I SA/Wa 1635/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-10

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta może zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, który zobowiązał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, jeśli organ rozpoznał sprawę tylko częściowo?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi za niewykonanie wyroku, jeśli organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu całości zobowiązania sądu, nawet jeśli część została wykonana. Bezczynność organu w wykonaniu wyroku, która trwa przez wiele lat i skutkuje wymierzeniem kolejnych grzywien, może być uznana za rażące naruszenie prawa. Sąd nie może jednak orzekać o istnieniu lub nieistnieniu prawa do odszkodowania, jeśli sprawa ma charakter przyznawania dóbr materialnych pozostających w wyłącznej dyspozycji organów administracji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku sądu administracyjnego z 2013 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Skarżący zarzucił, że organ rozpoznał sprawę tylko częściowo, pozostawiając do rozstrzygnięcia znaczną część nieruchomości. W przeszłości organ był już karany grzywnami za niewykonanie tego wyroku. Skarżący domagał się wymierzenia kolejnej grzywny, przyznania sumy pieniężnej oraz stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
1. wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 6.000 złotych; 2. stwierdził, że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałej części; 4. zasądził od Prezydenta na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu 10 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. U. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 147/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6.000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. U. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. U., nabywca roszczeń od H. P., pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013r. sygn. akt I SAB/Wa 147/13. W skardze skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej, stwierdzenie że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała charakter rażącego naruszenia prawa a ponadto o orzeczenie prawa skarżącego do uzupełnienia decyzji odszkodowawczej z 2015r. Skarżący zarzucił, że w wykonaniu ww wyroku organ rozstrzygnął jedynie o [...] mkw, a nieruchomość objęta wnioskiem miała powierzchnię ponad [...] mkw, do rozstrzygnięcia odszkodowawczego pozostało zatem [...] mkw. Powyższym wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 147/13 Sąd, w uwzględnieniu skargi H. P. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2007 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami został doręczony organowi [...] listopada 2013 r. Sąd ustalił ponadto, że wyrokiem z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1057/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę H. P. na niewykonanie wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r. wymierzając Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, zaś wyrokiem z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 418/16, w wyniku uwzględnienia kolejnej skargi, wymierzył Prezydentowi kolejną grzywnę w wysokości 3000 zł, a następnie w kwocie 4000 zł. Z akt sprawy wynika ponadto, że w połowie 2015r. Prezydent [...] rozpoznał wniosek odszkodowawczy poprzedniczki skarżącego w części nieruchomości o powierzchni [...] m2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu części prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkowało wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny. Zgodnie z art. 154 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 13 sierpnia 2013r. sygn. akt I SAB/Wa 147/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za ww nieruchomość - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu w dniu [...] listopada 2013 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa rozpoczął zatem swój bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Przy czym przez rozpoznanie sprawy, rozumieć należy jej rozpoznanie w całokształcie. W konsekwencji termin upłynął [...] stycznia 2014 r. W sprawie nie jest kwestionowane, że w znacznej części wyrok został wykonany w 2015r. Do dnia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia uprzednio Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu kilkakrotnie grzywny organ sprawę rozstrzygnął jedynie w części dotyczącej gruntu o pow. [...] m2, podczas gdy cała nieruchomość za którą m.in. H. P. domagała się odszkodowania wynosiła [...] m2. Oznacza to, że od kilku lat organ pozostaje w stanie bezczynności przy wykonywaniu wyroku w zakresie w jakim dotyczy on obowiązku rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości obejmującej ww obszar [...] mkw. Uprawnia to Sąd do oceny, że zwłoka ta przybrała postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia mu z tego tytułu kolejnej grzywny. Zważywszy na skalę przekroczenia terminu wykonania wyroku, jak też uwzględniając uprzednio z tego tytułu wymierzone grzywny, a nade wszystko okoliczność, że skarżący wszedł w prawa i obowiązki pierwotnie skarżącej – jako nabywca roszczeń dekertowych – dopiero w 2019r skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych sankcją będzie grzywna w wymiarze 6000 złotych. Wymierzając ją w powyższej wysokości uwzględniono także okres czasu jaki bezskutecznie upłynął od ostatniego wyroku wymierzającego Prezydentowi [...] grzywnę z tytułu zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę strony na bezczynność. Regulacja art. 154 § 2 ppsa przyznaje sądom administracyjnym dodatkowo kompetencje do wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie bądź nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Jest to więc orzeczenie zastępujące akt lub czynność organu administracji, do wydania którego konieczne jest łączne spełnienie przesłanek wymienionych w ustawie. Przy czym na orzeczenie przez sąd administracyjny "o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku" muszą również pozwalać "niebudzące uzasadnionych wątpliwości" okoliczności "stanu faktycznego i prawnego" sprawy (art. 154 § 2 ppsa). W doktrynie pojawiło się stanowisko, że przesłanka charakteru sprawy wyłącza orzekanie sądu administracyjnego w sprawach, w których chodzi o przyznanie określonych dóbr materialnych, które pozostają w wyłącznej dyspozycji organów administracji ( tak: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i innych. Wydawnictwo C. H. Back 2011 str. 555. ). Zdaniem sadu sprawa dotycząca przyznania odszkodowania za tzw. nieruchomość w [...] ma właśnie taki charakter. Tym samym brak jest podstaw do orzekania o istnieniu lub nieistnieniu prawa lub uprawnienia zgodnie z żądaniem skarżącego, a co za tym idzie w tej części skarga podlega oddaleniu. Podobnie, uwzględniając, że skarżący wszedł w prawa i obowiązki osoby uprawnionej (H. P.) w 2019r. w wyniku cesji jej wierzytelności – Sąd odstąpił na tym etapie sprawy od zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło