I SA/Łd 918/21

Dnia 10 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Cezary Koziński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 roku sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 roku oddala skargę. SA/Łd 918/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu wniosku D.W. (dalej: skarżący, podatnik, strona) z 20 lipca 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w dniu [...] r. wydał wobec strony decyzję w podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do listopada 2015 r. Decyzja została doręczona 23 listopada 2020 r. w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej O.p. ). Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upływał z 7 grudnia 2020 r. Wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem wpłynął do Urzędu Skarbowego [...] 26 lipca 2021 r. (nadano w placówce pocztowej 21 lipca 2021 r.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., powołując się na art. 162 § 1 i 2 oraz art. 150 O.p., przypomniał, że z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., została doręczona pełnomocnikowi strony dopiero w dniu 14 lipca 2021 r. w siedzibie organu podatkowego I instancji, na pisemny wniosek pełnomocnika. Skarżący od 19 listopada 2020 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim (pierwsze zwolnienie lekarskie obejmowało okres do 31.12.2020 r., kolejne zaś następujące okresy: 1.01.2021 r. - 21.01.2021 r., 22.01.2021 r. - 22.02.2021 r., 23.02.2021 r. - 12.03.2021 r., 13.03.2021 r. - 2.04.2021 r., 3.04.2021 r. - 21.04.2021 r., 22.04.2021 r. - 12.05.2021 r.). Mając na uwadze powyższe organ zauważył, że w dniu 14 lipca 2021 r. pełnomocnikowi skarżącego A.M. wydano jedynie kserokopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., a nie jej oryginał. Natomiast wobec doręczenia decyzji skarżącemu w dniu 23 listopada 2020 r. czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął z 7 grudnia 2020 r. Tym samym organ uznał, że za datę doręczenia decyzji z [...] r., nie można uznać 14 lipca 2021 r., a więc daty odebrania przez pełnomocnika strony jej kserokopii. Podkreślono również, że fakt przebywania przez D.W. na zwolnieniu lekarskim od 19 listopada 2020 r., nie ma wpływu na ocenę prawidłowości doręczenia spornej decyzji z [...] r. Może natomiast podlegać analizie pod kątem oceny braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W opinii organu odwoławczego odebranie 14 lipca 2021 r. przez pełnomocnika kserokopii decyzji nie może być uznane jako moment, od którego biegłby termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu D.W. wiedzę o zaskarżonej decyzji powziął na długo przed wydaniem jej kserokopii pełnomocnikowi. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], już w podstawie prawnej tytułów wykonawczych, których odpisy zostały doręczone podatnikowi 4 stycznia 2021 r. (korespondencję odebrał pełnoletni domownik) wskazał zaskarżoną decyzję, podał w nich również datę jej wydania. Skoro zatem w doręczonych skarżącemu odpisach tytułów wykonawczych wskazano rozstrzygnięcie z [...] r., będące podstawą prawną egzekwowanego obowiązku, to 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji należało – w ocenie organu - liczyć od dnia doręczenia tych odpisów. Przyjmując, że w dniu 4 stycznia 2021 r. strona uzyskała informację o wydaniu powołanej decyzji siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 11 stycznia 2021 r. Z powyższych względów stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z 20 lipca 2021 r. (nadano 21 lipca 2021 r.) jest spóźniony, został bowiem złożony po upływie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do kwestii brak winy po stronie D.W. w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej podkreślono, że stan chorobowy D.W. nie był obłożny, wykluczający funkcjonowanie. Tym samym strona podczas zwolnienia nie była "unieruchomiona". W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skarżący nie uprawdopodobnił, aby w czasie choroby, która trwała od 19 listopada 2020 r. znajdował się w stanie zdrowia i okolicznościach, uniemożliwiających mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również aby wykluczały one możliwość posłużenia się inną osobą. Na postanowienie z dnia [...] r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze za bezzasadne uznano stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że za datę doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., nie można uznać 14 lipca 2021 r., a więc daty odebrania decyzji przez pełnomocnika. Zdaniem autora skargi błędne jest również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zgodnie z którym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] została doręczona 23 listopada 2020 r. na podstawie art. 150 § 1-4 Ordynacji podatkowej. Jednoczenie podniesiono zarzut braku wyjaśnienia w zaskarżonym postanowieniu jakie znaczenie dla przedstawionego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że początkowo pełnomocnik strony miał odebrać decyzję z [...] r. w dniu 12 lipca 2020 r., przełożył jednak swoją wizytę na 14 lipca 2020 r. Za błędny uznano również pogląd Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że skarżący wiedzę o zaskarżonej decyzji powziął na długo przed wydaniem jej A.M. (pełnomocnikowi). Za pozbawione logiki wskazano twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że w sytuacji przyjęcia, że w dniu 4 stycznia 2021 r. D.W. uzyskał informacje o wydaniu decyzji z [...] r., siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 11 stycznia 2021 r. Zdaniem skarżącego analiza zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zostało ono sporządzone w całkowitym oderwaniu od rzeczywistości kształtującej się w Polsce w pierwszym półroczu 2021, a więc w okresie szczytu pandemii koronawirusa COVID-19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje i postanowienia administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zasadnicza ocena legalności postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organy podatkowe uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i 2 O.p., a także czy strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W świetle postanowień zawartych w art. 162 O.p. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W wyroku z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2587/04 (LEX nr 173329) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, że "Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony". W ocenie Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy, kluczową (i sporną miedzy stronami) jest kwestia zachowania 7 dniowego terminu (od ustania przyczyny uchybienia terminu) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że o istnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. dowiedział się dopiero w dniu 14 lipca 2021 r. (data odbioru kserokopii decyzji przez pełnomocnika skrzącego w siedzibie organu) i od tej daty należy liczyć 7 dniowy termin na złożenie podania o przywrócenie terminu . Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w związku z art. 162 § 2, należy liczyć od dnia powzięcia informacji o wydaniu aktu. Nie jest to data, w której podatnik zapoznał się z treścią decyzji, gdyż o dacie, od której należy liczyć termin, decydowałby sam podatnik, a nie przepis prawa (por. wyrok NSA z dnia 20.10.2010 r., sygn. akt IIFSK 1090/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2021 r. I SA/Po 602/21, CBOSA). Wydanie kserokopii decyzji pełnomocnikowi skarżącego, nie oznacza, iż tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu. Po pierwsze, rację ma organ podatkowy, że fakt wydania kserokopii decyzji A.M., a nie jej oryginału, wynika zarówno ze stanowiska organu podatkowego I instancji wydanego w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej (k. 465-471 akt postępowania podatkowego), jak i adnotacji sporządzonej przez samego A.M. na kopii jego pisma z 9 maja 2021 r., cyt.: ."kserokopię decyzji z kserokopią koperty otrzymałem w dniu 14.07.2021 r. A.M. pełnomocni (k. 412 akt postępowania podatkowego). Również z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu Skarbowego [...] 12 lipca 2021 r. wynika, że A.M. miał odebrać kserokopię tej decyzji (k. 410 akt postępowania podatkowego). Po drugie, w ocenie Sądu, wiedzę o decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. skarżący powziął najpóźniej w dniu 4 stycznia 2021 r. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w podstawie prawnej tytułów wykonawczych (których odpisy zostały doręczone skarżącemu 4 stycznia 2021 r. - korespondencję odebrał pełnoletni domownik – k. 497) wskazał zaskarżoną decyzję, podał w nich również datę jej wydania (485-496 akt postępowania podatkowego). W tytułach tych wskazano także okresy, których dotyczą należności pieniężne z tytułu podatku od towarów i usług. Rację ma również organ podatkowy akcentując, że powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie pełnomocnika strony z 30 kwietnia 2021 r. (k. 405-406). W piśmie tym pełnomocnik wnosząc o wyjaśnienie sprawy dotyczącej przesłanych skarżącemu tytułów egzekucyjnych wskazuje, że podstawę prawną obowiązku stanowiło orzeczenie z [...] r. Do decyzji tej pełnomocnik odniósł się również w piśmie z 9 mam 2021 r. (k. 413). Wobec powyższego, za zupełnie pozbawione podstaw należy uznać twierdzenie strony skarżącej, że o istnieniu decyzji z [...] dowiedział się dopiero 14 lipca 2021 r. (w chwili odebrania przez pełnomocnika kserokopii decyzji w siedzibie urzędu). Rację ma natomiast autor skargi wskazując na brak wyjaśnienia w zaskarżonym postanowieniu jakie znaczenie dla przedstawionego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że początkowo pełnomocnik strony miał odebrać decyzję z [...] r. w dniu 12 lipca 2020 r., przełożył jednak swoją wizytę na 14 lipca 2020 r. Zarzut ten nie ma jednak żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ponieważ terminu odbioru kserokopii decyzji, nie ma znaczenia (w światle przedstawionych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych i rozważań prawnych) dla ustalenia momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Tym samym prawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym skoro w doręczonych skarżącemu odpisach tytułów wykonawczych wskazano rozstrzygnięcie z [...] r., będące podstawą prawną egzekwowanego obowiązku, to 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji należały liczyć od dnia doręczenia tych odpisów. Okoliczność, w dniu że 22 stycznia 2021 r. skarżący umocował A.M. do reprezentowania go m.in. w postępowaniu podatkowym z tytułu podatku od towarów i usług VAT za miesiące od czerwca do listopada 2015 r. dodatkowo wzmacnia powyższą argumentację dotyczącą świadomości strony o fakcie wydania decyzji z dnia [...] r. Reasumując kwestię zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podkreślić należy, że przeciwko skarżącemu zostały wystawione tytuły wykonawcze, w których podstawie wskazano powołaną decyzję wraz z datą jej wydania. Tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu w dniu 4 stycznia 2021 r. (potwierdzanie odbioru przez dorosłego domownika). Oznacza, że co najmniej w tym dniu skarżący miał świadomość o istnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. W związku z powyższym siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 11 stycznia 2021 r. Argumentacja skargi, opierająca się na tym, że czasie odbioru przez dorosłego domownika korespondencji zawierającej wskazane tytuły wykonawcze, podatnik przebywał na zwolnieniu lekarskim (z którego – według wskazań lekarza - wynika, że skarżący "mógł chodzić") i nie powziął informacji z nich wynikających nie zasługuje na uwzględnienie i nie podważa skuteczności tego doręczenia. Tym samym z uwagi na uchybienie przez skarżącego 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bezprzedmiotowa była dokonana przez organ merytoryczna ocena złożonego wniosku, tj. ocena braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 3 O.p., przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi, nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki (por. wyrok NSA z 26 listopada 2015 r. sygn. I FSK 852/14). Sąd stwierdza, że ww. wadliwość proceduralna, nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 162 O.p. oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienie jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając jednakże na uwadze argumentację skargi (opierającą się w głównej mierze na przekonaniu o braku zawinienia strony z powodów takich jak: zdrowotne, pandemiczne) Sąd jedynie na marginesie zaznacza, że prawidłowe było wnioskowanie organu podatkowego, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ podatkowy przeprowadził postępowanie w ramach którego poddał analizie powołane we wniosku okoliczności. W konsekwencji prawidłowo organ podatkowy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a dokonana ocena nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). Sąd, mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski stwierdził, iż w sprawie nie było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a. is