I OSK 1038/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 773/20 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 773/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik A. P. zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 32, art. 71, art. 18 i art. 68 ust. 3 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wyłącznie osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutu kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie jest sporne w sprawie, że M. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a więc osobą w związku z opieką nad którą może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne. Z zacytowanego powyżej art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika jednak, że świadczenie takie może przysługiwać osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej. Skarżąca jest synową M. P., co zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym oznacza, że nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec jej teściowej. Wątpliwości, które pojawiły się w orzecznictwie administracyjnym, dotyczące ewentualnej możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13, stwierdzajac, że osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis, który obecnie normuje warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, zamieszczony jest w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Nie ma to jednak żadnego znaczenia dla uznania aktualności poglądu zawartego we wskazanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego, świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie na której nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej, dlatego zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało uznać za niezasadny. W związku z tym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz organu nie orzeczono, ze względu na niewykazanie ich poniesienia.