I OSK 1350/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-25

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maciej Dybowski, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy, uchylając decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze na podstawie postanowienia wojewody o zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jest zobowiązany do badania prawidłowości ustaleń wojewody?
Ratio decidendi
Organ gminy, uchylając decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze na podstawie postanowienia wojewody o zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie jest zobowiązany do badania prawidłowości ustaleń wojewody. Organ gminy nie ma swobody działania w tym zakresie i jest związany obligatoryjnym charakterem art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który nakazuje uchylenie prawa do świadczenia w sytuacji stwierdzenia przez wojewodę zastosowania przepisów o koordynacji.
Stan faktyczny
Skarżąca I.Z. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która uchyliła decyzję przyznającą jej świadczenie wychowawcze na dzieci za okres od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Uchylenie nastąpiło w związku z postanowieniem Wojewody Dolnośląskiego, który stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na zatrudnienie ojca dzieci za granicą. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie jej argumentacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 516/21 w sprawie ze skargi I.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr SKO 4318/198/20 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 8 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 516/21 (dalej wyrok IV SA/Wr 516/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 14 kwietnia 2021 r. nr SKO 4318/198/20 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze (k. 26, 29-33v akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiodła I.Z. (dalej skarżąca), reprezentowana przez r. pr. L.O., zaskarżając wyrok IV SA/Wr 516/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 6 pkt w zw. z art. 27 ust. 1 [ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407, zm. poz. 1918, dalej ustawa 2016 r. lub ppwd) - uw. NSA] i uznanie za prawidłową decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 14 kwietnia 2021 r. [nr SKO 4318/198/20] w zakresie, w jakim uchyla ona w pkt. 1) decyzję nr 1496/ŚW/11/2018 z 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do prawa skarżącej kasacyjnie do świadczenia wychowawczego na O.Z. i M.Z. za okres od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., bez wyjaśnienia kluczowych przesłanek, bez uwzględnienia argumentacji strony, że ojciec dzieci – K.Z. nie jest członkiem rodziny skarżącej, a ona przy składaniu w tym zakresie wniosku została wprowadzona przez urzędnika w błąd, od którego skutków prawnych uchyliła się, przy jednoczesnym bezkrytycznym przyjęciu stanowiska Wojewody [Dolnośląskiego - dalej Wojewoda] wyrażonego w "piśmie" [winno być "postanowieniu z 4 lutego 2021 r."; k. 6 akt Burmistrza - uw. NSA] nr ZP. KŚ.7060. 4422/19.004922.2021.MM1, który bez wyjaśnienia sprawy, lakonicznie uznał, że ojciec dzieci pracuje w [...] i w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mimo że w niniejszej sprawie w rzeczywistości przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w ogóle nie mogą mieć zastosowania, a co za tym idzie decyzja I instancji w ogóle nie powinna zostać wydana, a utrzymująca ją w mocy decyzja II Instancji uchylona; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z "2017 r. poz. 1369" [winno być "2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa - uw. NSA] w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [(Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm., dalej pusa)] oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ppsa przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazanego przez skarżącą w skardze naruszenia prawa materialnego, bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, a także przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej; b. art. 1 § 2 pusa i art. 7 [ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.] Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej kpa) - uw. NSA] przez zaniechanie dokonania kontroli działań organu II Instancji pod względem zgodności z prawem oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a co za tym idzie zaniechanie podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie i uznanie, że biologiczny ojciec dzieci, zatrudniony w [...], jest członkiem jej rodziny, co nie polega na prawdzie. Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; zasądzenie na jej rzecz [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. Zrzekła się przeprowadzania rozprawy i wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (k. 39-47 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd I instancji. Sporządzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnienie wyroku może zostać zawężone wyłącznie do oceny tych aspektów prawnych, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, z którego to uprawnienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowił skorzystać. W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 ppsa - zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie. W rezultacie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ppsa. Powołanie się na obie podstawy wymaga - co do zasady - rozważenia w pierwszej kolejności prawidłowości zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Niezasadnie Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 1 § 1 i 2 pusa oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ppsa przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazanego przez skarżącą w skardze naruszenia prawa materialnego, bez odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, a także przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, jak i art. 1 § 2 pusa i art. 7 kpa przez zaniechanie dokonania kontroli działań organu II Instancji pod względem zgodności z prawem oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a co za tym idzie zaniechanie podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie i uznanie, że biologiczny ojciec dzieci, zatrudniony w [...], jest członkiem jej rodziny, co nie polega na prawdzie. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał kontroli działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ppsa). Skarżąca w niniejszej sprawie upatruje istoty sporu w ustaleniu, czy biologiczny ojciec jej małoletnich córek może być uznany za członka rodziny uprawnionej do pobierania świadczenia wychowawczego. Świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli: [...] 4) członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia wychowawczego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 8 ust. 1 pkt 4 ppwd). Tymczasem, ustalenie w tym zakresie nie było w istocie przedmiotem postępowania administracyjnego w tej sprawie. Kwestię tę badał Wojewoda Dolnośląski w postępowaniu zakończonym postanowieniem z 4 lutego 2021 r. nr ZP-KŚ. 7060. 4422/19.004922.2021.MM1 (dalej postanowienie z 4 lutego 2021 r.; k. 6 akt Burmistrza), w którym organ ten ustalił, że w sprawie I.Z. [dotyczącej świadczenia wychowawczego na małoletnie córki] mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 czerwca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. i od 1 czerwca 2020 r. do 31 maja 2021 r. Postanowienie Wojewody w tym przedmiocie nie jest objęte substratem zaskarżenia w sprawie ze skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 14 kwietnia 2021 r. nr SKO 4318/198/20 utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z 11 lutego 2021 r. nr [...], którą Burmistrz uchylił decyzję własną z 6 listopada 2018 r. nr [...] przyznającą skarżącej kasacyjnie świadczenie wychowawcze na małoletnie córki: O.Z. i M.Z. Zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja stanowiła wyłącznie konsekwencję postanowienia Wojewody z 4 lutego 2021 r., które funkcjonuje w obiegu prawnym, wywołując tym samym skutki prawne. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego organy (Burmistrz, a następnie Kolegium) badały wyłącznie kwestię formalną w postaci stwierdzenia faktu wydania przez Wojewodę postanowienia z 4 lutego 2021 r. i jego wpływu na niniejsze postępowanie - w sprawie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na małoletnie córki za okres od 1 października 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Organy administracji w tym postępowaniu nie były władne do badania prawidłowości ustaleń i oceny dokonanych przez Wojewodę w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z 4 lutego 2021 r. W rezultacie, nie sposób uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 ppsa, sprowadzający się do podważenia przeprowadzenia prawidłowej kontroli przez Sąd działalności organów administracji w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym - zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, za zasadny. Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej, o której stanowi art. 7 kpa, wedle której w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jest o tyle bezzasadny, że ów naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w błędnym - jej zdaniem - ustaleniu, że biologiczny ojciec dzieci jest faktycznym członkiem jej rodziny, co pociągnęło za sobą wydanie postanowienia Wojewody z 4 lutego 2021 r., a następnie wydanie zaskarżonej decyzji. Kwestia ta nie podlegała badaniu w toku niniejszego postępowania administracyjnego. W konsekwencji, nie mogła ona mieć wpływu na treść zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie mogła stanowić przedmiotu zarzutu sformułowanego jako naruszenie zasady prawny obiektywnej. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej [...] (art. 1 § 1 pusa). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 pusa). Art. 1 § 1 i 2 pusa mają charakter ustrojowy. Określają one jedynie kryterium, według którego sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie, jeśli nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Przepis ten wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli. W niniejszej sprawie Sąd I instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, a to że wydał wyrok, który został zakwestionowany skargą kasacyjną przez stronę nieusatysfakcjonowaną rozstrzygnięciem, nie oznacza naruszenia wskazanej normy ustrojowej (wyrok NSA z 18.8.2022 r. I OSK 1928/21, cbosa). Uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 ppsa określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 zd. 1 ppsa, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa, jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem, brak przekonania skarżącej kasacyjnie o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z jej oczekiwaniami, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim dyrektywom prawidłowo sporządzonego uzasadnienia, o których stanowi art. 141 § 4 ppsa. Wywód Sądu I instancji jest klarowny, umożliwiając dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w jasny sposób wskazał, dlaczego podjął takie, a nie inne rozstrzygnięcie, które korespondowałoby z oczekiwaniami skarżącej. W rezultacie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa ocenić należało jako bezzasadny. Z opisanych przyczyn zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu. Bezzasadnie w konsekwencji zarzucono Sądowi I instancji również naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 6 pkt w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407, zm. poz. 1918). Art. 4 ust. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z 11 lutego 2021 r. nr [...] stanowił, że świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo 5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2020 r. poz. 821 oraz z 2021 r. poz. 159 i 1006). Zgodnie z art. 16 ust. 2 ppwd, w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tak też stało się w niniejszej sprawie. W rezultacie, Wojewoda, ustaliwszy, że biologiczny ojciec dzieci – K.Z. był zatrudniony na terenie [...] w okresie od 28 maja 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., a kolejna umowa została zawarta 11 maja 2020 r., wydał postanowienie ustalające, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE): nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166 z 30 kwietnia 2004, str. 1, ze zm.; Dz.Urz.UE polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 284 z 30.10.2009, str. 1) od 1 czerwca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. i od 1 czerwca 2020 r. do 31 maja 2021 r. Kwestia, czy Wojewoda w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z 4 lutego 2021 r. prawidłowo zakwalifikował biologicznego ojca małoletnich córek skarżącej kasacyjnie jako członka jej rodziny, nie miała znaczenia dla treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z 11 lutego 2021 r. K.Z. jest członkiem rodziny małoletnich: O. i M. jako ich ojciec, a to one są podmiotami dla których jednemu z ich rodziców przysługuje odpowiednie świadczenie wychowawcze. W tym kontekście biologiczny ojciec dzieci i miejsce jego przebywania były istotne dla podjęcia przez Wojewodę postanowienia w trybie art. 16 ust. 4 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ppwd. Skarżąca pozostaje rozwiedziona z ojcem ich wspólnych dzieci na podstawie prawomocnego wyroku z dnia [...] 2020 r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego we Wrocławiu (k. 9-9a akt Burmistrza) - zatem już po okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Okoliczność ta może być przedmiotem oceny w sprawie I OSK 1919/22, zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a dotyczącej kontroli decyzji uchylającej od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 maja 2021 r. decyzję z dnia 23 września 2020 r. przyznającą I.Z. zasiłki rodzinne na O. i M.Z. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości w której znajduje się szkoła - na O.Z. W niniejszej sprawie decydujące znaczenie miał art. 16 ust. 6 ppwd, zgodnie z którym w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Brzmienie powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że ma on charakter obligatoryjny w stosunku do organu gminy właściwego do ustalenia podmiotu uprawnionego do świadczenia wychowawczego. Ustalenie przez wojewodę, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pociąga za sobą konieczność uchylenia przez organ gminy prawa do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie. Organ gminy nie ma w tym zakresie możliwości podjęcia odmiennej decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ pomocy społecznej nie ma swobody działania, w szczególności nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń wojewody, ani rozważania, jakie mogą być potencjalne skutki uchylenia decyzji. Organ gminy obowiązany do zastosowania art. 16 ust. 6 ppwd, nie dokonuje przy tym analizy przesłanek, w oparciu o które wojewoda stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego. Ustawodawca wyraźnie w art. 16 ust. 6 ppwd wskazał, że to wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana badaniu i ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, przy czym uchylenie decyzji przyznającej świadczenie nie niesie jeszcze ze sobą skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczenia wychowawczego na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu - czyli na wojewodę (wyrok WSA w Gliwicach z 12.1.2023 r. II SA/Gl 1402/22, Legalis 2852488; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11.5.2022 r. II SA/Go 777/21, Legalis 2691902). Naczelny Sąd Administracyjny, aprobując poglądy wyrażone w przytoczonych wyrokach, uznał zarzut naruszenia prawa materialnego w tej sprawie za nieskuteczny. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło