II SA/Wa 4174/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy sprawy ze sprzeciwu E. sp. z o.o. z siedzibą w B. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić stronie sprzeciwiającej – E. sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od sprzeciwu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (Główny Inspektor) decyzją z [...] listopada 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Ekologicznego [...] z siedzibą w [...] (Stowarzyszenie) od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2021 r., nr [...], odmawiającej udzielenia informacji publicznej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. [...] z siedzibą w [...] (spółka) wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od wydanej przez Głównego Inspektora decyzji z [...] listopada 2021 r., wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na sprzeciw Główny Inspektor wniósł o odrzucenie sprzeciwu, wskazując w szczególności, że spółka nie posiada legitymacji czynnej do zaskarżenia do WSA w Warszawie ww. decyzji Głównego Inspektora, ponieważ nie była podmiotem wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej ani nie złożyła odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Przywołany przepis wyznacza zatem krąg podmiotów, którym przyznano legitymację skargową do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. I tak, można w tym zakresie wyróżnić trzy grupy podmiotów posiadających uprawnienie do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kryterium wyodrębnienia pierwszej z nich (najbardziej licznej) jest posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego we wniesieniu skargi, rozumianego jako istnienie związku między sferą praw i obowiązków tego podmiotu a zaskarżonym aktem lub czynnością. Wymaga przy tym podkreślenia, że interes ten może mieć swoje źródło nie tylko w normach prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego (zob. T. Woś, Komentarz do art. 50, teza 7, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 2019/16, LEX nr 325285). Oznacza to, że w przypadku tej kategorii podmiotów skarga może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej określonego podmiotu, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1958/07, LEX nr 463905). Z kolei do drugiej grupy zaliczać się będą podmioty enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę, tj. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna, dla których cechą wspólną jest to, że składają one skargę w "cudzej sprawie", a zatem dotyczącej interesów innych osób. Wreszcie, trzecią grupę stanowią inne niż ww. podmioty, którym ustawy (przepisy szczególne) przyznają prawo do wniesienia skargi. Posiadanie legitymacji skargowej stanowi podstawowy warunek prawidłowego (skutecznego) zaskarżenia określonego przejawu działalności administracji publicznej. Tym samym wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. – w szczególności z uwagi na brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego – ocenić należy jako niedopuszczalne, a w związku z tym dające podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Stosownie zaś do przepisu art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inczej. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem uzyskania jakiegoś uprawnienia albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu naruszające prawa danej osoby. Na uwagę zasługuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 2598/17, w którym wskazano, że "Nie można więc uznać, aby ktokolwiek poza podmiotem, który wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w drodze decyzji, miał interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko sądów administracyjnych, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kwestii braku podstaw do poszerzania kręgu stron postępowania w sprawach z wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest ugruntowane. Podkreśla się w nim brak podstaw prawnych do przyznania legitymacji procesowej komukolwiek poza podmiotem, któremu odmówiono informacji publicznej w drodze decyzji (...)". Sąd wyjaśnia, że skoro spółka nie była stroną w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Stowarzyszenia o udzielenie informacji publicznej, nie można uznać by posiadała legitymacją skargową, a co za tym idzie mogła skutecznie złożyć sprzeciw od wydanej w niniejszej sprawie przez Głównego Inspektora decyzji. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że wniesiony w przedmiotowej sprawie sprzeciw jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od sprzeciwu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a..