III OSK 1140/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-26

Skład orzekający: Rafał Stasikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia, ma charakter administracyjnoprawny i podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia, może mieć charakter administracyjnoprawny, jeśli organ ocenia wniosek pod kątem kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako takiej, a nie tylko pod kątem odmowy ponownego wynajęcia konkretnego lokalu. W takim przypadku odrzucenie skargi przez sąd pierwszej instancji było przedwczesne.
Stan faktyczny
Skarżący zostali pozbawieni możliwości wynajęcia zajmowanego lokalu mieszkalnego po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia. Uchwała Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy odmówiła zakwalifikowania ich do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżących, uznając uchwałę za czynność cywilnoprawną, a tym samym sprawę za nienależącą do właściwości sądów administracyjnych. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na administracyjnoprawny charakter uchwały.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. i J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2464/21 w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia 1 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 28 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Warszawie i J. Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z 1 kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu wskazał, że ww. uchwałą Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, po dokonanym – z powodu zadłużenia - wypowiedzeniu umowy najmu. Pismem z 15 czerwca 2021 r. skarżący wnieśli skargę, w której wskazali, że zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz ujednoliconym poglądem w orzecznictwie dopuszczalne jest zaskarżanie uchwal organów dzielnic utworzonych w mieście Warszawa, na podstawie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie (t.j. Dz. U. z 2022 r.. poz. 559 ze zm.; zwanej dalej "u.s.g."). W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy wniósł o odrzucenie skargi. Odrzucając skargę Sad pierwszej instancji podniósł, że na podstawie delegacji z art. 21 ust.1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234, ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ochronie praw lokatorów" lub "ustawą"), Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 5 grudnia 2019 r. uchwałę nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która jako prawo miejscowe, określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Przy czym ich zasadniczą część stanowią lokale, o których wynajęcie ubiegają się osoby określone w § 4 cytowanej uchwały, a więc pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych. W tym też przypadku uchwała określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, regulując również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego organ gminy (w tym wypadku dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania – zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) – powinno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. W opisanej wyżej sytuacji, jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90) przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. Sąd ten zauważył, że wniosek skarżących nie dotyczył zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, lecz zawarcia umowy najmu lokalu – po wypowiedzeniu umowy najmu lokalu z powodu zadłużenia. Chodzi tu o konkretny lokal mieszkalny - ten, który wcześniej był i jest nadal zajmowany przez skarżących na podstawie umowy najmu. Ww. uchwałę Zarządu Dzielnicy należy więc uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Działania organu w tego typu przypadkach nie mają charakteru administracyjnoprawnego, lecz czynności cywilnoprawnych, zmierzają bowiem do nawiązania stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Zdaniem tego Sądu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a."). Czynności cywilnoprawne nie należą do właściwości sądów administracyjnych. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości. Wnieśli o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zawrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 i z § 35 ust. 1. uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 10 grudnia 2019 r. poz. 14836) polegające na błędnym uznaniu, że zaskarżona uchwała nie stanowi rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnoprawnym, lecz ma charakter wyłącznie cywilnoprawny, podczas gdy przedmiot rozstrzygnięcia wskazany w uchwale - zakwalifikowanie skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia - bezpośrednio dotyczył interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wynikającego z normy prawa administracyjnego, tj. z § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały, w której to normie uregulowano sposób realizacji jednego z zadań gminy m.st. Warszawy w postaci pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, co do którego rozstrzygnięcie wydaje Zarząd Dzielnicy na mocy § 35 ust. 1 uchwały, a co za tym idzie zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaś umowa cywilnoprawna mogłaby być zawarta dopiero w wykonaniu tej uchwały. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem skutkowało naruszeniem: b) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegającym na odrzuceniu skargi, w oparciu o błędne uznanie, że zaskarżona uchwała nie stanowi rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnoprawnym, co doprowadziło do błędnego uznania, iż niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy przedmiot rozstrzygnięcia wskazany w zaskarżonej uchwale - zakwalifikowanie skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia — bezpośrednio dotyczył interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wynikającego z normy prawa administracyjnego, tj. z § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały, w której to normie uregulowano sposób realizacji jednego z zadań gminy m.st. Warszawy w postaci pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a co za tym idzie zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej; c) art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego opisanym w skardze do WSA, czyniącym koniecznym takie rozstrzygnięcie sądu. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 1, art. 4 ust. 1, 2 i 3 art. 2 ust. 1 pkt 10 i 11 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż zaskarżona uchwała stanowi oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, podczas gdy zaskarżona uchwała została wydana w trybie § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta podjętej na mocy ustawy, która reguluje gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy (art. 1) w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (art. 4), przy czym mieszkaniowy zasób gminy określany jest publicznym zasobem mieszkaniowym (art. 2 ust. 1 pkt 11), zaś rozwiązanie przyjęte w ustawie, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, iż ustawodawca rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego, a ponadto zaskarżona uchwała została wydana w oparciu wyłącznie o przepisy prawa administracyjnego, a zatem została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej; b) § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy stanowi oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, podczas gdy przedmiot rozstrzygnięcia wskazany w zaskarżonej uchwale - zakwalifikowanie skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia — bezpośrednio dotyczył interesu prawnego skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wynikającego z normy prawa administracyjnego, tj. z § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta, w której to normie uregulowano sposób realizacji jednego z zadań gminy m.st. Warszawy w postaci pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a co za tym idzie zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaś umowa cywilnoprawna mogłaby być zawarta dopiero w wykonaniu tej uchwały, które to naruszenia doprowadziły do naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędna wykładnię polegająca na uniemożliwieniu skarżącym wykonania uprawnienia określonego w tych przepisach, poprzez ograniczenie prawa skarżących do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd i odrzucenie skargi przez WSA, pomimo iż sprawa dotyczy rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej uchwale, która została wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej dotyczącej zaspokojenia istotnej potrzeby skarżących tj. potrzeby mieszkaniowej, co do której obowiązki Państwa są uregulowane konstytucyjnie w art. 75 ust. 1 Konstytucji RP i jako taka sprawa ta podlega kognicji sądów administracyjnych; c) § 35 ust. 1 i § 41 ust. 1, 2 i 3 uchwały Rady Miasta poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż zaskarżona uchwała stanowi oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, podczas gdy została ona wydana przez Zarząd Dzielnicy Śródmieście uprawniony jedynie do rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej, nie zaś do złożenia oświadczenia woli o zawarciu umowy najmu, do czego uprawniony byłby jedynie zarządca lokali Miasta. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący odnieśli się do powyższych zarzutów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi tego rodzaju postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany wnioskiem strony i rozpoznał niniejszą skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w sprawie nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, w świetle ustawy o ochronie praw lokatorów, poddane są co do zasady instrumentom prawa cywilnego. Ustawa ta nie przewiduje bowiem załatwiania spraw dotyczących przyznawania lokali socjalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Wręcz przeciwnie - zarówno odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 5), jak i najem wydzielonych z tego zasobu lokali socjalnych (art. 23) regulowane są umowami cywilnoprawnymi i wszelkie spory w takim przypadku rozstrzygać będą sądy powszechne. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowało się, że charakter administracyjnoprawny ma jedynie pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej przez gminę kończący się podjęciem przez radę gminy uchwały w sprawie umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu (lub odmowy takiego zakwalifikowania), zaś uchwała wydana w tym przedmiocie podlega kontroli sądu administracyjnego (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08). Przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego organ gminy (dzielnicy miasta) realizuje bowiem zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania - zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) - winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nim umowy najmu lokalu mieszkalnego. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W niniejszej sprawie wnioskiem o najem lokalu z 17 grudnia 2018 r. skarżący ubiegali się o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia (w trybie § 46 lub 47 poprzednio obowiązującej uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009). W przedmiotowej uchwale z 1 kwietnia 2021 r. w sprawie rozstrzygnięcia wniosku skarżących o udzielenie pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu, po wypowiedzeniu umowy najmu lokalu z powodu zadłużenia, w § 1 Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, po wypowiedzeniu umowy najmu z powodu zadłużenia. W tak okrojonym, opisanym wyżej stanie faktycznym i prawnym, jako prawidłowe jawiłoby się zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji, bowiem wynikałoby z niego, że przedstawiony wyżej przedmiot uchwały oraz jej rozstrzygnięcie nie dotyczyły zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako takiej (zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy), a dotyczyły zawarcia ponownej umowy najmu konkretnego lokalu, którego najemcami byli skarżący. W tym kontekście przedstawione przez Sąd pierwszej instancji wywody w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należałoby w pełni podzielić. Zwrócić należy uwagę, że jako podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały Zarząd Dzielnicy podał m.in. § 18 ust. 1 pkt 2, ust. 3, 5 i 7, § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 4 lit. f, § 7 ust. 2 pkt 12, § 32 ust. 8, czy też § 43 ust. 3 uchwały Rady Miasta. I tak, § 4 oraz 5 uchwały Rady Miasta znajdują się w rozdziale 2 "Kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej", § 32 i 35 znajdują się w rozdziale 6 "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o pomoc mieszkaniową oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej". Przede wszystkim zaś zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2, ust. 3, 5 i 7 ww. uchwały (w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania): poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, w przypadku gdy dotychczasowa umowa została wypowiedziana na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Udzielenie takiej pomocy mieszkaniowej jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej przez 3 miesiące realizowana jest umowa o spłacie całości zadłużenia albo umowa o spłacie zadłużenia, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Taka pomoc mieszkaniowa może być udzielona poprzez zawarcie umowy najmu tego lub innego lokalu. Do udzielania pomocy mieszkaniowej na podstawie niniejszego paragrafu zastosowanie ma § 5. W skardze kasacyjnej skarżący trafnie zwrócili uwagę na to, że zgodnie z § 35 o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej rozstrzyga zarząd dzielnicy, zaś w § 41 uchwała wymienia podmioty upoważnione: do postanowienia o skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu, do wydania skierowania oraz do zawarcia umowy najmu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy, w kontekście ww. przepisów stanowiących jej podstawę prawną, wynika, że organ mógł dokonać oceny wniosku skarżących pod kątem kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako takiej, a nie tylko pod kątem odmowy zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie wynajęcia zajmowanego już lokalu, bowiem przedstawił szereg konkretnych argumentów przeciwko udzieleniu skarżącym pomocy mieszkaniowej, które świadczą nie tylko o braku przesłanek do ponownego wynajęcia zajmowanego, ale do udzielenia im pomocy mieszkaniowej w ogóle. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego zaskarżoną uchwałę należy odczytywać łącznie – jako jej rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji poprzestał na prawidłowych, aczkolwiek zbyt ogólnych rozważaniach dotyczących samego rozstrzygnięcia uchwały, nie omawiając go w kontekście uzasadnienia oraz podstawy prawnej tejże do wydania uchwały. Za niewystarczające należy uznać przedstawienie orzecznictwa sądów administracyjnych zapadłego na gruncie poprzednio obowiązującej uchwały Rady Miasta w sprawach podobnych. Sąd pierwszej instancji powinien więc poddać nie tylko same rozstrzygnięcie, lecz także podstawę prawną zaskarżonej uchwały wraz z jej uzasadnieniem i dopiero wtedy ocenić na ile dotychczasowe orzecznictwo można odnieść do aktualnego stanu prawnego. Z tych też przyczyn zasadny okazał się być podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o niedopuszczalności skargi okazało się być przedwczesne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy stwierdzić, że w świetle art. 203 i art. 204 p.p.s.a. brak jest podstaw do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie, gdyż powołane przepisy odnoszą się tylko do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Niemniej nie oznacza to, że koszty związane z wniesieniem niniejszej skargi kasacyjnej nie mogą być rozliczone w następnie wydanym orzeczeniu, z uwzględnieniem zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania wynikających z art. 200 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło