę kryterium skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) treścią powołanych przepisów ww. rozporządzenia, a w szczególności mając na uwadze, że powierzchnia zabudowy zgodnie z wnioskiem wynosi 0,5430 ha, nie przekraczając tym samym progu dla wskazanego we wniosku charakteru inwestycji, tj. 1 ha, a ponadto poprzez przyjęcie, że do powierzchni przekształcenia w ramach powierzchni zabudowy należy również zaliczyć obszar biologicznie czynny, w sytuacji gdy nie zostało przez Sąd wyjaśnione, czy teren ten będzie faktycznie podlegał przekształceniom i ingerencji ze strony inwestora, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez NSA.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, choć NSA stwierdził naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieścisłe ustalenie elementu stanu faktycznego, jakim są granice terenu objętego wnioskiem (art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Mianowicie SKO oraz WSA w Krakowie dokonując ustaleń faktycznych przyjęły, że zakres inwestycji obejmuje działkę nr ew. [...] o powierzchni około 2,359 ha. Tymczasem, jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów (k. 58 akt adm.) powyższa działka ma powierzchnię 6.0556 ha. Ponadto z treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy wynika, że inwestor wskazał jako teren zabudowy jedynie część działki nr ew. [...], tj. powierzchnię 2.3590 ha, wyodrębnioną jej szczególnym kształtem ([...] część działki). Powyższa nieścisłość w ustaleniu stanu faktycznego nie miała jednak żadnego znaczenia na gruncie stosowania art. 63 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 o.o.ś. oraz § 1 ust. 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r. Ostatecznie teren objęty wnioskiem to część działki nr ew. [...] o powierzchni 2,3590 ha, zatem przekracza on progową wartość 1 ha.
Stan prawny relewantny w tej sprawie obejmuje przepisy sprzed wejścia w życie istotnej nowelizacji u.p.z.p., tj. ustawy z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1986). Nowelizacja weszła w życie z dniem 3 stycznia 2022 r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu 23 sierpnia 2021 r. I tak zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. (mającym w sprawie odpowiednie zastosowanie zgodnie z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.), wniosek o ustalenie warunków zabudowy winien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. W przepisie tym jest zatem mowa o terenie objętym wnioskiem, a nie o działce. Ustawodawca nie wprowadził przy tym w u.p.z.p. definicji legalnej pojęcia "terenu" lub "terenu objętego wnioskiem". Na gruncie interpretacji pojęcia "granic terenu objętego wnioskiem" przed nowelizacją z 17 września 2021 r. wystąpiła rozbieżność, tj. czy granice te to całość działki ewidencyjnej, czy także wyodrębniona część takiej działki. NSA w obecnym składzie podziela stanowisko, że w świetle art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. dopuszczalne było wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji (tak samo NSA w wyrokach: z 24 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1634/16, z 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 964/23, z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 1751/22, z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1693/19). Zdaniem składu orzekającego nie istnieją przeszkody formalne, aby odnieść pojęcie "terenu" do wydzielonych części działek. Przepis ten sam w sobie nie wyklucza ustalenia warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej. Implikuje to pewien zakres decyzyjności inwestora, który ostatecznie określa w realiach konkretnej sprawy, jaki obszar działki będzie przeznaczony pod inwestycję i tym samym ulegnie on przeobrażeniom w zakresie zagospodarowania.
Kwestia ta ma istotne znaczenie przy interpretacji art. 63 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 o.o.ś. oraz § 1 ust. 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 54 ppkt b) rozporządzenia z 2019 r. W zależności bowiem od przyjętych ustaleń zaktualizuje się obowiązek przedłożenia z wnioskiem o warunki zabudowy, decyzji środowiskowej. Osiągnięcie bowiem przez planowaną zabudowę progu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 ppkt b) rozporządzenia z 2019 r. kwalifikuje inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a.
Skarżący kasacyjnie konsekwentnie twierdzi, że parametry inwestycji nie przekraczają 1 ha, stąd inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Jako bezsporne należy przyjąć ustalenia faktyczne organów, że zespół budynków biurowo-magazynowych z wewnętrznym układem komunikacyjnym (drogi, parkingi, chodniki) oraz niezbędną infrastrukturą obejmie powierzchnię 0,5430 ha. Z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2019 r. wynika, że powierzchnia zabudowy to powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia. Kluczowe zatem dla rozstrzygnięcia sprawy jest rozumienie powyższego pojęcia prawnego zdefiniowanego jak wyżej. Organy i Sąd wojewódzki przyjęły, że cały teren - o powierzchni ponad 2 ha - wydzielony jako teren inwestycyjny, stanowi powierzchnię zabudowy. Jako argument wskazano m.in. okoliczność, że z części terenu zostanie usunięta roślinność, a dalej - teren zostanie zagospodarowany pod kątem zieleni urządzonej. Na potwierdzenie tego stanowiska WSA w Krakowie przywołał wyroki NSA: z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1833/18 oraz z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1847/17.
Orzeczenia powyższe dotyczyły poprzedniego stanu prawnego, tj. uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 2010 r.") i ich wykorzystanie musi zostać poddane weryfikacji w aspekcie obecnych przepisów.
W zakresie dedykowanym zagadnieniu rozporządzenie z 2010 r. przyjmowało, że przez powierzchnię zabudowy rozumiano powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowalne oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Na gruncie tej definicji przyjmowano, że warunek ten odnosi się do powierzchni terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w związku z realizacją konkretnego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1165/17).
Odmienne zdefiniowanie "powierzchni zabudowy" w rozporządzeniu z 2019 r. w stosunku do rozporządzenia z 2010 r., wymaga na nowo wyjaśnienia jej istoty. I tak obiekty budowlane zostały zdefiniowane na potrzeby następczego etapu inwestycyjnego w art. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.). Zgodnie z legalną definicją obiekt budowalny to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wskazane we wniosku budynki, drogi, parkingi i chodniki stanowią wedle tej definicji budynki oraz budowle. Obiekty te zajmują powierzchnię około 0,53 ha. Oś sporu dotyczy natomiast pojęcia "pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia".
Poprzednio obowiązujące rozporządzenie z 2010 r., zdaniem NSA, definiowało węziej powierzchnię zabudowy, gdyż było nakierowane na wynik procesu inwestycyjnego, tj. co ostatecznie powstało, łącznie z rejonami zieleni oraz zagospodarowaniem towarzyszącym. Obejmowało te elementy przedsięwzięcia, które przekształciły docelowo dotychczasowy stan zagospodarowania. Jak słusznie zwrócono uwagę, były to także przekształcenia skutkujące urządzeniem terenów zielonych. Natomiast obecnie obowiązujące rozumienie pojęcia "powierzchni zabudowy" odnosi się do zajęcia i wykorzystywania terenu podczas całego procesu inwestycyjnego, aż do udzielenia zgody na użytkowanie. Zatem chodzi nie tylko o obiekty budowlane, które powstaną wskutek realizacji inwestycji. Przepis obejmuje także pozostałe tereny, które ulegną przekształceniu nie tylko docelowo (zrealizowana inwestycja), lecz także będą wykorzystywane i tym samym przekształcane w toku i na potrzeby realizacji przedsięwzięcia (ale ostatecznie nie będą elementem końcowym przedsięwzięcia). Taka konstrukcja podyktowana jest nadrzędnym celem przepisów regulujących ochronę środowiska, aby ingerencja w środowisko, również czasowa, najszerzej została poddana kontroli. Innymi słowy nie tylko rezultat jest traktowany jako zabudowa, lecz także cały "plac budowy", prowadzący do tego rezultatu. O zakresie terytorialnym robót decyduje specyfikacja inwestycji oraz ostatecznie inwestor. Jakakolwiek ingerencja, w tym tymczasowa w środowisko, oznacza objęcie takiego obszaru pojęciem "powierzchni zabudowy".
Powracając do przyjętej tezy, że granice terenu objętego wnioskiem mogą stanowić również część działki ewidencyjnej, inwestor może zakreślić je w taki sposób, aby objął on wyłącznie teren stanowiący "powierzchnię zabudowy" w rozumieniu przepisów środowiskowych. Na etapie określania granic terenu inwestycji inwestor dysponuje instrumentem, aby oznaczyć powierzchnię zabudowy w rozumieniu rozporządzenia z 2019 r. w sposób optymalny i wskazać ją jako teren objęty wnioskiem (art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., obecnie art. 52 ust. 2 pkt 2a u.p.z.p.). Jeżeli część działki nie będzie przeznaczona pod przekształcenia związane z realizacją inwestycji oraz jej funkcjonowaniem, nie zostanie ona zakwalifikowana jako teren objęty wnioskiem. Innymi słowy, jeśli część działki pozostanie poza jakimkolwiek oddziaływaniem budowy, nie będzie stanowić ona przedmiotu oceny w postępowaniu o warunki. Skoro inwestor zakreślił granice inwestycji na części działki, obejmującej obszar ponad 1 ha (dokładnie około 2,359 ha) oznacza to, że powierzchnia zabudowy przekroczyła wartości progowe, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 ppkt b) rozporządzenia z 2019 r. Niewątpliwe planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Tymczasem stanowisko strony od samego początku wydaje się ograniczać pojęcie powierzchni zabudowy wyłącznie do wskazanych we wniosku obiektów budowlanych. Taki tok rozumowania jest niezgodny z przepisami rozporządzenia z 2019 r.
W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2) p.p.s.a.), a ustalony stan faktyczny został adekwatnie odniesiony do mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zasadnie bowiem ustalono, że powierzchnia przekształcenia terenu w ramach planowanej inwestycji przekracza 1 ha, co implikuje konieczność uzyskania decyzji środowiskowej.
Tym samym nie doszło do naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 o.o.ś. oraz § 1 ust. 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 2019 r., gdyż w konsekwencji prawidłowo ustalono, że powierzchnia zabudowy w rozumieniu w/w przepisów rozporządzenia z 2019 r. przekracza próg 1 ha, nie zaś wynosi – jak twierdzi skarżący 0,5430 ha.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 3) o.o.ś. wydanie decyzji środowiskowej następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie natomiast z art. 72 ust. 3 o.o.ś. decyzję taką dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, czyli m.in. decyzji o warunkach zabudowy. Jednocześnie zakwalifikowanie przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie oznacza, że zostanie obligatoryjnie przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. O tym zadecyduje organ właściwy do wydania takiej decyzji na podstawie art. 63 ust. 1 o.o.ś, który nie mógł zostać naruszony na tym etapie postępowania inwestycyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poza zakresem omówionym na wstępie rozważań. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w w/w przepisie i daje jednoznaczną odpowiedź co do zasadniczych powodów oddalenia skargi. W szczególności odpowiada na kluczowy problem prawny, tj. wyjaśnia charakter inwestycji i wymóg uzyskania decyzji środowiskowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło