I OZ 28/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-16

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, spełnia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Zażalenie uczestnika postępowania zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był usprawiedliwiony. Skarżący nie wykazał rozmiarów szkody ani nie porównał jej z aktualną sytuacją materialną, co uniemożliwia ocenę, czy szkoda miałaby znaczące rozmiary. Dotychczasowe korzystanie z działek związane z istniejącą linią energetyczną nie wiąże się z zaskarżoną decyzją, a ewentualne bezumowne korzystanie nie stanowi argumentu za wstrzymaniem wykonania decyzji. Nie można antycypować, że rozmiar inwestycji uniemożliwi przywrócenie stanu pierwotnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Śląskiego ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Sąd uznał, że skarżący wykazał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków związanych z planowaną inwestycją. Uczestnik postępowania, T. S.A., złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1249/21 o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 27 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał na wniosek S.S. wykonanie decyzję Wojewody Śląskiego z [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący wykazał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż planowana inwestycja obejmuje powstanie obiektów budowlanych o znacznych rozmiarach, przy czym dojazd do inwestycji, demontaż i posadowienie nowej linii napowietrznej, w miejsce istniejącej od lat czterdziestych XX wieku jednotorowej linii elektroenergetycznej, odbywać się będzie po nieruchomości należącej do skarżącego, a to niewątpliwie spowoduje ograniczenie w korzystaniu z niej. Na powyższe postanowienie T. S.A. z siedzibą w K., uczestnik postępowania, wniósł zażalenie, domagając się uchylenia powyższego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został poparty argumentami wskazującymi na brak wypłaty odszkodowania za posadowienie istniejącej linii energetycznej i bezumowne korzystanie z działek skarżącego wskazującymi na powstanie szkody po jego stronie. Ponadto skarżący wywiódł, że posadowienie konstrukcji nowego słupa linii przesyłowej przewidującego stabilizacje konstrukcji przy wykorzystaniu 30 m3 betonu spowoduje wyłączenie tej powierzchni z produkcji rolnej, a brak drogi dojazdowej do linii przesyłowej spowoduje, że każdorazowe prace przy linii przesyłowej będą wymagały naruszenia granic działek skarżącego, co przemawia za powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był usprawiedliwiony. Wskazać należy, że skarżący, powołując się na fakt powstania szkody, nie wykazał jej rozmiarów i nie porównał jej z jego aktualną sytuacją materialną. Uniemożliwia to dokonanie oceny czy szkoda ta, o ile by powstała na skutek modernizacji linii przesyłowej i ewentualnego wjazdu maszyn budowlanych na działki skarżącego, miałaby znaczące rozmiary, jak wymaga tego przepis art. 61 § 3 ppsa. Zaznaczyć przy tym należy, że dotychczasowe korzystanie z działek skarżącego związane z istnieniem linii przesyłowej podlegającej modernizacji nie wiąże się z zaskarżoną decyzją. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt ewentualnego dotychczasowego bezumownego korzystania z działek skarżącego i niewypłacenie z tego tytułu odszkodowania nie ma związku z zaskarżoną decyzją i nie może stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem jej wykonania. Należy też odnotować, że wprawdzie posadowienie nowego słupa przesyłowego wiązać się będzie z wyłączeniem części działki z produkcji rolnej, ale w rozpoznawanej sprawie nie sposób antycypować, że w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji rozmiar inwestycji zaplanowanej na działkach skarżącego uniemożliwia przywrócenie stanu pierwotnego i rekultywację terenu umożliwiającą ponowne wykorzystanie tego terenu na cele rolnicze. Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazuje okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja jest decyzją częściową, a organ wydał na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dodatkową decyzję w tej sprawie, której mocą zezwolił inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Wydanie decyzji uzupełniającej uniemożliwiło zastosowanie w sprawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wstrzymanie z urzędu wykonania decyzji stanowiącej przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie. Podstawa bowiem wydania decyzji uzupełniającej (art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami) stanowi wyjątek od obligatoryjnego wstrzymania wykonania decyzji wydanej na podstawie przepisów działu III tej ustawy w przypadku zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego. W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło