II SA/Lu 609/18

WyrokWSA w Lublinie2018-10-09

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach zabudowy zagrodowej, odmawiając ustalenia tych warunków na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy przedwcześnie odmówił ustalenia warunków zabudowy. Choć organ słusznie stwierdził, że przepis art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dotyczący zabudowy zagrodowej) nie może być zastosowany w tej sprawie, ponieważ planowana inwestycja nie stanowiła uzupełnienia istniejącego siedliska, to jednak zaniechał zbadania, czy warunki zabudowy mogą zostać ustalone na podstawie ogólnych zasad z art. 61 ust. 1 tej ustawy. Analiza urbanistyczna zgromadzona w aktach sprawy wskazywała na istnienie zabudowy o tożsamej funkcji w obszarze analizowanym, co uzasadniało ustalenie parametrów nowej zabudowy.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy H. i A. P. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na ścieki na działce nr [...] w ramach zabudowy zagrodowej. Wójt Gminy S. wydał pozytywną decyzję, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło ją i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, uznając, że planowana inwestycja nie stanowi zabudowy zagrodowej w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także że nie można zastosować zasady dobrego sąsiedztwa. Skarżący zarzucili SKO naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi A. P. i H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. P. i H. P. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. i K. B. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] o ustaleniu H. i A. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie w ramach zabudowy zagrodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz nieprzepuszczalnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3 na działce nr [...] położonej w J. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło H. i A. P. ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy, w ramach zabudowy zagrodowej. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. uzupełnionym w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. H. i A. P. wystąpili do Wójta Gminy S. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na przechowywanie płodów rolnych i szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3 na działce nr [...] położonej w J., gmina S.. We wniosku określili, szczegółowe parametry planowanego jednokondygnacyjnego obiektu o wymiarach 17,00 x 22,00 m z dachem wielospadowym, a także sposób wyposażenia planowanej inwestycji w urządzenia infrastruktury technicznej. W uzupełnieniu wniosku H. P. podała parametry planowanego do budowy budynku gospodarczego wymiarach 7,00 x 16,00 m z dachem dwuspadowym. Do wniosku dołączyli kopię mapy zasadniczej terenu wraz ze szkicem lokalizacji planowanych obiektów oraz dokumenty wskazujące na udzielenie W. P. zgody na wykonanie zjazdu z drogi wewnętrznej (działka nr [...]) stanowiącej własność gminy S. (zezwolenie z dnia [...] lutego 2017 r.), a także skierowane do W. P. informacje o warunkach technicznych wykonania przyłącza wodociągowego i energii elektrycznej. Wójt Gminy S. w piśmie z dnia [...] października 2017 r. zawiadomił o wszczętym postępowaniu W. P. jako właściciela działki nr [...] i właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości przewidzianej pod zabudowę. Poinformował równocześnie o możliwości zapoznania się z dokumentami dotyczącymi planowanego zamierzenia inwestycyjnego w Urzędzie Gminy S.. Organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt decyzji oraz dokument pt. "Analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania" terenu sporządziła osoba uprawniona, wskazana na tym dokumencie. Autor dokumentu podał, że wyznaczono obszar analizowany o promieniu ok. 250 m wyznaczonego wokół działki nr [...] zaznaczony na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000. Wywiódł, że teren wnioskowanej inwestycji to niezainwestowana działka nr [...] o powierzchni 0,54 ha, stanowiąca użytki rolne klasy bonitacyjnej V, zlokalizowana w zabudowie mieszkaniowej zagrodowej. Stwierdził, że analizowany teren to zabudowa wiejska, a na działkach zlokalizowane są budynki mieszkalne oraz gospodarcze i garażowe, które usytuowane są kalenicowo lub szczytowo do frontu działki. Analizując proponowaną lokalizację inwestycji, na działce nr [...] stwierdził, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawców wynosi ok. 16,9442 ha, natomiast średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie to 7,33 ha, a zgodnie z art. 64 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego jest większa od średniej powierzchni gospodarstwa w gminie, dla zabudowy zagrodowej przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się. W toku prowadzonego postępowania w pismach z dnia [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy S. wystąpił w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. o uzgodnienie projektu decyzji ze Starostą Ł. jako organem właściwym w sprawie ochrony gruntów rolnych oraz z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w L., które to organy nie zajęły stanowiska w ustawowym terminie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji ustalił warunki zabudowy dla planowanej przez H. i A. P. inwestycji polegającej na budowie w ramach zabudowy zagrodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz nieprzepuszczalnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3. Ustalił nieprzekraczalną linia zabudowy w odległości 5 m od linii rozgraniczającej drogę oznaczoną jako działka nr [...]. Wyznaczył szereg parametrów, w tym wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w wysokości od 8% do 10% powierzchni działki, a także wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej w wysokości minimum 40% w stosunku do powierzchni terenu objętego inwestycją. Oznaczył parametry obiektów, w tym maksymalną szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego do 17,0 m; wysokość głównej kalenicy dachu do 7,56 m oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do 3,50 m, zaś kształt jego dachu określił jako wielospadowy o kącie nachylenia połaci dachowych do 35%. W stosunku do budynku gospodarczego określił szerokość elewacji frontowej do 7,0 m; wysokość głównej kalenicy dachu do 7,50 m oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej do 7,50 m zaś kształt jego dachu określił jako dwuspadowy o kącie nachylenia połaci dachowych do 40%. Ponadto określił warunki w zakresie obsługi infrastruktury technicznej i komunikacyjnej oraz warunki wynikające z ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz zdrowia ludzi, a także dotyczące ochrony oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Stwierdził, że wnioskowana inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził, że działka przylega bezpośrednio do drogi wewnętrznej - działki nr [...] i obsługa komunikacyjna będzie odbywała się poprzez projektowany indywidualny zjazd, pośrednio do drogi gminnej nr [...] oznaczonej jako działka nr [...] zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu nr 1 Wójta Gminy S. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] Podał ponadto, że zaopatrzenie w energię elektryczną będzie odbywało się w ramach wykonanego przyłącza elektroenergetycznego na zasadach [...] S.A. oddział W. RE S. ustalonych w warunkach przyłączenie nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., natomiast zaopatrzenie w wodę z projektowanego przyłącza na warunkach technicznych NR [...] gminy S. ustalonych w dniu [...] lutego 2017 r., zaś ścieki sanitarne będą odprowadzane do planowanego do budowy zbiornika o pojemności 10 m3. Zaznaczył, że projektowana inwestycja nie może pozbawiać dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, dostępu do drogi publicznej, naruszać zasad ochrony przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, energii elektrycznej, powodować uciążliwości związanych z hałasem, wibracją, zakłóceniami elektromagnetycznymi oraz naruszać zasad ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza, gleby i wody. Nakazał inwestorowi aby budynki lokalizować od osi gazociągu w odległości określonej w aktualnie obowiązujących przepisach zaś projektować zgodnie z obowiązującymi przepisami w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg dotychczas prowadzonego postępowania wymieniając podjęte w jego toku czynności procesowe oraz odniósł się do obowiązującego porządku prawnego i wyników postępowania administracyjnego. Podał, że w stosunku do terenu objętego decyzją nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskowane zamierzenie wymaga ustalenia warunków zabudowy, które jest możliwe w sytuacji spełnienia wymogów wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymienionych w jej art. 61 ust. 1. Podał, że wyznaczył obszar analizowany o promieniu ok. 250 m od granic terenu wnioskowanej inwestycji, zaznaczony na kopii mapy zasadniczej w skali 1:1000. Wyznaczony obszar analizowany przekracza minimalne rozmiary określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., a powodem zwiększenia promienia obszaru analizowanego ponad trzykrotną szerokość frontu działki (front działki wynosi ok. 50 m), jest konieczność zagwarantowania zachowania ładu przestrzennego w danym obszarze. Stwierdził, że inwestycja realizowana będzie w zabudowie zagrodowej, a zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się, to zasadnym wydaje się wskazanie obszaru analizowanego w sposób pozwalający na określenie podstawowych wskaźników zabudowy. Organ I instancji podał że ustalenia analizy w tym przypadku nie będą wiążące przy określaniu wskaźników zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, gdyż zabudowa zagrodowa nie wymaga zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, czyli dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego, ale jednocześnie podniósł, że w oparciu o przeprowadzoną analizę oraz biorąc pod uwagę żądanie określone we wniosku, ustalił wskaźniki zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. intensywność zabudowy na poziomie od 8 do 10% oraz linię zabudowy wynoszącą 5,0 m od linii rozgraniczającej drogę wewnętrzną. Wyjaśnił, że analizowany teren to zabudowa wiejska, a na działkach sąsiednich w obszarze analizowanym zlokalizowana jest w większości zabudowa zagrodowa, w skład której wchodzą budynki mieszkalne i gospodarcze oraz garażowe. Działka objęta wnioskiem ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze, a projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego inwestycyjnego co potwierdzają stanowiska gestorów sieci. Odwołanie od decyzji wnieśli M. i K. B. współwłaściciele działki nr [...], wnioskując o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucili, że zaskarżona decyzji została wydana z naruszeniem: - art. 61 ust. 1 u.p.z.p. polegającą na błędnym uznaniu, iż ma w przedmiotowym przypadku zastosowanie wyjątek od zasady dobrego sąsiedztwa, przewidziany w art. 61 ust. 4 u.p.z.p.; - art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w związku z art. 2 pkt 13 oraz art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 199 7r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż powierzchnia, sposób planowanej zabudowy, a także istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. - art. 53 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz w związku z § 2 pkt 5 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez błędne oznaczenie obszaru analizowanego, co spowodowało nieprawidłowe przeprowadzenie analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazali na naruszenie § 3 przywołanego rozporządzenia poprzez przeprowadzenie analizy urbanistycznej w sposób nieprawidłowy oraz jego § 4 poprzez wyznaczenie linii zabudowy w nieprawidłowy sposób. W uzasadnieniu odwołania strony rozwinęły zarzuty sformułowane w stosunku do kwestionowanej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Oznacza to obowiązek dwukrotnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przez organy obydwu instancji w szczególności zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. czyli przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, a także oceny dowodów w sprawie zgromadzonych, które to przepisy gwarantują stronom wyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadą administracyjnego postępowania odwoławczego jest reformatoryjny charakter orzekania przez organ wyższego stopnia. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zatem zarówno weryfikacja decyzji organu I instancji, jak i rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie. Jeżeli organ odwoławczy dojdzie do wniosku, że w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji znajdują się luki, może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe lub zlecić przeprowadzenie takiego postępowania organowi I instancji na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt. II OSK 2520/13). Organ II instancji upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Organ odwoławczy wskazał, że doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne - art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 późn. zm.), który to przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia toteż zaskarżona decyzja nie może się ostać. Kolegium wskazało, że przed wydaniem decyzji przeprowadziło uzupełniające postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zakres rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą Kolegium wyznaczony był zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją Wójta Gminy S.. Kolegium nie dokonywało zmiany rodzaju sprawy, a w postępowaniu odwoławczym rozpoznało i rozstrzygnęło tożsamą pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawę, co do której prowadził postępowanie i orzekał organ I instancji. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy sprawy nie wymaga dalszego uzupełnienia bowiem jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, zatem nie zachodzą przesłanki ani do jego uzupełnienia w ramach dalszego postępowania uzupełniającego (art. 136 Kk.p.a.), ani też poprzez rozstrzygnięcie kasatoryjne (art. 138 § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zmiana zagospodarowania terenu wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy jeżeli na danym terenie brak jest m.p.z.p. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do miejsca położenia działki wskazanej we wniosku stron, czyli działki nr [...], brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 52 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora, którego treść określa jej art. 52 ust. 2. Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od istnienia, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego. Obowiązywanie w polskim systemie prawnym zasady dobrego sąsiedztwa oznacza, że planowana inwestycja nie może odbiegać od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy. Zasada, zgodnie z którą ustalenie warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy planowana inwestycja spełnia wymóg dobrego sąsiedztwa nie ma jednak charakteru absolutnego, gdyż stosownie do treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. regulacji art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się, do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wyjątek od tej zasady umożliwia rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne na takie ukształtowanie przestrzeni, które pozwala na zorganizowanie prawidłowej gospodarki rolnej. Odstępstwo od reguły, wynikającej z art. 61 ust. 1 ustawy musi być interpretowany ściśle. Określenie rodzaju planowanej zabudowy, jako zabudowy zagrodowej, ma doniosłe skutki dla zakresu prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Po pierwsze, regulacja prawna zawarta w art. 61 ust. 4 ustawy zwalnia od stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., wyrażającego tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, jeśli tylko powierzchnia gospodarstwa rolnego, w ramach którego ma być realizowane projektowane zamierzenie inwestycyjne, jest wyższa od średniej powierzchni gospodarstw rolnych w danej gminie. Tym samym, w odniesieniu do zabudowy zagrodowej zniesiony zostaje obowiązek przeprowadzania analizy urbanistycznej. Po drugie, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu nie tracą charakteru gruntów rolnych. Jak wynika z powołanych regulacji prawnych, uzasadnieniem dla wprowadzenia w odniesieniu do zabudowy zagrodowej odstępstw od zwykłej procedury lokalizacyjnej jest specyfika zabudowy związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, która to zabudowa powiązana musi być przede wszystkim z usytuowaniem gruntów rolnych. Ponieważ grunty takie charakteryzują się często znacznymi rozmiarami, bądź dużym rozproszeniem, to niemożliwe w wielu przypadkach staje się odnoszenie do zabudowy lokalizowanej na takich gruntach wymagań dotyczących podstawowych parametrów urbanistycznych, wynikających z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. W świetle powyższych regulacji organ odwoławczy przyjął, że ustawodawca w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. uwzględnił priorytet specyfiki prowadzenia działalności rolniczej nad wymaganiami ładu przestrzennego. Wskazał też, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Zdaniem Kolegium dopuszczalny jest wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji stanowiącej uzupełnienie zabudowy zagrodowej, planowanej na działce sąsiadującej z działką istniejącej zabudową zagrodowej i to niezależnie od tego, czy działka inwestycyjna jest już zabudowana, czy też nie o ile tworzy ona z istniejącym siedliskiem organizacyjną całość. Zgodnie z utrwalonymi w judykaturze poglądami, które organ odwoławczy również podzielił, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Taka zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Tym samym przyjęło, że zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, siedlisko, czyli zabudowa zagrodowa musi służyć trwale prowadzonemu gospodarstwu rolnemu i tworzyć pewną funkcjonalną całość związaną z jego gospodarczym charakterem. W sytuacji gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych, byłoby utrudnione lub niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Wskazało też, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej z zasady jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Kolegium opowiada się za poglądami sądów administracyjnych, w świetle których kwalifikowanie danej działki jako działki siedliskowej powinno wynikać ze sposobu jej zagospodarowania w powiązaniu z ewentualnie innymi działkami. Siedlisko może tworzyć więcej niż jedna działka w znaczeniu wyodrębnienia geodezyjnego, ale należy pamiętać, że siedlisko, to teren o charakterze kameralnym (prywatnym), na którym posadowiony jest dom mieszkalny, gdzie koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są elementarne potrzeby życiowe, a zabudowa zagrodowa to siedlisko wraz z zabudowaniami gospodarczymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017r. sygn. akt II OSK 2860/16 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2017r. sygn. akt IV SA/Po 250/17). Kolegium podkreśliło, że zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy, który odróżnia ją od np. zabudowy jedno lub wielorodzinnej, a istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej wyklucza wprowadzenie na ten teren zabudowy jednorodzinnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 1536/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2013r., sygn. akt IV SA/Po 396/13). W ocenie organu odwoławczego w sprawie sporne jest przede wszystkim zastosowanie przez organ I instancji w realiach niniejszej sprawy art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i uznanie, że planowana inwestycja stanowi zabudowę zagrodową w rozumieniu tej regulacji. W ocenie Kolegium wyniki postępowania odwoławczego wykazały, że w analizowanej sprawie nie ma podstaw do ustalenia warunków zabudowy zgodnie z żądaniem wnioskodawców w ramach zabudowy zagrodowej. Jak wynika z akt sprawy uzupełnionych w toku postępowania odwoławczego wyjaśnieniami H. P. oraz pismem Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2018 r. (data wpływu do Kolegium) działka nr [...] przewidziana pod zamierzenie inwestycyjne stanowi własność W. P.. Kolegium z urzędu wiadomym jest, że W. P. (syn wnioskodawców) ubiegał się o ustalenie na działce nr [...] warunków zabudowy na budowę mieszkalnego jednorodzinnego oraz nieprzepuszczalnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Wójt Gminy S. ustalił warunki zabudowy W. P.. Skarżący M. i K. B., jako strona postępowania, wnieśli odwołanie od tej decyzji po rozpatrzeniu którego Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu [...] października 2017 r. W. P. zawnioskował o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. znak:GNP.6730.[...].9.2017 postępowanie wszczęte na wniosek W. P. z dnia [...] lutego 2017 r. zostało zakończone jego umorzeniem. W dacie, w której W. P. wystąpił o umorzenie postępowania czyli [...] października 2017 r., H. i A. P. wystąpili do Wójta Gminy S. o ustalenie na tej samej działce czyli nr [...] w ramach zabudowy zagrodowej warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na przechowywanie płodów rolnych i szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3. Z ustaleń Kolegium wynika, że wnioskodawcy są właścicielami areału gruntów w gminie S. pow. 16,9465 ha, które składają się na prowadzone przez niech gospodarstwo rolne, specjalizujące się w hodowli bydła. Łączna powierzchnia gospodarstwa inwestorów o wskazanej powierzchni jest większa, niż średnia wielkość gospodarstwa w gminie S., czyli 7,33 ha. Wnioskodawcy są rolnikami i w miejscowości J. w obrębie działki nr [...] o pow. 0,56 ha posiadają w ramach zabudowy zagrodowej siedlisko, na które składa się budynek mieszkalny oraz dwa garaże na sprzęt rolniczy. W funkcjonalnym związku z siedliskiem pozostają zabudowania znajdujące się w obrębie działki nr [...] (o pow. 1,88 ha) oraz działki nr [...] (o pow. 2,28 ha) czyli obora, w której prowadzona jest hodowla bydła. Opisane działki oddzielone są od siedliska drogą gminną oznaczoną nr [...], ale w ocenie Kolegium, można przyjąć, że wszystkie budynki tworzą jedno podwórze, w obrębie istniejącego siedliska stanowiąc zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego inwestorów. Inwestorka H. P. podała, że ubiegają się o ustalenie warunków zabudowy na działce nr [...] na budowę budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na ścieki, ponieważ planują przekazać działkę nr [...] wraz siedliskiem i całym gospodarstwem rolnym drugiemu synowi. W jej ocenie działka nr [...] położona jest w odległości ok. 400 m od posiadanego siedliska. Z powyższych ustaleń wynika, że gospodarstwo rolne inwestorów posiada siedlisko, które zlokalizowane jest na działce gruntu [...], w obrębie którego istnieją użytkowane opisane wyżej zabudowania, które to obiekty tworzą jedno wspólne podwórze. Podwórze w ramach niniejszej sprawy rozumiane jest jako plac wśród zabudowań stanowiących zorganizowana całość. Istniejące siedlisko rolne jest miejscem stanowiącym zaplecze gospodarstwa rolnego inwestora natomiast siedliskiem nie są same grunty, nawet wykorzystywane rolniczo. Do siedliska inwestorów nie można zaliczyć działki nr [...] tym bardziej, że nie stanowi ona ich własności. Organ odwoławczy wskazał, że regulacja art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie daje podstaw do posadowienia obiektu budowlanego w jakiejkolwiek części gruntów należących do gospodarstwa rolnego lub użytkowanych przez rolników, lecz dotyczy zagospodarowania siedliska jako zaplecza mieszkaniowego i gospodarczego dla gospodarstwa rolnego. W ocenie Kolegium, w sprawie nie można zastosować powyższej zasady i przyjąć, że planowana inwestycja ma zostać zrealizowana w ramach zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym inwestorów. W ocenie Kolegium dokonana przez organ I instancji ocena ustalonego stanu faktycznego w świetle obowiązujących regulacji prawnych ustawy nie jest prawidłowa. Organ I instancji błędnie uznał, że planowane przedsięwzięcie - budowa na działce nr [...] w J. domu mieszkalnego oraz budynku gospodarczego do przechowywania płodów rolnych z obiektami infrastruktury technicznej - stanowi uzupełnienie i poszerzenie istniejącego już na działce nr [...], jednego siedliska oraz że planowana zabudowa jest z nim funkcjonalnie związana. Dodatkowo Kolegium wskazało, że planowana zabudowa została przewidziana do wykonania, na stanowiącej własność syna inwestorów, niezabudowanej działce nr [...] o pow. 0,54, która stanowi użytek rolny sklasyfikowany jako grunt orny R - klasy V. Planowana zabudowa nie została przewidziana do wykonania na działce sąsiedniej w stosunku do działki nr [...], obecnego siedliska ale na działce oddalonej, w ocenie wnioskodawczyni od działki siedliskowej w odległości 400 m licząc odległość zgodnie z możliwościami komunikacyjnymi co także wskazuje, że inwestycja nie ma na celu uzupełnienia istniejącej zabudowy bowiem nie jest realizowana w jednym obejściu (w ramach jednego podwórza). Należy zauważyć, że do działki przewidzianej pod zabudowę inwestorzy planują wykonanie odrębnego indywidualnego zjazdu z drogi wewnętrznej stanowiącej własność Gminy S., działki nr [...]. Powyższe ustalenia w ocenie Kolegium świadczą, że inwestorzy zamierzają na gruntach rolnych syna pobudować w ramach zabudowy zagrodowej drugi budynek mieszkalny i budynek gospodarczy z obiektami towarzyszącymi, które to zabudowania będą zlokalizowane w oddaleniu od istniejącej zagrody bez funkcjonalnego, organizacyjnego i komunikacyjnego powiązania z istniejącym siedliskiem - podwórzem- i tak naprawdę będą stanowiły odrębne, drugie siedlisko z zabudową mieszkaniową i gospodarczą. W tym zakresie Kolegium stwierdza, że planowane zamierzenie z istniejącym siedliskiem łączą jedynie osoby inwestorów, toteż powyższe ustalenia nie uzasadniają korzystania przez inwestorów z prawa do realizacji drugiego siedliska w ramach regulacji w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nawet jeśli zamierzają dokonać rodzinnego przeniesienia swojego gospodarstwa rolnego. W ocenie Kolegium ustalenie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestorów stanowiłoby zaprzeczenie zasady ładu przestrzennego i poszanowania istniejącego porządku prawnego. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 w związku z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Wobec braku spełnienia warunków określonych we wskazanym przepisie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., to w aktualnym stanie prawnym i faktycznym, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Wykluczenie możliwości zastosowania tego przepisu w świetle ustaleń zawartych w analizie urbanistycznej nie daje również podstawy do zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa - art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy bowiem istniejąca w sąsiedztwie działki nr [...] zabudowa ma charakter wiejskiej zabudowy zagrodowej toteż brak jest podstaw do określenia parametrów inwestycji tak aby odpowiadały warunkom istniejącym w sąsiedztwie. Ubocznie Kolegium stwierdza, że gwarancje zapewnienia uzbrojenie terenu przyjęte przez organ I instancji w postępowaniu dotyczyło wniosku W. P. i zostało wydane w ramach postępowania, które zostało decyzja Wójta gminy S. umorzone. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. i A. P., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie decyzji w całości i odmowę ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy, w ramach zabudowy zagrodowej, - art. 7, 8 i 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasad zaufania, zaniechanie wyczerpującego ustalenia granic zabudowy zagrodowej dla planowanej inwestycji, - art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, - art. 61 ust. 1 zw. z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię, - art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że organ administracji w istocie nie poczynił ustaleń uzasadniających przyjęcie, że działka [...], której dotyczą plany inwestycyjne nie wchodzi do obszaru zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na działkach [...], [...] i [...]. Nie poczynił ustaleń jaki charakter, jaki związek funkcjonalny, organizacyjny i komunikacyjny ma planowana inwestycja z zabudowaniami na działkach nr [...] i [...]. Przytoczyli wykładnię art. 61 ust. 1 zw. z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 września 2010r., sygn. akt II SA/Lu 340/10, w którym wskazano, że "(...) przepisy ustawy nie definiują pojęcia zabudowy zagrodowej, odwołać się więc należy do rozumienia tego pojęcia w języku polskim oraz prób jego zdefiniowania w orzecznictwie. W wyrokach z dnia 4 grudnia 2008 r. (II OSK 1536/07) oraz z dnia 23 sierpnia 2007 r. (II OSK 1118/06) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie do przyjęcia byłaby definicja zabudowy zagrodowej ograniczająca zakres tego pojęcia wyłącznie do budynków w rodzinnych gospodarstwach rolnych. Nie zachodzą bowiem żadne przesłanki do różnicowania możliwości zabudowy gospodarstw rolnych w zależności od ich możliwości produkcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z definicjami zawartymi w słowniku języka polskiego, zabudowa to "budynki znajdujące się na określonym terenie", zaś zagroda to "dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi". Zdaniem skarżących organ wadliwie przyjął, że działka nr [...] nie stanowi łącznie z działkami [...] zabudowy zagrodowej. Po to właśnie na działce nr [...] miałby zostać wybudowany budynek gospodarczy o wymiarach 7 x 16 m, aby stanowił on funkcjonalną całość z budynkami posadowionymi na działkach [...], [...] i [...]. To, że siedlisko skarżących miałoby zostać przekazane synowi, nie oznacza, że wiązałoby się to z zaprzestaniem jakiejkolwiek działalności rolniczej. W stosunkach wiejskich od lat bywa tak, że mimo formalnego przeniesienia własności gospodarstwa, rodzice i dzieci razem prowadzą to gospodarstwo, a nierzadko to rodzice dalej podejmują decyzje co do dalszego funkcjonowania gospodarstwa, profilu produkcji, czynności przedsiębranych w ramach uprawy gruntów. Wójt Gminy S. prawidłowo ustalił, że budowa na działce nr [...] budynku gospodarczego do przechowywania płodów rolnych z obiektami infrastruktury technicznej stanowi uzupełnienie i poszerzenie istniejącego już na działce nr [...] jednego siedliska oraz że planowana zabudowa jest z nim funkcjonalnie związana. Wnioskodawcy i ich syn tworzą rodzinę, która razem pracowała na powstanie gospodarstwa rolnego, obecnie razem prowadzą to gospodarstwo rolne, razem chcą je rozwijać. Budowa innego budynku mieszkalnego stanowić będzie zaspokojenie niezbędnych potrzeb mieszkaniowych powiększającej się rodziny. Ubocznie skarżący wskazali, że wydaje się niezrozumiałe stanowisko organu, że nie jest też możliwe zastosowanie zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 u.p.z.p.) bowiem istniejąca w sąsiedztwie działki nr [...] zabudowa ma charakter wiejskiej zabudowy zagrodowej to też nie brak jest podstaw do określenia parametrów inwestycji tak aby odpowiadały warunkom istniejącym w sąsiedztwie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione Sąd podzielił. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). W stanie faktycznym sprawy przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze uchylająca decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2018 r. o ustaleniu H. i A. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie w ramach zabudowy zagrodowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz nieprzepuszczalnego zbiornika na ścieki sanitarne o pojemności do 10m3 na działce nr [...] położonej w J. i odmawiająca H. i A. P. ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy, w ramach zabudowy zagrodowej. Tytułem wstępu podnieść wypada, iż stosownie do zasady praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno także znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, iż organy administracji mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem poprawnego zastosowania normy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisów ustawy wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co prawda musi to uczynić zgodnie z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, ale postanowienia w niej zawarte stanowią konkretyzację przepisów, które należy wykładać na korzyść uprawnień inwestora. Co do zasady, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., czyli gdy: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 u.p.z.p., o której mowa w art. 88 ust. 1, oraz 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Wyjaśnić należy, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczył działki ew. nr [...], właścicielem której jest syn wnioskodawców, natomiast wnioskodawcy są właścicielami działki ew. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy na szczególnych zasadach określonych w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Organ administracji uznał, że gospodarstwo rolne inwestorów posiada siedlisko, które zlokalizowane jest na działce ew. nr [...], w obrębie którego istnieją użytkowane opisane wyżej zabudowania, które to obiekty tworzą jedno wspólne podwórze. Podwórze w ramach niniejszej sprawy rozumiane jest jako plac wśród zabudowań stanowiących zorganizowana całość. Istniejące siedlisko rolne jest miejscem stanowiącym zaplecze gospodarstwa rolnego inwestora natomiast siedliskiem nie są same grunty, nawet wykorzystywane rolniczo. Do siedliska inwestorów nie można zaliczyć działki nr [...] tym bardziej, że nie stanowi ona ich własności. W ocenie Kolegium, nie można przyjąć, że planowana inwestycja ma zostać zrealizowana w ramach zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym inwestorów. Co do zasady należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zakresie stosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Wnioskodawcy są właścicielami gospodarstwa rolnego oraz siedliska zabudowanego budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi na działce nr ew. [...], w związku z tym nie można uznać, że wskazane we wniosku o wydanie warunków zabudowy dla działki nr ew. [...] budynki będą uzupełnieniem zabudowy zlokalizowanej już na działce nr ew. [...]. Wniosek o wydanie warunków zabudowy obejmuje m.in. budowę budynku mieszkalnego, a takie budynek mieszkalny wnioskodawcy posiadają już na działce ew. nr [...]. W tym miejscu wskazać należy na wykładnię celowościową przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W sytuacji, gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych, byłoby utrudnione lub niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Wskazać też należy, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie niejako miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania. Ponieważ takie miejsce zamieszkania wnioskodawcy mają zorganizowane na działce ew. nr [...], budowa budynku mieszkalnego na działce ew, nr [...] nie można zdaniem Sądu podlegać regulacji wynikającej z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Podstawowy zarzut skargi niezastosowania tego przepisu okazał się zatem bezpodstawny. W ocenie Sądu niezastosowanie w sprawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., nie wyklucza natomiast zastosowania zasad ogólnych wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. W rozpoznawanej sprawie organ administracji miał obowiązek sprawdzenia czy nie zachodziły przesłanki ustalenia parametrów planowanej inwestycji w oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Niemożność skorzystania z inwestorów z dobrodziejstwa art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie może pozbawiać ich automatycznie możliwości ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Taki sposób rozumienia powyższych przepisów doprowadziłby do - niezgodnego z intencją ustawodawcy - stanu, w którym brak możliwości zastosowania w stosunku do inwestorów art. 61 ust. 4 u.p.z.p. byłby tożsamy z brakiem możliwości uzyskania w ogóle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie badało czy nie ma możliwości ustalenia parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, tym bardziej, że materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na dokonanie takich ustaleń. Organ I instancji co prawda wydał decyzję na podstawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. mnie mniej jednak przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie, przede wszystkim w aktach sprawy znajduje się analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Z części graficznej analizy, sporządzonej na mapie zgodnej z w przepisami, na której narysowano granice obszaru analizowanego wynika, że w obszarze analizowanym występuje zabudowa np. na działkach nr ewid.[...] i [...] (dostępnych z tej samej drogi publicznej) i jest to zabudowana tożsama pod względem funkcji z planowanymi obiektami, co niewątpliwie uzasadnia wniosek o spełnieniu warunku kontynuacji funkcji i powinno skutkować ustaleniem parametrów nowej zabudowy. Ponadto badając funkcję istniejącej zabudowy nie można ograniczać się wyłącznie do działek dostępnych z tej samej drogi publicznej, lecz należy uwzględnić cały obszar analizowany. Podkreślić należy, że istnienie na danym obszarze analizowanym zabudowy zagrodowej, samo przez się nie wyklucza przyjęcia istnienia kontynuacji funkcji zabudowy w przypadku lokalizowania na tym obszarze zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji wydana została co najmniej przedwcześnie. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak punkcie I wyroku w oparciu o regulację art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, zaś o kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy winien uwzględnić ocenę prawną oraz wytyczne zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło