III OSK 4926/21

Dnia 3 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 199/20 w sprawie ze skargi T.E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od T.E. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt IV/Wr 199/20 oddalił skargę T.E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz przyznał radcy prawnemu [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) kwotę 295,20 tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł T.E. zaskarżając ten wyrok w zakresie punktu pierwszego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że informacja dotycząca prowadzenia postępowania kontrolnego wobec Spółdzielni [...] stanowi tajemnicę skarbową i nie podlega udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący jako członek Spółdzielni [...], ma prawo wglądu w informacje dotyczące wydatkowanych przez Spółdzielnię, a tym samym wpłacanych przez samego skarżącego, środków pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 293 § 1 o.p. W art. 5 ust. 1 u.d.i.p. zawarto ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na inne akty prawne chroniące wskazane w nich tajemnice. Z brzmienia przepisu wynika, że akt taki musi mieć rangę ustawy. Poza informacjami niejawnymi, które zostały expressis verbis wskazane w powyższym przepisie, istnieje kilkadziesiąt różnego rodzaju tajemnic chronionych ustawowo. Do tajemnic ustawowo chronionych należy m.in. tajemnica skarbowa. Zgodnie z art. 293 § 1 o.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Uwzględniając powyższe regulacje podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji uznające, iż żądane informacje objęte są tajemnicą skarbową. Tajemnicę skarbową stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. Dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą w zasadzie pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one bowiem zawsze dane odnoszące się do danego podmiotu (w tym sensie są danymi indywidualnymi) i dotyczą źródeł i wysokości osiąganych przychodów oraz rodzajów i wysokości poniesionych wydatków (kosztów), a także zapłaconych zaliczek na podatek. Dane te obejmują również określenie danych osobowych podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej (NIP), stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy itp. (por. J. Brolik i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V, LEX 2013). W doktrynie podkreśla się, że "zakres tajemnicy skarbowej jest bardzo szeroki" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa Unimex 2009, s. 1106). Nadto wskazuje się, że "w art. 293 uregulowano w kazuistyczny sposób zakres przedmiotowy tajemnicy skarbowej. Obejmuje ona wszystkie indywidualne dane zawarte we wszelkich dokumentach składanych przez podatników, płatników i inkasentów" (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz Lexis Nexis 2009, s. 977). Takie brzmienie przepisu art. 293 o.p. oznacza, że w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być udzielane jedynie informacje zbiorcze o podatnikach, nie mogą być natomiast udzielane żadne informacje indywidualne (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1060/04). Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego ustanowionego z urzędu (art. 250 p.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz organu postanowiono na podstawie art. 207 § 2 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a., uznając że korzystanie przez skarżącego z prawa pomocy w niniejszej sprawie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym.