II SA/Gl 1249/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-04-20

Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Renata Siudyka, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej może zostać wydana, jeśli rokowania z właścicielem nieruchomości nie doprowadziły do porozumienia, a właściciel kwestionuje wysokość proponowanego odszkodowania?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli inwestycja stanowi cel publiczny, jest zgodna z planem miejscowym, a rokowania z właścicielem nieruchomości zostały przeprowadzone, nawet jeśli nie doprowadziły do porozumienia. Właściciel nie musi wyrazić zgody, a wysokość proponowanego odszkodowania oraz kwestie bezumownego korzystania z nieruchomości należą do postępowania cywilnego.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżącego w celu założenia linii elektroenergetycznej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia rokowań i pozorowanie tych rokowań. Sąd administracyjny ocenił zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, badając spełnienie przesłanek z art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. "A" S.A. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka"), zwróciła się w dniu 29 listopada 2019 r. do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w S., gminie R., objętej księgą wieczystą nr [...], oznaczonej jako działki nr 1 (w pasie o pow. 0,0687 ha) i działki nr 2 (w pasie o pow. 0,0281 ha), stanowiącej własność S. S. (dalej w skrócie: "skarżący"), poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, jednotorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S. - P. (w tym także posadowienie na działce nr 2 jednego stanowiska słupowego). Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosty [...] (dalej: "organ I instancji"), na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a."), ograniczył sposób korzystania z części wyżej opisanej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, jednotorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S. - P. (w tym także posadowienie na działce nr 2 jednego stanowiska słupowego), zgodnie z załącznikami graficznymi stanowiącymi integralną część tej decyzji. Pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r., skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, szczególnie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza użytkowania przez Spółkę bez tytułu prawnego istniejącej linii WN 110 kV, w sposób na trwale wykluczający z użytkowania rolniczego w obrębie stanowisk słupowych, co skutkowało prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej z naruszeniem zasad praworządności. Z tego powodu, skarżący domagał się uchylenia decyzji organu I instancji wobec nie spełnienia przesłanki wynikającej z art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej w skrócie: "u.g.n."). Zdaniem skarżącego, organ I instancji, jak i uczestnik postępowania nie zbadali, czy istnieje jakakolwiek alternatywna droga przebiegu linii elektroenergetycznej. Dodatkowo, Spółka wprowadziła skarżącego w błąd deklarując identyczny przebieg projektowanej linii z przebiegiem już istniejącej linii, ze względu na to, że same fundamenty słupa obejmują powierzchnię ok 50 m², a jego kubatura to około 30 m³, czyli 30 ton betonu. Tymczasem, zakres uszczuplenia terenu musi być jasny i precyzyjny oraz powinien obejmować parametry dojazdu w celu wykonywania niezbędnych prac budowlanych, tak też związanych z eksploatacją linii. Nieuwzględnienie tego aspektu skutkuje nieodwracalną szkodą, poprzez udzielenie zgody na dojazd do linii w sposób dowolny i na dowolnym obszarze w środku działek skarżącego. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W jej uzasadnieniu przytoczył treść art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiącą materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia i podniósł, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestycja planowana przez Spółkę jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n., jak również jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębów geodezyjnych S., S. i P., położonych na terenie gminy R. (etap 1, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy R. z dnia [...] r. nr [...], dalej w skrócie: "mpzp"). Spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami zmierzającymi do uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na wykonanie planowanych prac (por. art. 124 ust. 3 u.g.n.). Zgodnie z zawartą w aktach sprawy dokumentacją, zwłaszcza zaproszeniem do rokowań dokonanym przez pełnomocnika Spółki i protokołem z dnia [...] r. oraz korespondencją między stronami wynika, iż skarżący przedstawił własne oczekiwania finansowe w zakresie jednorazowego odszkodowania oraz zasady udostępniania w przyszłości działek objętych wnioskiem, jednak nie były one możliwe do spełnienia przez Spółkę z uwagi na treść sporządzonego dla potrzeb niniejszej sprawy operatu szacunkowego. Stąd też niepowodzeniem zakończyły się próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda Śląski uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem udzielone przez Spółkę podczas procesu rokowań pełnomocnictwa były prawidłowe. Również wniosek Spółki i załączone do niego dokumenty wraz z oznaczeniami graficznymi były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie przebiegu linii w dotychczasowym miejscu, jako najmniej uciążliwym dla otoczenia. Wprost z zapisów mpzp wynikają ograniczenia obowiązujące w pasie technologicznym linii energetycznych, które dla obu działek wynoszą pas o szerokości 11,8 m. Bez znaczenia pozostają też kwestie roszczeń odszkodowawczych za bezumowne korzystanie z nieruchomości począwszy od dnia [...] sierpnia 2011 r., bo wydanie decyzji nie jest od nich uzależnione, ale mogą być one dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. W skardze z dnia 17 września 2021 r., pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, ewentualnie zawieszenia postępowania do czasu uregulowania stanu prawnego części terenu zajętego przez linię, w szczególności uzyskania decyzji o trwałym jego wyłączeniu z użytkowania rolniczego. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie zostały przeprowadzone rokowania. Wojewoda Śląski w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż zaproszenie do podjęcia polubownych rozmów przez Spółkę jest wystarczające, do spełnienia jednej z trzech obligatoryjnych przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 3 u.g.n., tj. przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed wydaniem stosownego zezwolenia. Jednak Spółka pozorowała rokowania i opierała się na opinii rzeczoznawcy majątkowego, w której nie uwzględniono zapisów mpzp z [...] r. i stąd też przedstawiona propozycja wynagrodzenia była rażąco zaniżona, a jej przyjęcie spowodowałoby po stronie skarżącego szkodę. Bogate i jednolite w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje natomiast, iż istota "rokowań" wskazanych w art. 124 ust. 3 u.g.n. sprowadza się do pertraktacji i rozmów, skierowanych na rozwiązanie zaistniałego sporu. Aby do takich pertraktacji mogło dojść, podmiot zobligowany jest do określenia i przedstawienia właścicielowi nieruchomości konkretnych warunków uzyskania zgody na wykonanie prac. Natomiast w zebranym materiale dowodowym brak jest dokładnego wskazania powierzchni, która będzie zajęta pod stanowisko słupowe. Jak również nie rozważono alternatywnej możliwości przebiegu linii, jak to miało miejsce przy budowie dwutorowej linii WN 110 kV relacji R.-P.. W ten sposób naruszony został słuszny interes skarżącego, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Do Sądu wpłynęło również pismo skarżącego z dnia 25 października 2021 r., poszerzające zarzuty skargi o naruszenie przez organy administracji normy zawartej w art. 9 u.g.n. wobec nie wykazania się przez Spółkę żadnym dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do posadowienia istniejącej już na działkach skarżącego linii. Brak ustanowienia służebności przesyłu i brak wypłaty należnego wynagrodzenia za jej posadowienie doprowadził do powstania szkody po stronie skarżącego. Spółka bezprawnie, od roku 2011 korzysta z terenu i ogranicza jego użytkowanie, co oznacza złą wolę i świadome kontynuowanie działań niezgodnych z prawem. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji domagał się jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Spółka, jako uczestnik postępowania w piśmie z dnia 24 listopada 2021 r. wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzanie od skarżącego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, Sąd orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 392, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto, orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., gminie R., objętej księgą wieczystą nr [...], oznaczonej jako działki nr 1 i 2, stanowiącej własność skarżącego, poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie napowietrznej, jednotorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S. - P. (w tym także jednego stanowiska słupowego). Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie natomiast zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Do wniosku należy też dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 u.g.n.). Zatem zakres tego postępowania jest wyznaczony spełnieniem następujących przesłanek: zaplanowana inwestycja stanowi cel publiczny, ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak również przeprowadzono rokowania z właścicielem nieruchomości o dobrowolne wyrażenie zgody na jej udostępnienie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2043/16 i z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2248/20). W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 741, w skrócie: "u.p.z.p."), zawierającego definicję legalną inwestycji celu publicznego, należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym, a także krajowym, oraz metropolitalnym bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Jak wynika z wniosku Spółki, planowane przedsięwzięcie stanowi cel publiczny, o którym mowa w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n., nadto zawarte w rozstrzygnięciu ograniczenie jest zgodne z mpzp. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1102/17). Kolejną przesłanką uzyskania zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest wcześniejsze przeprowadzenie przez inwestora rokowań z właścicielem nieruchomości, celem uzyskania zgody na wykonanie prac. Przedmiotem rokowań winny być takie elementy porozumienia jak: z jednej strony oświadczenie właściciela o zgodzie na wykonanie prac, z drugiej strony oświadczenie inwestora o zobowiązaniu się do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego oraz do wypłacenia odszkodowania za poniesione przez właściciela szkody i za zmniejszenie się wartości nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 794/11 i z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3024/15). Powszechnie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi jednoznaczne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, bądź sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1307/5, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09). Ustawodawca nie określił trybu prowadzenia rokowań i strony nie są związane żadnymi regułami w tym zakresie. Uwzględniając poglądy orzecznictwa sądowego przyjąć należy, że zakres, forma i przebieg rokowań pozostawione są woli stron. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa bowiem ani formy prowadzenia rokowań, ani dokumentów, z jakimi inwestor musi wystąpić do właściciela gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości. Nie nakłada też na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na skutek rokowań dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n., a druga strona ich nie zaakceptowała, lub też nie odpowiedziała na propozycję. W sytuacji, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 298/15 i z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 970/17 oraz z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1375/17). Dopiero brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011r. sygn. akt II SA/Ke 567/10). Analiza akt administracyjnych, wbrew zarzutom skargi, prowadzi do wniosku, że przed wydaniem decyzji organu I instancji przeprowadzone zostały wymagane rokowania. Sam fakt zwrócenia się przez Spółkę do skarżącego z propozycją wyczerpuje dyspozycje art. 124 ust. 3 u.g.n. (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2412/19). W rozpatrywanej sprawie skarżący brał udział w rokowaniach (por. protokół z dnia [...] r.) oraz złożył na piśmie propozycję jednorazowego odszkodowania, kwestionując treść operatu szacunkowego. Jednakże niepowodzeniem zakończyły się próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. Dokonując oceny wskazanych w skardze zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na: niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji, uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień, błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529). Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę skarżącą, że dostrzeżone naruszenie istotnie taki wpływ mogło mieć na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Odnosząc się do bezumownego posadowienia istniejącej już linii 110 kV na nieruchomości objętej wnioskiem należy podnieść, iż przedmiotom postępowania prowadzonego w oparciu o art. 124 u.g.n. jest ustalenie stanu prawnego na przyszłość, a więc przeprowadzenia aktualnych i konkretnych przyszłych inwestycji (por. wyroku NSA z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 2637/20). Mając na uwadze powyższe, Spółka wyjaśniła, iż w obecnie właścicielem urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej jest Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD). Do dnia [...] lutego 2012 r. OSD właścicielem linii 110kV "S. - P." była spółka "B" S.A., która w tym dniu zmieniła nazwę na "C" S.A. W dalszej kolejności na wskutek połączenia spółek przez przejęcie w trybie art. 492 § 1 Kodeksu spółek handlowych, "C" S.A. została przejęta przez "A" S.A. w K. Tym samym z dniem [...] października 2012 roku "A" S.A. wszedł we wszelkie prawa i obowiązki "B" S.A. Przedmiotowa linia została wybudowana w roku 1944, a następnie od roku 1945 była własnością Skarbu Państwa. Od roku 1976 linia była ujęta w majątku Zakładu Energetycznego G., a następcą prawnym ZE G. były kolejno "D" S.A., "B" S.A., "C" oraz obecnie "A" S.A. z siedzibą w K. Zatem w sprawie mamy do czynienia z przebudową istniejącej od roku 1944 linii elektroenergetycznej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że rolą organu nie jest badanie stanu uciążliwości inwestycji, jak również czy w mniejszym lub większym zakresie ograniczy, czy też obniża wartość nieruchomości, jak też wyłącza produkcję rolną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 336/16 i z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3024/15). Nie podlega przy tym ocenie organów administracji, ani sądów administracyjnych wysokość zaproponowanego w niniejszej sprawie wynagrodzenia. Również zarzut pozorności prowadzonych rokowań z uwagi na nieprzedstawienie całej umowy wiążącej Spółkę z wykonawcą inwestycji nie jest przedmiotem kontroli. Bez znaczenia pozostają także kwestie dotyczące ewentualnych roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Jak bowiem wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren nieruchomości, gdy jej właściciel nie wyraża na to zgody i zastępuje dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. umożliwia bowiem inwestorom realizację inwestycji o charakterze publicznym w sytuacji braku zgody właściciela nieruchomości, bądź podejmowaniu przez niego działań wstrzymujących te inwestycje. Wbrew także zarzutom skargi w okolicznościach niniejszej sprawy organy prawidłowo dokonały analizy uciążliwości zamierzonej inwestycji dla skarżącego, jako właściciela nieruchomości, wyjaśniając że ze względu na zapisy mpzp w szczególności część graficzną tego planu obejmującą przebieg planowanej inwestycji liniowej wraz z pasem technologicznym linii, jak i fakt, że inwestycja ta dotyczy liniowego urządzenia przesyłowego, przebudowa linii w miejscu, w którym obecnie przebiega jest najmniej uciążliwe. Nie jest rzeczą organów administracji ani też Sądu dokonywać innych, czy też uzupełniających ustaleń w tej sprawie. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., oraz nie podzielił zarzutu naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. uznając, że materiał dowodowy potwierdza prawidłowość podjęcia przez Spółkę rokowań, które nie spotkały się z aprobatą skarżącego. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Zatem samo zwrócenie się do właściciela nieruchomości z prośbą o jej udostępnienie jest wystarczające do uznania, że rokowania miały miejsce. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, że skoro zarzuty zawarte w skardze i okoliczności brane pod rozwagę z urzędu nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, to skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło