III SA/Łd 793/21
WyrokWSA w Łodzi2022-02-09
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Kowalska, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za naruszenie przepisów transportu drogowego, nie weryfikując twierdzeń strony o braku wpływu na powstanie usterki i niemożności jej przewidzenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organy nie zweryfikowały twierdzeń strony o wadliwej części zamontowanej niedawno, która mogła być przyczyną usterki, co mogłoby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (egzoneracja).Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T.W. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z niebezpieczną usterką układu hamulcowego (pęknięta tarcha hamulcowa). Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. T.W. twierdził, że tarcza hamulcowa została wymieniona dwa miesiące przed kontrolą na nową, wadliwą część, co wyłącza jego odpowiedzialność. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niezasadne oddalenie wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 92c u.t.d.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T.W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na T.W. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
18 stycznia 2021 r. w miejscowości R. ul. A, zatrzymano do kontroli drogowej zestaw pojazdów składający się z pojazdu marki Man o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...]. Pojazdem kierował W.Sz. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, realizowany w imieniu i na rzecz T.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A . W trakcie kontroli stwierdzono pęknięcia tarczy hamulcowej na trzeciej osi naczepy po prawej stronie. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 18 stycznia 2021 r.
Pismem z 19 stycznia 2021 r. [..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji administracyjnej
z [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości
2.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, stanowiącego naruszenie ujęte w art. 92 a ust. 1, 7, 11 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej jako u.t.d.), zał. nr 3, lp. 9.2.
W odwołaniu od powyższej decyzji T.W. wskazał, iż nie miał wpływu na powstałe naruszenie. Podniósł, iż w piśmie z 1 lutego 2021 r. przesłanych do organu wraz z niezbędną dokumentacją wyjaśnił, że 30 października 2020 r. zakupił nową tarczę, komplet klocków hamulcowych i zestaw naprawczy, które następnie zostały zamontowane na trzeciej osi naczepy o nr rej. [...]. Pęknięcie, stwierdzone w trakcie kontroli drogowej, na wymienionej zaledwie
2 miesiące wcześniej tarczy, w ocenie strony wskazuje, iż była to część wadliwa. Dlatego też odwołujący udał się do sprzedawcy wadliwej części, gdzie wymieniono mu ją na nową, wolną od wad i zgodną z normami producenta. Dodatkowo strona podniosła, iż jako przedsiębiorca sumiennie i rzetelnie prowadzi firmę i każdą usterkę związaną ze stanem technicznym naprawia od razu. Odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i jej umorzenie.
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu na T.W. kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Organ drugiej instancji, przytaczając treść art. 66 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020r. poz. 110, dalej jako p.r.d.) oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) wyjaśnił, iż drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego co najmniej jednej pozycji z następujących obszarów:
1) układ hamulcowy;
2) układ kierowniczy;
3) widoczność;
4) światła i wyposażenie elektryczne;
5) osie, koła, opony i zawieszenie;
6) podwozie i elementy przymocowane do podwozia;
7) inne wyposażenie, w tym tachograf i ogranicznik prędkości;
8) uciążliwość, w tym emisję spalin oraz wycieki paliwa lub oleju;
9) warunki dodatkowe.
Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie:
1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu;
2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania;
3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
Zgodnie z lp. 1.1.14 lit. a załącznika 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego stwierdzoną usterkę w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd karą pieniężną w wysokości 2.000zł.
Organ drugiej instancji podniósł, iż w toku kontroli drogowej stwierdzono, iż naczepa marki Schmitz o nr rej. [...] posiada niebezpieczną usterkę zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej na trzeciej osi naczepy po prawej stronie.
Podkreślił dalej, iż nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna za ww. naruszenie, jest karą nakładaną za samo stwierdzenie wystąpienia usterki uznanej za niebezpieczną zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Pojazd posiadający usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna, zagrażającą życiu i zdrowiu kierowcy, albo zagrażającą środowisku naturalnemu, nie może poruszać się po drodze publicznej i realizować zadań przewozowych. Pojazd świadczący usługi przewozu posiadający usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną, ma bezwzględny zakaz poruszania się po drodze publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest fakt wadliwej części, ponieważ istotnym jest sam fakt poruszania się pojazdu posiadającego usterkę po drodze publicznej. Naprawa pojazdu i wymiana uszkodzonej części na część niewadliwą mieści się w szerokim pojęciu ryzyka zawodowego, na które narażony jest przedsiębiorca w związku z prowadzoną przez siebie działalnością.
Organ odwoławczy podniósł następnie, że strona nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu pierwszej instancji, zaś zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie przedsiębiorcy. Wskazał również, że stwierdzona w toku kontroli drogowej usterka zakwalifikowana jako niebezpieczna i zagrażająca bezpieczeństwu w ruchu drogowym w postaci pęknięcia tarczy hamulcowej, może zostać stwierdzona przez kontrolujących metodą organoleptyczną, bez wykonywania badań na stacji diagnostycznej, co wynika wprost z przepisów prawa, tj. zgodnie z lp. 1.1.14 lit. a załącznika 1 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Ponadto zgodnie z ww. przepisem stwierdzona usterka klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną.
W ocenie organu drugiej instancji strona w toku postępowania nie wskazała żadnych okoliczności nadzwyczajnych lub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d. Organ odwoławczy zważył, iż obowiązek przeprowadzenia sprawdzenia okresowego ciąży na przedsiębiorcy, gdyż to on jest właścicielem pojazdu. Podkreślił nadto, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.
Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył T.W., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylanie się przez organ od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a mianowicie odstąpienie od przesłuchania wszystkich podmiotów, t.j. T.W. - właściciela firmy, który posiadał największą wiedzę z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, przez co niemożliwe było ustalenie stanu faktycznego i tym samym, prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, które przybrały cechy dowolnej oceny i w oczywisty sposób sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym
- art. 8 k.p.a. poprzez rażąco nieobiektywne i stronnicze prowadzenie postępowania oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości dotyczących stanu faktycznego na niekorzyść strony;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne niezastosowanie spowodowane brakiem uznania, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, oraz że naruszenie nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, czym skutkowało wszczęcie oraz brakiem umorzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz zwrot kosztów postępowania.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2021 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wymierzającą T.W. karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 2.000 zł.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. I u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz P.r.d.
Stosownie do treści art. 66 ust. 1 p.r.d., pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego:
1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę;
2) nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych;
3) nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych;
4) nie powodowało niszczenia drogi;
5) zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu;
6) nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych.
W myśl § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.2022 ze zm), hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12 000 złotych.
Stosownie zaś do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, - załącznika nr 3 do ustawy.
Z kolei w myśl art. 92 c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Stosownie do treści lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczną – za każdy pojazd, sankcjonowane jest karą w wysokości 2.000 zł.
W rozstrzyganej sprawie organy obu instancji przyjęły, że z zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli drogowej oraz dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że w chwili kontroli drogowej pojazd marki Man o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...] posiadał usterkę układu hamulcowego – pęknięcie tarczy hamulcowej na trzeciej osi naczepy po prawej stronie, a więc usterkę niebezpieczną, uzasadniającą zastosowanie sankcji.
Należy podkreślić, że w sprawie bezspornym jest, iż podmiotem wykonującym przewóz drogowy 18 stycznia 2021 r. była strona. Skarżący nie kwestionuje także ustaleń zawartych w protokole kontroli dotyczących pęknięcia tarczy hamulcowej. W toku prowadzonego w sprawie postępowania skarżący powołał się na okoliczności, które w jego ocenie stanowiły przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zawinienia producenta tarczy hamulcowej czy też podmiotu wykonującego wymianę tarczy, organ jednak z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uchylił się od przeprowadzenia w tym zakresie niezbędnych ustaleń.
Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) – (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1319/20 LEX nr 3105855 , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., sygn. akt III ARN 55/94 OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83). Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81). Tylko należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Aby móc uznać, że stan faktyczny w danej sprawie wypełnia hipotezę określonego przepisu prawa materialnego konieczne jest wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób niebudzący wątpliwości.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 września 2020r. sygn. akt II GSK 22/18 realizacji (wykonywaniu) kompetencji do nakładania dolegliwości w postaci sankcji prawnej – w rozpatrywanej sprawie sankcji administracyjnej – nie może towarzyszyć, co należy uznać za aksjomat, żadna dowolność, czy też arbitralność. Wręcz przeciwnie, w postępowaniu w sprawie jej nałożenia organ administracji publicznej zobowiązany jest jednoznacznie ustalić oraz w przekonujący sposób wykazać zaktualizowanie się wszystkich przesłanek jej nałożenia, tak faktycznych, jak i prawnych, co stanowi warunek konieczny uznania tego działania za zgodne z prawem. Jeżeli zaś warunek ten nie jest spełniony, to ocena działania organu administracji publicznej nie może być inna, niż tylko krytyczna.
Zaniechanie przez organ wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego tej sprawy dotyczy podnoszonych przez stronę okoliczności egzoneracyjnych w zakresie stanu technicznego pojazdu, wskazujących, że tarcza hamulcowa została wymieniona dwa miesiące wcześniej i jej pęknięcie jest winą producenta wadliwej części, a nie zaniedbaniem strony lub jej pracownika.
Podkreślić należy, że organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez stronę w postaci jej wyjaśnień z 31 stycznia 2021 roku wskazujących, że tarcza hamulcowa wymieniona została 2 miesiące przed dokonaną kontrolą, a dokumentacja fotograficzna potwierdza, że tarcza była nowa, faktury VAT nr [...] z 30 października 2020 roku potwierdzającej zakup m.in. tarczy hamulcowej, oraz oświadczenia P. Ozdoby z 28 stycznia 2020 roku dotyczącego wymiany tarczy. Również organ odwoławczy nie dokonał ich oceny wskazując, że strona nie przedstawiła dokumentów wskazujących, że ujawnione naruszenie powstało na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia. W ocenie sądu w kontrolowanym postępowaniu organy nie podjęły żadnej próby zweryfikowania twierdzeń skarżącego. W sprawie brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie tego, czy tarcza hamulcowa znajdująca się w kontrolowanym pojeździe była zużyta czy nowa, a jeżeli nowa to czy możliwe jest wystąpienie takiej usterki w tak krótkim czasie od wymiany tej części. Wreszcie nie ustaliły czy stwierdzone w trakcie kontroli drogowej pęknięcie tarczy hamulcowej, powstało w czasie wykonywania przewozu na skutek wady fabrycznej części, czy też było efektem zbyt długotrwałego użytkowania tarczy. Organy nie przesłuchały również kierowcy pojazdu w celu ustalenia czy dokonał sprawdzenia stanu technicznego pojazdu przed wyjazdem w trasę w dniu kontroli. W tym kontekście wątpliwości budzi zawarte w kontrolowanej decyzji jednoznaczne zaprzeczenie, że usterka mogła powstać w trakcie przewozu oraz, że wskazane okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, że podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, które skarżący mógł przewidzieć.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, orzekające organy nie zdołały w sposób przekonywujący wykazać, iż rzeczywiście nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Prawdą jest, że to podmiot odpowiedzialny powinien wykazać przesłanki uzasadniające zwolnienie go z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, ale w kontrolowanym postępowaniu strona konsekwentnie powoływała się na takie okoliczności wskazując, iż nie miała wpływu na powstanie usterki układu hamulcowego i nie mogła jej przewidzieć w opisanych okolicznościach organy zaś jej twierdzeń w tym zakresie w ogóle nie zweryfikowały.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie, na skutek naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doszło do naruszenia przepisów prawa, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości czy podnoszone w toku postępowania okoliczności mogą stanowić okoliczności egzoneracyjne – wyłączające odpowiedzialność skarżącego – opisane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Z przedstawionych wyżej względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...].
O kosztach postępowania, które objęły wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W toku ponownego postępowania organy winny kierować się powyższymi wskazaniami w zakresie realizowania zasad postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, zweryfikować twierdzenia skarżącego, a następnie w ramach wszechstronnej oceny dowodów także ocenić je, w kontekście całego materiału dowodowego. Dopiero po dokonaniu wszechstronnej oceny całości materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący, stosownie do przepisu art. 77 § 1 k.p.a., organ ustali stan faktyczny sprawy oraz czy zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło