II OSK 1657/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/19 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. oddala wniosek W. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/19 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (dalej: skarżąca) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019 r. znak [...] w wyniku uwzględnienia zażaleń postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z [...] grudnia 2018 r. nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Wojewody Dolnośląskiego z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]. Sąd I instancji wskazał, że rozbieżność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem polegająca na określeniu innego zakresu uprawnień budowlanych niż te, które posiadała skarżąca należy ocenić jako omyłkę istotną, która nie podlega naprawieniu w trybie określonym przez art. 113 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: Kpa). Stwierdzenie, że ww. decyzja Wojewody Dolnośląskiego z [...] sierpnia 2018 r. zawiera wadę w rozstrzygnięciu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nie można bowiem jednoznacznie na podstawie samej decyzji czy akt sprawy pobieżnie stwierdzić, że decyzja zwiera istotną omyłkę. Co prawda, mogą istnieć rozbieżności pomiędzy rozstrzygnięciem, szczególnie w zakresie treści sentencji decyzji, jednakże takowe stwierdzenie jest możliwe po wnikliwej analizie akt administracyjnych – tj. wniosku, projektu budowlanego i innych dokumentów. To zaś skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania sprawy, celem merytorycznego zbadania rozbieżności między domniemaną omyłką, a faktyczną myślą, którą chciał wyrazić organ. Jak wskazała sama skarżąca w uzasadnieniu skargi, rozstrzygniecie jest niezgodne ze stroną 84, 106, 107, 150 i 155 projektu budowlanego. To już stanowi o istotności wady, albowiem aby stwierdzić, czy faktycznie istnieją różnice między rozstrzygnięciem a stanem faktycznym i prawnym, należy dokonać oceny projektu budowlanego – a więc merytorycznej części wniosku z aktami sprawy i zapadłym rozstrzygnięciem. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: a) art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 113 § 1 Kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny istotnym wpływ na wynik sprawy, prowadzące do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ II instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, jak również prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, gdy tymczasem wbrew ustaleniom organu II instancji, dokonane przez organ I instancji sprostowanie stanowiło oczywistą omyłkę, podlegającą usunięciu we wskazanym trybie rektyfikacji decyzji; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 113 § 1 Kpa, polegające na wadliwym nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji skargi i w efekcie nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia organu II instancji wynikającym z nieprawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że Wojewoda Dolnośląski zmienił sentencję wydanej przez siebie decyzji w zakresie merytorycznym - stanowiącym istotną omyłkę - gdy tymczasem nie doszło do zmiany merytorycznej orzeczenia, a jedynie ujednolicenia sentencji decyzji z jej uzasadnieniem i zatwierdzonym przedmiotową decyzją projektem budowlanym, stanowiącym integralną część tej decyzji, a także materiałem dowodowym ujętym w aktach sprawy; c) art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 135 oraz art. 134 § 1 Ppsa, polegające na zupełnym pominięciu okoliczności wyłączenia przez skarżącą z zakresu inwestycji robót budowlanych związanych z przebudową wyjścia awaryjnego ze schronu, pominięciu integralnej części decyzji jaką jest zatwierdzony projekt budowlany i dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego, co przełożyło się na błędne uznanie, że sprostowanie decyzji stanowiło zmianę merytoryczną. 2) prawa materialnego: a) art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 6, art. 7 i art. 11 Kpa oraz art. 34 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.; dalej: Pb) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że omyłka wynikająca z zawarcia w pozwoleniu na budowę robót, z których skarżąca wycofała się w toku postępowania, co jest bezsporne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wprost wynika z samego uzasadnienia sprostowanej decyzji oraz jej integralnej części jaką jest zatwierdzony projekt budowlany - jest istotna - gdy tymczasem o jej oczywistości świadczy możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami, b) art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 6, art. 7 i art. 11 Kpa, polegające na jego błędnym niezastosowaniu w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zatwierdzonego projektu budowlanego, jednoznacznie wynika, że pozwolenie na budowę nie obejmuje przebudowy wyjścia awaryjnego ze schronu. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. W odpowiedziach na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa [...] we W. oraz W. S. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. 4.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). W ocenie NSA rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie było konieczne, gdyż ze względów technicznych - brak stanowiska pełnomocnika organu, co do możliwości udziału w rozprawie zdalnej, nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. 4.3. Istota sporu w przedmiotowej sprawie oraz zarzutów naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego sprowadza się do oceny dokonanego przez Wojewodę Dolnośląskiego sprostowania sentencji pozwolenia na budowę, którym usunął na stronie pierwszej ww. decyzji tiret siódmy (wiersz siódmy od dołu) o treści: "- przebudowę wyjścia awaryjnego ze schronu". 4.4. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela wykładnię art. 113 Kpa przyjętą w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji. Zgodnie bowiem z art. 113 § 1 Kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W powołanym przepisie ustawodawca uregulował tryb usuwania nieistotnych wad decyzji administracyjnej. Nieprawidłowości te przybierają postać oczywistych omyłek, polegających na widocznym, niebudzącym wątpliwości niewłaściwym użyciu słowa, wbrew zamierzeniom organu administracji publicznej. Wymóg ten jest spełniony, gdy treść decyzji wskazuje na wyrażenie poglądu jednoznacznie odmiennego od zamysłu organu administracji publicznej. Takim uchybieniem jest w szczególności błąd pisarski, czyli nieprawidłowy dobór słów lub mylna pisownia określonego wyrażenia, jak i błąd rachunkowy, czyli nietrafny dobór cyfr lub wynik obliczeń, mimo wskazania co do zasady prawidłowego sposobu przeprowadzenia operacji matematycznych. Wymienione wady powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygnięcie. Zatem sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. 4.5. Z powyższego wynika, że sprostowanie sentencji pozwolenia na budowę poprzez usunięcie określonego zakresu robót budowlanych stanowi merytoryczną modyfikację decyzji. Kluczowe dla oceny tej kwestii jest właśnie to, że Wojewoda Dolnośląski w sensie formalnym zezwolił na przebudowę wyjścia awaryjnego ze schronu, pomimo że skarżąca wycofała się z tego i co znalazło odzwierciedlenie w złożonym w toku postępowania oświadczeniu, zweryfikowanym i zatwierdzonym projekcie budowlanym. Zmiana zakresu dopuszczalnych robót budowlanych nie może nastąpić w drodze sprostowania oczywistej omyłki. Podobnie sprzeczność pomiędzy zakresem projektu a rozstrzygnięciem w decyzji nie mieści się w granicach tego pojęcia. Jak słusznie zatem wskazał to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego i zostało to zaakceptowane przez Sąd I instancji, Wojewoda Dolnośląski wydając postanowienie o sprostowaniu naruszył art. 113 § 1 Kpa. 4.6. Jednoznaczność stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie przesądza o niezasadności zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa. 4.7. Pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności wyłączenia przez skarżącą z zakresu inwestycji robót budowlanych związanych z przebudową wyjścia awaryjnego ze schronu i pominięcie zatwierdzonego projektu budowlanego nie może być uznane za naruszenie art. 135 oraz art. 134 § 1 Ppsa, ponieważ kwestie te nie mogły stanowić podstawy do dopuszczalności zastosowania art. 113 § 1 Kpa. 4.8. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku umożliwia jego kontrolę instancyjną, wskazując w sposób niezwykle klarowny na przesłanki oceny legalności zaskarżonego postanowienia, którymi kierował się Sąd I instancji. 4.9. Reasumując wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. 4.10. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Natomiast odmowa zasądzenia kosztów kasacyjnego uczestnikom postępowania wynika z treści art. 204 Ppsa, który daje podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów tylko organowi i skarżącemu.