II OSK 1193/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...]sp. j. z siedzibą w [...] i P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po 782/21 w sprawie ze skargi [...] sp. j. z siedzibą w [...] i P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 2021 r., [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po 782/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółki A sp.j. i P.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...]. Poddany, kontroli Sądu I instancji rozstrzygnięciem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] odmawiającą uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2020 r., [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce B z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę magazynu automatycznego wysokiego składowania z częścią kompletacji i przygotowywania wysyłek, administracyjno-biurową i socjalną oraz z parkingiem i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą - łącznikiem logistycznym, instalacjami wewnętrznymi, obiektami infrastruktury technicznej, w tym dla: zbiornika retencyjnego podziemnego wody deszczowej, instalacji zewnętrznych: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, gazowej, elektrycznej kablowej SN i NN, oświetleniowej i niskoprądowej oraz infrastruktury drogowej: dróg, placów manewrowych, chodników - w zabudowie usługowej, na [...]. W skardze kasacyjnej Spółka A sp. j. P.S. zaskarżyli ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.; zwanej dalej: p.b.) w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że o istnieniu interesu prawnego w myśl tego przepisu decyduje rzeczywiste ograniczenie prawa zabudowy lub zagospodarowania terenu właściciela nieruchomości sąsiedniej, podczas gdy istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 p.b., nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. poprzez przyjęcie, że obszar oddziaływania wielkokubaturowej inwestycji nie obejmuje działek geodezyjnych stanowiących własność skarżących z tego względu, że nie ogranicza realnie praw skarżących, podczas gdy dla zakwalifikowania danego podmiotu jako strony postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę wystarczy potencjalna możliwość naruszenia jego interesu prawnego, a charakter i immisje związane z zabudową wielkokubaturową stanowiącą przedmiot inwestycji oraz jej obsługą komunikacyjna przesądzają o statusie skarżących jako stron postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2020 r. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Wbrew argumentacji skarżących kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 p.b. zw. z art. 3 pkt 20 p.b. Krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę określa się na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. Z przepisu tego wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 28 ust. 2 p.b. wymienia dwie przesłanki, od których wystąpienia zależny jest status jednostki jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę: – po pierwsze, tytuł prawny do nieruchomości; – po drugie, położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazany w cytowanym przepisie obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 p.b. i jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z regulacji powyższej wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, których możliwość zagospodarowania zostanie ograniczona przez projektowaną inwestycję. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie, w tym zabudowę. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że niezbędne jest zatem wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., II OSK 403/21, z 16 maja 2019 r., II OSK 1655/17, czy z 25 września 2018 r., II OSK 2352/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2022 r., II OSK 2043/19, LEX nr 3392388). Nie mają zatem racji skarżący kasacyjnie kwestionując stanowisko Sądu I instancji, iż skoro żaden ze skarżących nie doznaje na skutek inwestycji bezpośredniego ograniczenia w możliwościach zagospodarowania nieruchomości stanowiących ich własność, to niemożliwe jest uznanie skarżących za strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Sąd I instancji prawidłowo też podzielił stanowisko Wojewody, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem skarżącym kasacyjnie nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2020 r. Sąd I instancji dokonał szczegółowej analizy umiejscowienia należących do skarżących kasacyjnie działek, względem działek, na których zrealizowana ma być inwestycja. Dokonał także analizy szeregu przepisów odrębnych, mogących wprowadzać związane z inwestycją ograniczenia w zagospodarowaniu terenu należącego do skarżących kasacyjnie. Autor skargi kasacyjnej kwestionując ocenę Sądu I instancji w tym zakresie nie podjął się nawet próby polemiki z zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku stanowiskiem, ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, ze o legitymacji procesowej skarżących kasacyjnie przesądza charakter i immisje związane z zabudową wielkokubaturową stanowiącą przedmiot inwestycji, co nie mogło doprowadzić do podważenia stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.