II SA/Wa 2662/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu zażalenia M. K. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], odmawiające stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. - utrzymał w mocy w/w postanowienie Wojewody [...]. Zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej nadania skarżącej M. K. statusu bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], uchylił swoją wcześniejszą decyzję administracyjną z dnia [...] stycznia 2019 r. i jednocześnie orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...] stycznia 2019 r. oraz o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] stycznia 2019 r. Przedmiotowa decyzja Prezydent Miasta [...] doręczona została stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2020 r. W dniu [...] grudnia 2020 r. (vide: data e-maila oraz data widniejąca na prezentacie przystawionej na piśmie przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w [...]) skarżąca złożyła do Wojewody [...] wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca wskazała, iż uchybiła terminowi do wniesienia wspomnianego odwołania z powodu złego stanu zdrowia będącego następstwem wypadku. W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej, Wojewoda [...] - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1-3 oraz art. 59 § 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że wskazana przez stronę skarżącą argumentacja nie może stanowić podstawy do uznania, iż w okresie od dnia [...] grudnia 2020 r. (data odbioru spornej decyzji Prezydenta Miasta [...]) do dnia [...] grudnia 2020 r. (data złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) istniała trwała przeszkoda uniemożliwiająca stronie skarżącej wniesienie odwołania od spornej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2020 r. W konsekwencji, Wojewoda [...] uznał, że strona skarżąca nie udokumentowała niemożności złożenia odwołania w przewidzianym terminie (14 dni) bez jej winy, a także nie udowodniła obiektywnej przeszkody powodującej uchybienie terminu w okresie trwania biegu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Zdaniem Wojewody [...], należało zatem uznać, iż - wbrew stanowisku strony skarżącej - nie zaistniały warunki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W treści wydanego postanowienia Wojewoda [...] pouczył stronę skarżącą, iż na postanowienie to służy stronie zażalenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, które należy wnieść za pośrednictwem Wojewody [...], w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Kierując się powyższym pouczeniem zawartym w treści spornego postanowienia, strona skarżąca wniosła w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. zażalenie na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony skarżącej, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 58 i art. 59 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. odmawiające stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Minister stwierdził, że wskazane przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu przyczyny uchybienia terminowi, tj. zły stan zdrowia spowodowany wypadkiem oraz opinia prawno-medyczna z dnia [...] sierpnia 2021 r., nie są okolicznościami, które mogłyby usprawiedliwić to zaniedbanie. Jednocześnie, Minister podkreślił, że działania strony skarżącej nie sposób ocenić jako spełniające standardy "dołożenia należytej staranności". Minister zauważył, iż strona skarżąca, wiedząc, że toczy się postępowanie administracyjne dotyczące jej uprawnień jako osoby bezrobotnej, winna w tym zakresie dochować należytej staranności dla prawidłowego uregulowania swojej sytuacji prawnej. Tymczasem, jak podniósł Minister, strona skarżąca jednak nie skorzystała z takiej możliwości, a w związku z tym nie wykazała należytej dbałości o prawidłowe załatwienie sprawy. W związku z powyższym, Minister stwierdził, że nie widzi podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania, a tym samym podziela stanowisko Wojewody [...] wyrażone w uzasadnieniu spornego postanowienia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] maja 2021 r., zarzucając spornemu postanowieniu, iż jest krzywdzące oraz narusza obowiązujące przepisy prawne. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie wykazała braku winy w niedopełnieniu obowiązku w ustawowym terminie, a podane przez nią przyczyny uchybienia terminowi - zły stan zdrowia spowodowany wypadkiem oraz opinia prawno-medyczna z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie są okolicznościami, które mogłyby usprawiedliwić to zaniedbanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana skarga M. K. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek - co trzeba wyraźnie podkreślić - z innych zupełnie przyczyn, niż wskazane przez stronę skarżącą w uzasadnieniu skargi. W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że wydając sporne postanowienie, organ ten w sposób rażący naruszył przepis art. 59 § 2 k.p.a. Jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna określona w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkująca stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Otóż, jak wynika jednoznacznie z akt administracyjnych niniejszej sprawy, zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] maja 2021 r. zostało wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia strony skarżącej wniesionego od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Należy zauważyć, że właściwość organu administracji publicznej do rozpatrzenia sprawy przywrócenia terminu określają wyraźnie przepisy art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 59 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że organem właściwym w sprawie przywrócenia terminu jest organ administracji publicznej, wobec którego czynność miała być dokonana. Od tej zasady art. 59 § 2 k.p.a. przewiduje wyjątek, zgodnie bowiem z tym przepisem o przywróceniu terminu wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, czyli organ wyższego stopnia niż organ właściwy w sprawie, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W tej sytuacji, uznać trzeba, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydanego przez organ administracji publicznej właściwy w sprawie przysługuje zainteresowanemu zażalenie. Natomiast w sytuacji, gdy postanowienie wydał organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, zażalenie nie służy. Postanowienie wydane przez organ, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a., jest bowiem ostateczne (por. m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, t. 1 komentarza do art. 59 k.p.a.). Nie ulega zatem wątpliwości, że jeżeli prośba o przywrócenie terminu dotyczy terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, wówczas organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia rozstrzyga o przywróceniu terminu w formie niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia. Postanowienie wydane przez ten organ jest bowiem ostateczne (art. 59 § 2 k.p.a.). W doktrynie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego klasyfikuje się jako postanowienie kończące postępowanie, a więc podlegające na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. A. Golęba /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Sudyki, wyd. II, WKP 2019, t. 1 komentarza do art. 59 k.p.a. i powołana tam literatura). Powyższe stanowisko znajduje swoje wyraźne poparcie również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych. Jako przykład wskazać można m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2015 r., wydany w sprawie sygn. akt I OSK 1110/13, LEX nr 1769157, w którym wyraźnie przyjęto, że użyte w art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" wskazuje, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenia, zażalenie nie przysługuje. Postanowienie takie, jako kończące postępowanie, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (podobnie: m.in. /w:/ postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 141/13, LEX nr 1305582, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 653/21, LEX nr 3206035). Tymczasem, wskazać należy, że pomimo wyraźnej normy prawnej zawartej w przepisie art. 59 § 2 k.p.a., w niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., które było de iure ostateczne, strona skarżąca - kierując się wadliwym pouczeniem wojewody - wniosła zażalenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, który z kolei w następstwie rozpoznania tego zażalenia wydał postanowienie z dnia [...] maja 2021 r., rażąco naruszając tym samym art. 59 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2021 r., Minister dopuścił się kwalifikowanego naruszenia prawa, albowiem sporne rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem art. 59 § 2 k.p.a. W tej sytuacji, skoro mieliśmy do czynienia z sytuacją określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przyjąć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uwzględniając skargę na postanowienie Ministra - miał podstawę do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i w konsekwencji stwierdzenia nieważność zaskarżonego postanowienia Ministra z dnia [...] maja 2021 r. Jedynie na marginesie, należy zauważyć w tym miejscu, że strona skarżąca może w sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie nie z jej winy, skorzystać z prawa do złożenia - na podstawie art. 87 § 1 w związku z art. 86 § 1 P.p.s.a. - wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego na sporne postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Niemniej jednak, warto jednocześnie podkreślić, że strona skarżąca, decydując się na skorzystanie ze wskazanego powyżej prawa, powinna pamiętać o istotnych warunkach określonych przez ustawodawcę w art. 87 P.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.