II SA/Rz 1582/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-02

Skład orzekający: Maciej Kobak, Elżbieta Mazur - Selwa, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu towarów objętych systemem SENT może zostać odstąpiona, jeśli kierowca zatrzymał pojazd w najbliższym miejscu i nie kontynuował jazdy przez czas trwania niesprawności lokalizatora?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność przewoźnika za zapewnienie przekazywania danych geolokalizacyjnych jest odrębna od odpowiedzialności kierowcy za zatrzymanie pojazdu w przypadku niesprawności lokalizatora. Wywiązanie się przez kierowcę z obowiązku nałożonego przez art. 10c ustawy o SENT nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie całej trasy przewozu, zgodnie z art. 10a ustawy SENT. Ponadto, sąd stwierdził, że okoliczności sprawy nie wypełniają przesłanek ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT. W trakcie kontroli stwierdzono przerwę w przekazywaniu danych z lokalizatora od godziny 14:47:07 do 16:15:02. Spółka argumentowała, że kierowca zatrzymał pojazd w najbliższym miejscu z powodu niesprawności lokalizatora i nie kontynuował jazdy, co powinno skutkować zastosowaniem art. 10c ustawy o SENT i odstąpieniem od kary. Organy administracji oraz sąd uznały, że odpowiedzialność przewoźnika jest odrębna od odpowiedzialności kierowcy i że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów - skargę oddala - Przedmiotem skargi Spółki A. z siedzibą w [....] (dalej: Spółka, strona skarżąca), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata R. K., jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS) z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik UCS) z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem przewozu o numerze [...]. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 19 września 2019 r. funkcjonariusze [...] Mobilnego Referatu Realizacji w [...], [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], działając na podstawie art. 13 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 859; dalej: ustawa o SENT) przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów, tj. pojazdu ciężarowego marki MAN oraz naczepy ciężarowej marki VAN HOL, przewożącego towar o nazwie TRANSOL D1 o zadeklarowanym kodzie CN 3814w ilości 23600 kg, który podlegał obowiązkowej rejestracji w systemie SENT. W/w transport był objęty zgłoszeniem o numerze referencyjnym [...]. Na podstawie zgłoszenia ustalono, że podmiotem wysyłającym towar był Spółka B. z siedzibą w [....], odbierającym Spółka C. z siedzibą w [...] w ...], natomiast przewoźnikiem była Spółka A. z siedzibą w [...] na [....]. W trakcie kontroli (udokumentowanej protokołem nr [...]) funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 1 ustawy o SENT. Naruszenie polegało na przerwie w przekazywaniu danych z lokalizatora wskazanego w zgłoszeniu przewozu o nr [...], w dniu [...] września 2019 r. od godziny 14:47:07 do godziny 16:15:02, tj. w trakcie trwania przewozu towaru. W toku postępowania, wszczętego postanowieniem Naczelnika UCS z dnia [...] września 2020 r. Izba Administracji Skarbowej we [...] (administrator systemu SENT GEO) poinformowała, że w dniu [...] września 2019 r. od godz. 14:30 do godz. 16:30, nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy, a także poinformowała, że lokalizator o numerze [...] został przypisany do zgłoszenia [...] w dniu [...] września 2019 r. o godz. 14:29. Na podstawie systemu SENT GEO oraz danych otrzymanych z Instytutu Łączności, stwierdzono rozpoczęcie przekazywania danych geolokalizacyjnych przez przedmiotowy lokalizator o godz. 14:46:56, po czym nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych do godz. 16:15:08, zatem przerwa trwała 01h:29m:31s. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] nałożył na przewoźnika Spółkę A. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 10000 zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...], tj. w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, zaliczając na poczet kary pieniężnej kwotę 10000 zł z kaucji pieniężnej pobranej na podstawie pokwitowania Seria [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem przewozu zgłoszonego pod nr [...] był towar o zadeklarowanym kodzie CN3814 i masie brutto 23660 kg, a zatem przewóz ten podlegał systemowi monitorowania drogowego, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o SENT. Obowiązki przewoźnika zostały uregulowane w art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o SENT, natomiast na podstawie art. 10a ustawy o SENT przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Naczelnik UCS wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10000 zł, przy czym organ może z urzędu lub na wniosek przewoźnika odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, wyłącznie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym (art. 22 ust. 3 ustawy o SENT). Zdaniem Naczelnika w niniejszej sprawie niedopełnienie obowiązku nie było spowodowane niedostępnością rejestru zgłoszeń, co uniemożliwia odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 2b ustawy o SENT. Od powyższej decyzji Spółka A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od ukarania przewoźnika Spółki A. z siedzibą w [...] ([...]) karą pieniężną za naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, poprzez umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik Spółki zarzucił obrazę prawa materialnego, tj.: - art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, poprzez niezastosowanie ww. przepisu, w sytuacji gdy zdaniem strony skarżącej niesprawność lokalizatora nie trwała ponad godzinę. Pełnomocnik stwierdził, że kierujący środkiem transportu zatrzymał się w najbliższym miejscu, tj. [...] w K. i nie kontynuował dalszej jazdy, co oznacza, że nie naruszył przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT; - art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez błędną wykładnię ww. przepisu i pominięcie w ocenie pojęcia "interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz błędnej wykładni ww. przepisu i pominięcie w ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pieniężnej pomimo nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Ponadto zarzucił błędną, dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień kierującego środkiem transportu i przyjęcie, że pomimo niesprawności lokalizatora [...], trwającej ponad godzinę w dalszym ciągu kontynuował on jazdę, czym wyczerpał przesłanki art.10a ust. 1 ustawy o SENT, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że przed upływem godziny w niesprawności lokalizatora kierujący środkiem transportu zaprzestał kontynuowania dalszej jazdy, którą rozpoczął dopiero po przywróceniu sprawności lokalizatora. Pełnomocnik wyjaśnił, że kierowca zrealizował wszystkie wymagane przepisami ustawy o SENT obowiązki, ponadto wskazał, że środek transportu nie poruszał się, znajdując się w zakładzie wulkanizacyjnym, przez około 50 minut, a zatem nie doszło do naruszenia art. 10c ustawy o SENT. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na wstępie DIAS w [...] wskazał, że podstawą prawną wydanej decyzji jest art. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: O.p.). Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 26 ust. 5 ustawy o SENT. Organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie przedmiotem przewozu był towar o nazwie TRANSOL Dl, zaklasyfikowany do kodu CN 3814, czyli zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. h ustawy o SENT towar podlegający systemowi monitorowania drogowego. Wykonująca przewóz towarów firma A., będąc przewoźnikiem, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem była obowiązana zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas kontroli ustalono, że w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] w dniu [...] września 2019 r. od godziny 14:46:56 z miejsca o współrzędnych [...] (okolice miejsca załadunku) do godziny 16:15:08 do miejsca o współrzędnych [...] (oddalone o kilka kilometrów okolice wjazdu na autostradę A1) nie były przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne do rejestru zgłoszeń, co skutkuje uznaniem, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, co powoduje nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10000 zł, przy czym brak jest możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2b ustawy o SENT. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Aplikacja Mobilna Kierowcy informuje kierowcę o nieskutecznym przekazywaniu danych geolokalizacyjnych do systemu, poprzez zmianę kolorystki ikon oraz poprzez sygnał dźwiękowy. Obowiązkiem kierowcy przed rozpoczęciem przewozu jest podłączenie urządzenia mobilnego do ładowania i upewnienie się, że jest ono w trakcie ładowania z użyciem ikony stanu naładowania akumulatora i identyfikacji procesu ładowania akumulatora urządzenia, na której powinien widnieć symbol błyskawicy. Następnie kierowca powinien uruchomić przekazywanie danych, poprzez wciśnięcie zielonego przycisku ‘START". Po uruchomieniu przekazywania danych zielony przycisk "START" powinien zostać zastąpiony czerwonym przyciskiem "STOP". Kolejnym krokiem jest upewnienie się, że aplikacja prawidłowo odbiera dane lokalizacyjne z użyciem ikony stanu poziomu sygnału lokalizacyjnego oraz upewnienie się, że aplikacja prawidłowo przesyła dane do serwera danych lokalizacyjnych mobilnej aplikacji kierowcy z użyciem ikony stanu komunikacji z serwerem danych lokalizacyjnych. W przypadku prawidłowej pracy obydwie wymienione ikony powinny mieć kolor zielony. Po uruchomieniu urządzenia w sposób stabilny w kabinie pojazdu, kierowca może rozpocząć przewóz. Jednocześnie przez całą trasę przejazdu jest zobowiązany do systematycznego monitorowania prawidłowego działania lokalizatora. Zdaniem organu II instancji prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na jej wielkość i formę, nie wiąże się jedynie z korzyściami, czy też zyskami jakie z tego tytułu wypływają, ale również z ponoszeniem odpowiedzialności za powstałe wskutek tej działalności zobowiązania, w tym zobowiązania z tytułu kar pieniężnych. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie prowadzenie działalności, aby wybór branży, dobór partnerów biznesowych, organizacja pracy i podejmowane decyzje, skutecznie redukowały mogące powstać negatywne konsekwencje. Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] okoliczności niniejszej sprawy nie wypełniają przesłanki "ważnego interesu przewoźnika", czy przesłanki "interesu publicznego" i nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zdaniem DIAS, strona skarżąca, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów powinna posiadać rozeznanie, co do obowiązków wynikających z ustawy o SENT. Podstawy do odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związane z brakiem należytej staranności w realizacji tych obowiązków. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że Spółka realizowała, jako przewoźnik, transport drogowy towaru wrażliwego, podlegającego zgłoszeniu w systemie SENT, bez zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych lokalizacyjnych pojazdu. Końcowo DIAS wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja finansowa i majątkowa przewoźnika nie pozwalana na wywiązanie się z obowiązku uregulowania kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Jednocześnie, w toku postępowania przewoźnik nie powołał się na trudną sytuację finansową, brak możliwości regulowania zobowiązań, ewentualne zadłużenie. Nie wykazał też, w jaki sposób wysokość kary będzie miała wpływ na obroty i obciążenia przedsiębiorstwa. Spółka A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata R. K. wniosła skargę na w/w decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], w której zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ­ art. 26 ust. 5 ustawy o SENT w zw. z art. 165b O.p., polegające na wszczęciu w dniu 18 września 2019 r. postępowania w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 10a ust 1 ustawy o SENT, po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, która miała miejsce w dniu 19 września 2019 r., czyli w sytuacji, gdy zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania podatkowego; ­ art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w szczególności pominięciem zeznań złożonych przez kierującego pojazdem oraz danych z wydruku SENT GEO, z których jednoznacznie wynika, że w dniu [...] września 2019 r. w okresie od godz. 14:47:07 do godz. 16:15:02 przez okres od godz. 15:20:00 do 16:12:00 pojazd znajdował się na parkingu firmy [...] w K. przy ul. [...], co z kolei pozwala przyjąć, że w sprawie zastosowanie może znaleźć dyspozycja przepisu art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, gdyż pomimo wadliwości geolokalizatora i nieprzekazywania danych pojazd nie poruszał się aż do chwili uzyskania sprawności geolokalizatora; a także naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: ­ art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, poprzez niezastosowanie w/w przepisu, w sytuacji, gdy wobec niesprawności lokalizatora [...], która to nie sprawność nie trwała ponad godzinę, kierujący środkiem transportu zatrzymał się w najbliższym miejscu, tj. [...] w K. przy ul. [...], i nie kontynuował dalszej jazdy, co oznacza, że nie naruszył przepisu art. 10a ust. 1 ustawy o SENT; ­ art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez błędną wykładnię w/w przepisu i pominięcie w ocenie pojęcia "interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a także błędną wykładnię w/w przepisu i pominięcie w ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy (wykładni celowościowej) oraz konstytucyjnej zasady proporcjonalności, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pieniężnej pomimo nie uszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Pełnomocnik wskazał, że w sprawie występuje ujemna przesłanka procesowa stanowiąca bezwzględną przeszkodę dla wszczęcia i prowadzenia postępowania, tj. przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania podatkowego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli podatkowej, ponieważ od dnia kontroli, do dnia wszczęcia postępowania upłynął prawie rok. Pełnomocnik podniósł, że kierujący pojazdem nie naruszył art. 10b ustawy o SENT, ponieważ zatrzymał się na najbliższym miejscu parkingowym i nie poruszał się do momentu ponownego uruchomienia się lokalizatora. Końcowo wskazał, że TK postanowieniem z dnia 9 marca 2021 r. nadał skardze kasacyjnej zarzucającej m.in. niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o SENT z art. 2 oraz art. 42 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP dalszy bieg, co oznacza, że skarga ta będzie rozpoznawana przez Trybunał Konstytucyjny i może mieć ona wpływ na wydawane w niniejszej sprawie orzeczenia. W odpowiedzi na skargę DIAS w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie przychylił się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 26 ust. 5 w zw. z art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Należy zauważyć, że możliwość zastosowania art. 165b § 1 O.p. w odniesieniu do spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych, przewidzianych w ustawie o SENT budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1203/21, w którym wskazano, że zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio. Ustawa o SENT w art. 28 zawiera unormowanie odnoszące się do kwestii przedawnienia. W przepisie tym ustawodawca wskazał okres, po upływie którego kara pieniężna nie może być nałożona oraz określił, po jakim czasie przedawnia się obowiązek zapłaty kary pieniężnej. Zakładając racjonalność ustawodawcy, przepis ten zawierałby unormowanie odnoszące się do przedawnienia wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, gdyby taki był zamiar prawodawcy. Po drugie zaś, odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane, zaś ocena zakresu "odpowiedniego" stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5673/16). Co równie istotne, w świetle art. 165b § 1 O.p. obowiązek wszczęcia postępowania podatkowego uzależniony jest od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: 1) ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, 2) niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Oznacza to, że przywołany przepis uzależnia wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu od tego, czy kontrolowany - na skutek nieprawidłowości ujawnionych podczas kontroli podatkowej - złoży po zakończeniu tejże kontroli deklarację podatkową lub korektę deklaracji, przy czym złożenie takich deklaracji – o ile w całości uwzględnia ujawnione nieprawidłowości - w ogóle wyklucza możliwość wszczęcia postępowania podatkowego (por. P. Pietrasz (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2021, art. 165b). Powyższe wskazuje, że wszczęcie postępowania podatkowego w trybie art. 165b O.p. ma w istocie na celu usunięcie stwierdzonych w trakcie kontroli podatkowej nieprawidłowości, które zostały ujawnione w trakcie kontroli podatkowej, a których strona nie "naprawiła" przez późniejsze złożenie deklaracji lub korekty deklaracji. Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku stwierdził, że art. 165b § 1 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Natomiast czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej (tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 26 października 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 429/20). Każda z tych kontroli wywołuje bowiem inne skutki i wiąże się z innymi obowiązkami tak po stronie podmiotów kontrolowanych, jak i organów administracji. Skoro art. 165b O.p. określa skutek braku właściwej reakcji kontrolowanego na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli podatkowej, a także realizuje inne cele niż ustawa o SENT, to nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ww. ustawy. Wskazane różnice sprawiają, że określony w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT obowiązek odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej w przypadku art. 165b O.p. będzie się wyrażał brakiem zastosowania tego przepisu w sprawie dotyczącej nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania. Sąd uznał również, że zostały spełnione podstawy do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Jak stanowi art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W konsekwencji, na podstawie art. 22 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że w trakcie przewozu objętego kontrolowanym zgłoszeniem SENT, dnia [...] września 2019r. pomiędzy godz. 14.47:07 a godz. 16:15:02 nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych z lokalizatora wskazanego w zgłoszeniu przewozu. Jednocześnie, wobec informacji IAS we [...] o braku odnotowania wadliwego działania systemu SENT GO – została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy o SENT (odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru). Strona skarżąca nie kwestionowała, że do przerwy w przekazywaniu danych z lokalizatora doszło. Starała się jednak wykazać, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 10c ust. 1 ustawy o SENT, gdyż pomimo wadliwość geolokalizatora i nieprzekazywania danych pojazd nie poruszał się do chwili uzyskania sprawność geolokalizatora. Skarżąca argumentowała, że ze względu na problemy z oponą naczepy kierowca udał się do [...] w K., gdzie przybył ok. godz. 15.20. Powyższe musi oznaczać, że z nieprawnym lokalizatorem, poruszał się do 40 min, co nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o SENT, która nakazuje niezwłoczne zatrzymanie pojazdu gdy niesprawność trwa dłużej niż godzinę. Następnie przez kres ok. 50 min. Środek transportu nie poruszał się, znajdują się w zakładzie wulkanizacyjnym. Oznacza to, że kierowca nie mając nawet świadomości niesprawności urządzeń zastosował się do wymagań przepisów art. 10c ust. 1 ustawy o SENT. Odnosząc się do tej argumentacji należy wskazać, że ewentualne zastosowanie się przez kierowcę do wymogów z art. 10c ustawy o SENT nie stanowi podstawy do zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności co do wypełnienia obowiązku, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Należy zwrócić uwagę, że odpowiedzialność przewoźnika z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy o SENT jest odpowiedzialnością odrębną względem odpowiedzialność kierowcy z art. 10c ust. 1 tej ustawy. Obowiązki przewoźnika wynikające z art. 10a ustawy SENT nie budzą wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Obowiązki przewoźnika i przewidziane za nie kary administracyjne są odrębnie uregulowane od obowiązku kierowcy i grzywny której on podlega za naruszenie tych obowiązków (por. wyrok WSA w Gliwicach z 31.03.2021 r., III SA/Gl 34/21, LEX nr 3172411). Należy bowiem zauważyć, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru (art. 10a ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT). Z kolei odpowiedzialność kierowcy aktualizuje się w przypadku niedopełnienia obowiązku niezwłocznego zatrzymania pojazdu w razie trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10c ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT). Z porównania tych regulacji bezsprzecznie wynika, że odpowiedzialność przewoźnika ma szerszy charakter, gdyż dotyczy całej trasy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność kierowcy powstaje w razie niesprawności lokalizatora w okresie przekraczającym godzinę. Zatem wywiązanie się przez kierowcę z obowiązku nałożonego przez art. 10c ustawy o SENT nie oznacza uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Art. 10a ustawy SENT wymaga od przewoźnika przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie całej trasy przewozu, niezależnie od czasu jego trwania (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 września 2021 r., III SA/Lu 403/21, LEX nr 3252678). Niezależnie od powyższego argument Skarżącej dotyczący wywiązania się z obowiązku nałożonego w art. 10c nie może odnieść skutku również z tego powodu, że kierowca realizujący kontrolowany przewóz został skazany za wykroczenie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT na karę grzywny wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2020r. sygn. [...]. Powyższe wskazuje, że kierowca nie wywiązał się z obowiązku nałożonego w art. 10c ust. 1 ustawy o SENT. Odnośnie przywoływanych przez Skarżącą wydruków z systemu SENT GO należy wskazać, że wynika z nich, że w dniu [...] września w godzinach od 14:47:07 do 16:15:02 nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych pojazdu. Przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych wedle współrzędnych podanych w ww. wydruku nastąpiła w okolicach miejsca załadunku natomiast wznowienie przekazywania danych geolokalizacyjnych nastąpiło w okolicy wjazdu na autostradę A1. Znajdujące się w aktach wydruki systemu SENT GO, w szczególności wykaz zdarzeń zamieszczonych na k. 34 akt administracyjnych nie potwierdza twierdzeń Skarżącej, jakoby z wydruku systemu SENT GO wynikało, że w czasie od 15:20:00 do 16:12:00 pojazd znajdował się na parkingu firmy [...]. Wobec wykazanej przerwy w przekazywaniu danych z lokalizatora wskazanego w zgłoszeniu przewozu i wykluczeniu przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy o SENT należało uznać, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji znajdowała oparcie w treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Zdaniem Sądu, dokonana w zaskarżonej decyzji analiza przesłanek ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego i wywiedziony stąd wniosek o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary nie naruszają przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Treść przepisu wskazuje na jego uznaniowy charakter i w ocenie Sądu organ nie przekroczył granic tego uznania. Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać, na co trafnie zwróciły uwagę organy obu instancji. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Ważny interes przewoźnika wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, mogą go uzasadniać także trudności finansowe, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego. W niniejszej sprawie Skarżąca poinformowana o treści art. 22 ust. 3 ustaw o SENT i konieczność umotywowania konkretnych okoliczności, mieszczących się w zakresie tego przepisu nie przedstawiła argumentacji, która przemawiałaby za zaistnieniem ważnego interesu przewoźnika w wyżej przedstawionym rozumieniu tej przesłanki. Jeżeli chodzi o zaistnienie przesłanki interesu publicznego, w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie to określone w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT obejmuje takie elementy jak: proporcjonalność danej kary, stosunek kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie tym samym transportem do dochodu przewoźnika z tych przewozów, ustalenie czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa, czy są dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw, czy nieprawidłowości te zdarzyły się jednokrotnie (sporadycznie) czy też występują na tyle często u tego przewoźnika, że świadczą o co najmniej niedbałości, nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów, czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika ma charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r. o sygn. akt II GSK 220/20). Należy podzielić stanowisko organów, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie zostały ujawnione przesłanki, przemawiające za zaistnieniem interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. Brak przykazywania danych geolokalizacyjnych przez okres półtorej godziny w niniejszej sprawie spowodował, że w tym okresie czasu nie było możliwości weryfikacji rzeczywistego położenia pojazdu a zatem podstawowy cel ustawy o SENT, jakim jest monitorowanie przewozu towarów wrażliwych nie został zrealizowany. Tym samym prawidłowo organy uznały, że przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nie zostały spełnione. Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło