III FSK 4622/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym jest skuteczne, jeśli zostało wysłane na adres zameldowania, mimo że zobowiązany od lat nie zamieszkuje pod tym adresem, a organy administracji publicznej miały lub powinny mieć wiedzę o jego faktycznym miejscu zamieszkania?Ratio decidendi
Doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym jest skuteczne, jeśli zostało wysłane na adres zameldowania, nawet jeśli zobowiązany nie zamieszkuje pod tym adresem, pod warunkiem, że organ egzekucyjny pozyskał tę informację z właściwego rejestru ludności (PESEL) i nie posiadał wiedzy o innym miejscu zamieszkania zobowiązanego. Organy administracji publicznej są uprawnione do pozyskiwania danych adresowych z rejestru PESEL, a dane te są wiążące, dopóki nie zostaną wykazane niezgodności ze stanem rzeczywistym z przyczyn niezawinionych przez zobowiązanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. T. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie SKO w Tarnowie w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym nieskuteczne doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ zostało ono wysłane na nieaktualny adres. Twierdził, że organy administracji miały wiedzę o jego faktycznym miejscu zamieszkania. Skarżący domagał się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 347/20 w sprawie ze skargi P. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 6 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 347/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 6 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. T. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.", polegające na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tanowie z 6 lutego 2020 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta T. z 26 listopada 2019 r., nr [...] w sytuacji, gdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a w zw. z art. 44 § 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm) – dalej jako "K.p.a." polegające na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 6 lutego 2020 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta T. z 26 listopada 2019 r., w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego nie zostało prawidłowo wszczęte na skutek doręczenia zastępczego, bowiem upomnienia wysłane przez T. [...], a to: upomnienie z 29 maja 2015 r., nr [...], upomnienie z 30.06.2015 r., nr [...], upomnienie z 27 lipca 2015 r., nr [...] skierowane zostały na nieprawidłowy adres, pod którym skarżący nie zamieszkiwał, a co organowi było lub powinno być wiadome;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 2 u.p.e.a., polegające na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 6 lutego 2020 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta T. z 26 listopada 2019 r., w sytuacji braku podstaw do obciążenia skarżącego obowiązkiem uiszczenia kosztów upomnień, wysłanych przez T. [...] wobec braku skutecznego ich doręczenia;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., polegające na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 6 lutego 2020 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta T. z 26 listopada 2019 r., w sytuacji, gdy organ egzekucyjny i organ nadrzędny nie wykazały, aby obowiązek objęty tytułem wykonawczym powstał, w tym: nie wykazały faktu parkowania samochodu osobowego przez skarżącego w sferze płatnego parkowania w okresie od 16 kwietnia 2013 r. do 29 czerwca 2015 r. bez uiszczenia wymaganej opłaty;
e) art. 145 § 1 pkt lit. c) w zw. z art. 7, art, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 6 lutego 2020 r. i poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta T. z 26 listopada 2019 r., w sytuacji zaniechania dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy okoliczność dotycząca istnienia obowiązku i osoby zobowiązanej została udowodniona.
Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Nadto autor skargi kasacyjnej - adwokat K. S. oświadczyła, że pomoc prawna udzielona skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym nie została opłacona w całości ani w części i wniosła o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika skarżącego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W ocenie skarżącego w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia albowiem upomnienie zostało skierowane na nieaktualny adres zamieszkania. Skarżący podniósł, że pod adresem ul. [...] w T. nie zamieszkuje od co najmniej 20 lat. Opuszczenie i opróżnienie lokalu przez skarżącego nastąpiło wskutek prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o eksmisję, zgodnie z którym Sąd Rejonowy w T. nakazał skarżącemu opuszczenie i opróżnienie ww. lokalu. Zdaniem skarżącego właściwe organy i instytucje (Prezydent Miasta T., Urząd Skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych) miały lub powinny mieć wiedzę o powyższej okoliczności na co wskazuje m. in. fakt, że wszelkie pisma kierowane do skarżącego przez ww. organy są skutecznie doręczane skarżącemu na podany adres do doręczeń od co najmniej 20 lat.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona wyżej argumentacja nie podważa prawidłowości oceny przejętej przez Sąd I instancji w analizowanym zakresie. Właściwy w sprawie poboru opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania organ po stwierdzeniu postoju pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia należnej opłaty powinien, celem nałożenia opłaty dodatkowej, podjąć czynności zmierzające do ustalenia właściciela pojazdu. Pozyskanie danych adresowych powinno nastąpić z właściwego w tym obszarze organu meldunkowego. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm.) dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań udostępnia się następującym podmiotom: organom administracji publicznej, sądom i prokuraturze. Wśród danych gromadzonych w rejestrze PESEL stosownie do art. 8 ustawy o ewidencji ludności znajdują się informacje w zakresie adresu i daty zameldowania na pobyt stały (pkt 14), data wymeldowania z miejsca pobytu stałego (pkt 17), adres i data zameldowania na pobyt czasowy oraz data upływu deklarowanego terminu pobytu (pkt 18), data wymeldowania z miejsca pobytu czasowego (pkt 19). Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie zaś według art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.
Przyjmuje się, że miejsce zamieszkania nie musi być tożsame z miejscem zameldowania. Niemniej jednak w sytuacji, w które organ nie ma informacji co do miejsca zamieszkania osoby jest uprawniony aby informację taką pozyskać z właściwego organu ewidencyjnego i w oparciu o taką informację kierować korespondencję. Nie jest właściwe ani dopuszczalne pozyskiwanie tego rodzaju informacji od organów, które nie są właściwe w sprawach zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, że zgłoszenie przez daną osobę dla potrzeb określonego postępowania adresu do doręczeń jest skuteczne tylko w tym zakresie. Nie ma prawnych podstaw aby tego rodzaju informacja była udostępniania innym organom dla celów odrębnych postępowań. Nadto skarżący nie wykazał, aby zapisy w ewidencji PESEL były niezgodne ze stanem rzeczywistym z przyczyn przez niego niezawinionych.
Skoro zatem właściwy w sprawie opłaty dodatkowej z tytułu postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania organ posiadał zaświadczenie wystawione na podstawie rejestru ewidencji ludności miasta T. przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta T., że zobowiązany od 22 marca 1951 r. jest zameldowany na pobyt stały w T. przy ul. [...] to był uprawniony i obowiązany kierować korespondencję na ten właśnie adres.
W konsekwencji zaś powyższego uznać należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie zobowiązanemu upomnienia w trybie art. 44 § 4 K.p.a. nastąpiło skutecznie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezasadny jest zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zdaniem skarżącego organ egzekucyjny i organ nadrzędny nie wykazały, aby obowiązek objęty tytułem wykonawczym powstał, w tym: nie wykazały faktu parkowania samochodu osobowego przez skarżącego w sferze płatnego parkowania w okresie od 16 kwietnia 2013 r. do 29 czerwca 2015 r. bez uiszczenia wymaganej opłaty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej jest wystarczający dla przyjęcia, że samochód [...] o nr rej. [...] w datach podanych w tytułach wykonawczych była zaparkowany w strefie płatnego parkowania i nie została z tego tytułu uiszczona należna opłata. Okoliczność, że przedstawione przez organ dowody nie są w ocenie zobowiązanego dostateczne dla stwierdzenia postoju pojazdu w dacie i w miejscu wynikającym z tych dowodów, przedstawionych przez organ dowodów nie dezawuuje. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie podał na czym konkretnie wadliwość tych dowodów miała polegać. Samo wskazanie, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a nie jest wystarczające.
Należy końcowo podkreślić, że w świetle mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym prawidłowo przywołanych i wyłożonych przez Sąd I instancji zgromadzone w sprawie przez organ dowody są wystarczające aby uznać, że zaistniały okoliczności uzasadniające naliczenie zobowiązanemu opłaty dodatkowej z tytułu postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a., uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne i stosownie do art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Bogusław Woźniak (spr.) Jan Rudowski Tomasz Zborzyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło