III SA/Gd 962/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-02-10

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podjęła zatrudnienia lub zrezygnowała z niego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeśli zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez tę osobę zatrudnienia?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, pod warunkiem istnienia bezpośredniego i ścisłego związku przyczynowego między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki. Sam fakt sprawowania opieki, nawet codziennie, nie jest wystarczający, jeśli nie wyklucza możliwości podjęcia przez opiekuna zatrudnienia, nawet dorywczego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. S. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niedowidzącą matką L. K. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, ponieważ zakres opieki nie wykluczał możliwości podjęcia przez nią pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 5 maja 2021 r. W. S. wystąpiła do Centrum Usług Społecznych w [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką L. K. W załączonym do wniosku oświadczeniu W. S. wskazała, że L. K. jest osobą niedowidzącą w znacznym stopniu, wymagającą stałej pomocy i opieki osób drugich. Opieka polega na wykonywaniu czynności dnia codziennego (10-12 godzin dziennie), takich jak: przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, sprzątanie domu, przygotowywanie ubrań, robienie prania, palenie w piecu, wykupywanie leków, towarzyszenie jako przewodnik podczas wizyt lekarskich, spacerów, załatwianie spraw urzędowych, czytanie czasopism oraz listów, wypełnianie dokumentów, czy towarzyszenie w podróżach. W. S. wskazała, że posiada troje rodzeństwa. Dwie siostry nie są pełnoletnie, zaś starsza siostra nie może zaopiekować się matką z powodu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, poza tym mieszka w [...], gdzie się uczy. W. S. opiekuje się matką od około 2 lat. Gdy uczęszczała do szkoły opieka zajmowała jej od 6 do 8 godzin dziennie. Cztery lata wcześniej opiekę sprawował brat matki, jednakże w wyniku konfliktu rodzinnego i nieporozumienia zrezygnował on z opieki. Z kolei mąż L. K. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do niedawna, pomimo choroby, pomagał sprawować opiekę nad niepełnosprawną żoną. Z powodu pogarszającego się stanu zdrowia małżonek nie może kontynuować opieki, której sam aktualnie wymaga. W związku ze sprawowaną opieką W. S. została zmuszona do rezygnacji z kontynuowania nauki oraz podjęcia zatrudnienia. Ponadto z oświadczenia wynika, że W. S. do 31 sierpnia 2021 r. jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. W wyniku przeprowadzonego telefonicznie wywiadu środowiskowego organ ustalił ponadto, że L. K. jest osobą schorowaną, niedowidzącą i wymagającą stałej pomocy osób drugich. Wykonywana opieka trwa od godzin porannych do wieczora, w zależności od jej samopoczucia. W. S. opiekuje się matką codziennie od około 2 lat. Gdy uczęszczała do szkoły opieka zajmowała od 6 do 8 godzin. Po ukończeniu edukacji wnioskodawczyni ma więcej czasu na opiekę. Partner matki nie jest w stanie opiekować się, gdyż sam jest niepełnosprawny i wymaga pomocy osób drugich przy codziennym funkcjonowaniu. Wnioskodawczyni nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, ani kontynuować nauki, ponieważ matka wymaga opieki i pomocy przy codziennym funkcjonowaniu. Sprawowana opieka polega na: praniu, robieniu zakupów, załatwianiu bieżących spraw urzędowych i robieniu opłat, przygotowywaniu i podawaniu posiłków, dozowaniu i podawaniu leków, pilnowaniu i organizowaniu wizyt lekarskich, pomocy w czynnościach pielęgnacyjno-higienicznych, zapewnianiu kontaktów z otoczeniem, dbaniu o czystość w pomieszczeniach, zmienianiu regularnie pościeli oraz ogrzewaniu domu. W ocenie pracownika socjalnego sprawowanie opieki nie budzi zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 3 lipca 2021 r. nr [...], działając m.in. na podstawie przepisów: art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 1, art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 3, ust. 3a - 3d i ust. 4, art. 17b, art. 20 ust. 2, ust. 3, art. 23 ust. 1 - 5c, art. 24 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.ś.r."), Burmistrz [...] odmówił W. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad L. K. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że analizując zebrany materiał dowodowy uznał, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia, bowiem w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane jeżeli zachodzi konieczność rezygnacji z zatrudnienia albo niemożliwość podjęcia zatrudnienia w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. W. S. nie wykazała aktywności zawodowej, tym samym nie była zmuszona do rezygnacji z pracy zarobkowej w związku z objęciem opieki nad matką. Tym samym nie zaistniał związek między rezygnacją z aktywności zawodowej, a objęciem opieki nad osobą niepełnosprawną. W wyniku rozpoznania odwołania W. S., zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 3 lipca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że stan L. K. nie wymaga stałej pomocy, o czym świadczy fakt, iż do tej pory wnioskodawczyni była w stanie pogodzić opiekę ze szkołą, a czynności opiekuńcze zajmują od 6 do 8 godzin dziennie. Powołując się na art. 17 ust. 1 u.ś.r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowy między rezygnacją z aktywności zawodowej w związku z kontynuowaniem opieki nad matką. Sprawowana opieka, która na swój sposób niewątpliwie jest potrzebna, nie stanowi wyłącznego powodu bierności zawodowej strony, co czyni nie uprawdopodobnioną tezę o tym, że opieka nad bliską osobą miałaby spowodować rezygnację ze starań o zatrudnienie. Zakres opieki i wsparcia udzielanego matce do tej pory nie stanowił zdaniem organu bezpośredniej przyczyny rezygnacji z pracy, wyboru tego świadczenia w miejsce renty rodzinnej po ojcu, jak też zaniechania dalszej nauki. Do tej pory strona była w stanie pogodzić opiekę z nauką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało, że w orzeczeniu dotyczącym niepełnosprawności w stopniu znacznym znajdują się - w punkcie 7 - wskazania dotyczące "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Wydanie takiego orzeczenia nie przesądza jednak z góry, że każdy zajmujący się osobą legitymującą się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uniemożliwia zatrudnienie, ani że wprost uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego. Opisane w sprawie czynności związane z opieką nad matką (zwłaszcza opiekuńcze dotyczące utrzymania higieny osobistej, pomocy w przygotowaniu i spożywaniu posiłków, przyjmowaniu lęków, organizacji wizyt lekarskich), jak też pomoc w poruszaniu się w obrębie mieszkania, nie przekonują, że nie jest możliwe takie zorganizowanie opieki, aby możliwe było podjęcie pracy (choćby dorywczej). Brak zatrudnienia jest wyborem strony, niemającym związku z opieką nad matką. Oceny tej nie zmienia niewątpliwie trudna sytuacja rodzinna strony, w tym oświadczenie o rezygnacji z pracy, ale też dalszej nauki. W skardze na decyzję organu odwoławczego W. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie: 1) prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niecałościową i arbitralną ocenę dowodów w zakresie ustalenia przyczyn niepodjęcia pracy zarobkowej przez odwołująca się w kontekście opieki nad matką, 2) prawa materialnego, tj. art. 17 u.ś.r. poprzez jego błędną interpretację oraz przyjęcie, że w opisanym wypadku skarżąca nie wykazała rezygnacji z zatrudnienia celem opieki nad matką w sytuacji, gdy taka potrzeba była jedyną przyczyną braku podjęcia dalszej edukacji oraz zarobkowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w wydanej decyzji podano, iż choroba matki oraz konieczność opieki nie są jedyną przyczyną niepodjęcia pracy zarobkowej. Nie wskazano jednak, jakie są owe inne przyczyny. Przyjęta argumentacja świadczy o arbitralności ustaleń i uniemożliwia ustosunkowanie się do stanowiska organu. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że skarżąca dopiero niedawno uzyskała pełnoletność. W tym kontekście organ nie może czynić zarzutów odnośnie łączenia nauki ze świadczeniem opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację. W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2022 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu podtrzymał skargę. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez bezzasadne stwierdzenie, jakoby skarżąca nie wykazała związku przyczynowego pomiędzy brakiem podjęcia zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. W zaskarżonej decyzji znalazło się wiele stwierdzeń nielogicznych, a wręcz krzywdzących w stosunku do skarżącej. Wskazano bowiem m.in., że "do tej pory strona była w stanie pogodzić opiekę z nauką". Ma jednak rację skarżąca, że do takiego "pogodzenia" była niejako zmuszona, gdyż uczyła się w szkole średniej. To, że takie "godzenie" miało miejsce, nie może jednak oznaczać automatycznie, że skarżąca może godzić pracę z opieką nad swoją matką. Nauka nie jest bowiem tożsama z pracą zarobkową, choć zarówno w przypadku nauki, jak i pracy, człowiek powinien mieć zapewnione prawo do odpoczynku, a oprócz tego do odpowiedniej dawki snu. Błędnie nadto organ odwoławczy wskazał, że "czynności opiekuńcze zajmują kilka godzin dziennie (6-8 godzin)", gdyż według ustaleń organu I instancji taką ilość na opiekę skarżąca przeznaczała, gdy uczyła się jeszcze w szkole, a więc nauka szkolna pozwalała jej na opiekę w takim wymiarze. Obecnie, gdy skarżąca już się nie uczy, może poświęcać na opiekę nad matką większą ilość godzin, a ponadto z wiekiem stan zdrowia matki może się pogarszać, powodując konieczność zwiększenia zakresu opieki. Za niezasadne skarżąca uznała stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, jakoby "Opisane w sprawie czynności związane z opieką nad matką (...), jak też pomoc w poruszaniu się w obrębie mieszkania, nie przekonują, że nie jest możliwe takie zorganizowanie opieki, aby możliwe było podjęcie pracy (chociażby dorywczo). Brak zatrudnienia jest wyborem strony nie mającym związku z opieką nad matką". Zdaniem pełnomocnika, każdy człowiek ma bowiem prawo do odpoczynku po pracy, a także do snu. Gdy organ wskazuje, że skarżąca może podjąć pracę, choćby dorywczą, to niejako "skazuje" skarżącą na rezygnację przynajmniej z prawa do odpoczynku. Opieka nad inną osobą, czy to w wieku niemowlęcym, czy to nad osobą dorosłą, ale niepełnosprawną, jest na tyle angażującym i trudnym zajęciem, że powinna być traktowana niejako na równi z pracą - taki wniosek należy nadto wysnuć z samej ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie właśnie z uwagi na opiekę nad taką osobą Państwo przyznaje stosowne świadczenie, będące substytutem wynagrodzenia. Organ tymczasem niejako nakazuje skarżącej pracę "na 2 etaty" - z jednej strony opiekę nad matką (nawet gdyby to miało być w wymiarze 6-8 godzin dziennie), a z drugiej podjęcie pracy zarobkowej, "chociażby" dorywczo. Nie jest to podejście zasługujące na aprobatę. W piśmie wskazano, że po ukończeniu szkoły średniej, gdy skarżąca mogłaby i powinna podjąć zatrudnienie, nie robi tego ze względu na konieczność opieki nad matką. W przepisach brak jest wskazania, że uzyskanie świadczenia jest wykluczone, gdy można podjąć pracę "dorywczo", a zatem ustawodawcy chodzi o to, aby nie można było podjąć pracy w normalnym trybie, jako przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro zaś organ wskazuje na pracę dorywczą, jaką mogłaby podjąć skarżąca, to niejako sam daje wyraz temu, że skarżąca nie może podjąć pracy "normalnej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowi przepisy art. 17 ust. 1 i następne u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi nie tylko w sytuacji rezygnacji z zatrudnienia lecz także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia. Okoliczność, ze skarżąca nie pozostawała jeszcze w zatrudnieniu nie wykluczała zatem, co do zasady, przyznania świadczenia. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej. Stwierdzenie takie nie wynikało z faktu braku uprzedniego zatrudnienia lecz zakresu sprawowanej opieki. Zdaniem organów, obowiązki związane z opieką nad matką pozwalają skarżącej na wygospodarowanie czasu, który pozwalałby jej na podjęcie aktywności zawodowej. Przechodząc do oceny stanowiska organów wskazać należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. W świetle unormowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy w okolicznościach sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Niewątpliwie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotna była zatem także ocena, czy zakres (charakter) sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz jak to było już akcentowane, za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 nie zawiera definicji sprawowania opieki, niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywieść można, że opieka musi być stała lub długoterminowa. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie musi to być opieka całodobowa, jednak nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie pracy zarobkowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Z dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów ustaleń organów wynika, że stan zdrowia L. K. nie wskazuje na to aby wymagała ona opieki w zakresie uniemożliwiającym skarżącej podjęcie zatrudnienia. Natomiast skarżąca ma 19 lat, nie podejmowała jeszcze zatrudnienia, dysponuje rentą rodzinną po ojcu i rozważała kontynuowanie nauki. Okoliczność, że w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano, że L. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby nie przesądza automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Orzeczenie o niepełnosprawności jest niewątpliwe dokumentem wymaganym dla stwierdzenia zaistnienia ustawowej przesłanki przyznania świadczenia jaką jest niepełnosprawność w stopniu znacznym. Natomiast ustalając zakres rzeczywiście sprawowanej opieki organ dokonuje ustaleń na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentu w postaci orzeczenia o niepełnosprawności, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów. Zaznaczyć nadto należy, że orzeczenie o niepełnosprawności posługuje się pojęciami stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Podjęcie zatrudnienia wyklucza niewątpliwie sprawowanie opieki o charakterze stałym, natomiast w przypadku gdy istnieje konieczność udzielania osobie niepełnosprawnej opieki długotrwałej lub jedynie pomocy, kwestia ta podlegać musi każdorazowo ocenie. W taki przypadku zakres czynności może bowiem umożliwiać podjęcie zatrudnienia. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że zaliczenie staniu zdrowia L. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności nastąpiło z uwagi na schorzenia oznaczone symbolem 04-O, a więc z uwagi na chorobę narządu wzroku. Matka skarżącej jako osoba niedowidząca nie wymaga opieki całodobowej, nie jest ona osobą leżącą, niesprawną fizycznie w stopniu uzależniającym jej funkcjonowanie od stałej obecności opiekuna. Organ słusznie wskazał, że szereg realizowanych czynności to czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Ze złożonego do akt postępowania oświadczenia skarżącej wynika, że świadczona na rzecz matki opieka i pomoc dotyczy m.in. prania, przygotowania i podania posiłków, robienia zakupów, załatwiania bieżących spraw urzędowych i opłat, sprzątania, zmiany pościeli oraz ogrzewania domu. Podanie leków, organizacja wizyt lekarskich, pomoc w czynnościach pielęgnacyjno-higienicznych i dbanie o kontakt podopiecznej z otoczeniem nie są czynnościami zajmującymi taką ilość czasu, która wyklucza podjęcie zatrudnienia. Wymienione czynności to obowiązki dnia codziennego, wykonywane w przypadku życia w rodzinie, także przez osoby pozostające w zatrudnieniu. Świadczona pomoc ma charakter wsparcia w bieżącym, codziennym funkcjonowaniu. W tej sytuacji za słuszne uznać należało stanowisko organów, że wykonywane przez skarżącą czynności opiekuńcze nie uzasadniają uznania, iż czas poświęcony na ich realizację uniemożliwia skarżącej podjęcie pracy. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, jako niezasadną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło