II SA/Ke 862/20
WyrokWSA w Kielcach2021-01-13
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o zasiedzeniu, nawet jeśli istnieje wcześniejsza decyzja administracyjna o nabyciu własności przez inny podmiot?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu o zasiedzeniu, zgodnie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ ten nie może samodzielnie rozstrzygać sporów własnościowych, lecz powinien dokonać rejestracji danych wynikających z przedstawionych dokumentów, uwzględniając kolejność prawnie relewantnych dat.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków w celu ujawnienia ich jako właścicieli działki nr X na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o zasiedzeniu. Organ pierwszej instancji odmówił aktualizacji, wskazując na wcześniejszą decyzję Wojewody o nabyciu tej działki przez Województwo. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o braku kompetencji do rozstrzygania sporów własnościowych i pierwszeństwie decyzji Wojewody. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. i C.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego solidarnie na rzecz A. B. i C.B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego (dalej WINGiK) utrzymał w mocy skarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 13 stycznia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło "Zgłoszenie zmian danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków" złożone przez A. B. w przedmiocie zmiany właściciela w odniesieniu do działki nr X położonej w obrębie 0006 m. przy ul. [...] – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18 (prawomocnego z dniem 6 grudnia 2019 r.), przedstawionego w załączeniu (wraz z kopią mapy z dnia 31 lipca 2018 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego do zasiedzenia nieruchomości), którym orzeczono o nabyciu przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. nieruchomości położonej w przy ul. [...], oznaczonej numerem działki ewidencyjnej 104/91, o powierzchni 0,0183 ha przez C. i A. małżonków B. na zasadach wspólności majątkowej w 1/2 części oraz G. F. i H. F. po 1/4 części, każdy z nich.
Strona wniosła również o wydanie aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów w odniesieniu do swojej działki.
Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. poinformowano wnioskodawcę, że w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. działki nr X został zarejestrowany stan prawny wynikający z decyzji Wojewody znak: SPN.III.7820.1.17.2018 z dnia 2 listopada 2018 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 października 2019 r. znak: DLI-I.4621.60.2018.SG.50. Zgodnie z częścią IV pkt 1 rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. znak: SPN.III.7820.1.17.2018, działka nr Y stała się własnością Województwa . Natomiast w oparciu o przedłożone postanowienie o nabyciu przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. przedmiotowej nieruchomości - działki nr X (przez C. i A. małżonków B. na zasadach wspólności majątkowej w 1/2 części oraz G. F. i H. F. po 1/4 części, każdy z nich) wprowadzono jedynie zmiany w części graficznej i opisowej operatu ewidencyjnego, polegające na wykazaniu na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów w miejsce działki nr Y o powierzchni 0,4198 ha, działki nr X o powierzchni 0,0183 ha i działki nr 104/92 o powierzchni 0,4015 ha, pozostawiając jako właściciela tych działek Województwo e. Organ I instancji przyznał, że na działkę nr X istnieją dwa tytuły prawne tj. ww. decyzja Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r., wskazując na brak możliwości wprowadzenia stosownej zmiany.
Powyższe stanowisko zakwestionował A. B., wskazując że jego wniosek nie został zrealizowany w trybie i terminie przewidzianym przepisami K.p.a.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 7d, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.) i § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393), odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegających na:
1) ujawnieniu jako właścicieli C. i A. małż. B. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale 1/2 części i G. F. oraz H. F. w udziałach po 1/4 w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej w obrębie 0006 m. numerem działki X na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18;
2) wydaniu aktualnego wypisu z rejestru gruntów do postępowania wieczystoksięgowego, zgodnego z treścią ww. postanowienia Sądu Rejonowego .
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że jakkolwiek ma ustawowy obowiązek bieżącego aktualizowania danych ewidencyjnych, to nie ma uprawnień do rozstrzygania sporów w zakresie prawa własności. Natomiast ww. decyzja Wojewody nr 19/18 z dnia 2 listopada 2018 r. ma charakter wcześniejszego tytułu własności do działki nr X położonej w, stała się ostateczna, wobec czego brak możliwości ujawnienia podmiotów wynikających z przedłożonego postanowienia Sądu Rejonowego .
W odwołaniu od ww. decyzji C. B. i A. B. zarzucili organowi, że nie wskazał jednoznacznie, jaka jest przyczyna nierespektowania przez organ ewidencyjny przedstawionego postanowienia Sądu Rejonowego oraz odmowy załatwienia wniosku o wydanie wypisu i wyrysu. Strony wskazały również na naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c, art. 24 ust. 2c, art. 24 ust. 4 oraz art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz nierespektowanie orzecznictwa sądowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, LEX nr 758828)
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał że skoro istnieją dwa różne dokumenty urzędowe (tj. decyzja Nr 19/18 Wojewody dnia 2 listopada 2018 r. znak: SPN.III.7820.1.17.2018 oraz postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. akt I Ns 823/18) w sposób odmienny określające komu przysługuje własność działki nr X położonej w przy ul. [...], to Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może rozstrzygać o własności przedmiotowej nieruchomości, a nadto, że w postępowaniu o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić praw do nieruchomości. W świetle tych dowodów, biorąc pod uwagę kolejność dat, w których uzyskano tytuły własności, grunt oznaczony jako działka nr X stanowi aktualnie własność Województwa . Natomiast organ ewidencyjny na podstawie przedłożonego przez A. B. postanowienia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18 oraz mapy do zasiedzenia nieruchomości pochodzącej z opracowania o identyfikatorze P.2661.2018.1550, wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającą na ujawnieniu podziału działki nr Y na działki nr nr X i 104/92, co może być istotne przy ustaleniu odszkodowania dla osób wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18, za grunty zajęte pod pas drogowy.
Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez skarżących w odwołaniu, dotyczącego stwierdzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju zawartego w odpowiedzi z dnia 3 stycznia 2020 r znak: DLI-11.4621.60.2018.SG.55, na skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że działka nr X nie została objęta decyzją Wojewody i znajduje się poza linią rozgraniczającą teren przedmiotowej inwestycji, należy zauważyć, że działka nr X faktycznie nie została wymieniona w decyzji Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. znak: SPN.III.7820.1.17.2018. Decyzja ta bowiem odnosi się do działki nr Y , z której w późniejszym czasie wydzielono działkę nr 104/91. Z kolei odpowiedź Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zawarte w tej odpowiedzi stwierdzenia nie mogą być podstawą do zmiany stanu prawnego wynikającego z opisanych dokumentów i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponieważ nie jest możliwe ujawnienie w rejestrze gruntów i budynków osób wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18, jako właścicieli działki nr 104/91, nie jest również możliwe wydanie wypisu z rejestru gruntów o treści żądanej przez wnioskodawcę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli C. B. i A. B., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c oraz art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy przez ich niezastosowanie;
2) postępowania, a mianowicie: art. 76 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie, art. 77 § 1 K.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 107 § 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podkreślili, że swoich praw do działki nr X skarżący dochodzili przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. akt I Ns 823/18, prowadzonej z udziałem Prezydenta Miasta. Stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. oraz zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c oraz art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 3 ustawy, jak również zgodnie z przepisem art. 76 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie sporu co do własności działki nr X powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie także w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący nie dochodzili praw do nieruchomości, domagając się jedynie dokonania aktualizacji w ewidencji gruntów. Skoro po wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia 2 listopada 2018 r. do ewidencji gruntów i budynków, zostały wprowadzone zmiany wynikające z treści tej decyzji, to na skutek stanu zmienionego w czasie i w oparciu o ww. postanowienie Sądu Rejonowego powinna zostać dokonana kolejna zmiana w ewidencji gruntów i budynków zgodna z treścią tego nowego dokumentu. Odmienne postąpienie organów obu instancji narusza wskazane powyżej przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy k.p.a., jak również stanowi sprzeczność ze stanowiskiem WINGiK zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na str. 8.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie solidarnie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W pismach procesowych z dnia 23 listopada i 9 grudnia 2020 r. skarżący podtrzymali dotychczasową argumentację i przedłożyli:
- kopię mapy do celów zasiedzenia z pieczęcią Wydziału Geodezji Urzędu Miasta stwierdzającą zarejestrowanie tej mapy w dniu 13 września 2018 r. w ewidencji gruntów i budynków Miasta - na okoliczność, że od dnia 13 września 2018 r., a więc jeszcze przed wydaniem przez Wojewodę decyzji nr 19/18 z dnia 21 listopada 2018 r., istniał stan prawny, w którym w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym nie figurowała objęta w/w decyzją nr 19/18 działka o numerze ewidencyjnym Y ;
- pismo Ministra Rozwoju z dnia 3 stycznia 2020 r., skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawierające informację, że działka nr X nie jest objęta decyzją Wojewody nr 19/18 z dnia 21 listopada 2018 r. (str. 9 pisma) - na okoliczność, że działka nr X nie jest objęta w/w decyzją nr 19/18,
- aktualny wydruk z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej - przedstawiający działki tworzące nieruchomość przy ul. [...] - na okoliczność uwzględnienia stanu prawnego wynikającego z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. (sygn. akt I Ns 823/18) w oficjalnym systemie geodezyjno - informatycznym Miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja WINGiK, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków i wydania aktualnego wypisu z rejestru gruntów, wydaną w odpowiedzi na wniosek skarżących, w którym powołali się na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18 (prawomocnego z dniem 6 grudnia 2019 r.), którym orzeczono o nabyciu przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej numerem działki ewidencyjnej 104/91, o powierzchni 0,0183 ha przez C. i A. małżonków B. na zasadach wspólności majątkowej w 1/2 części oraz G. F. i H. F. po 1/4 części, każdy z nich (K-I-58).
Organy odwoławczy, wydając zakwestionowane przez skarżących rozstrzygnięcie, wyjaśnił, że przedmiotowa działka nr X została wydzielona z działki nr Y , której dotyczy część IV pkt 1 decyzji Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. (K-I-33), stanowiąc że ta ostatnia działka stanie się własnością Województwa – z dniem w którym decyzja ta stanie się ostateczna (K-I-25). W uzasadnieniu stwierdzono, cyt.:
- "w świetle tych dowodów, biorąc pod uwagę kolejność dat, w których uzyskano tytuły własności, grunt oznaczony jako działka nr X stanowi aktualnie własność Województwa";
- "nie jest możliwe ujawnienie w rejestrze gruntów i budynków osób wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18, jako właścicieli działki nr 104/91, nie jest również możliwe wydanie wypisu z rejestru gruntów o treści żądanej przez wnioskodawcę".
Mając na uwadze treść przepisów regulujących tryb aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków – powołanych przez WINGiK w zaskarżonej decyzji – nie sposób podzielić stanowiska tego organu. To samo dotyczy argumentacji Prezydenta Miasta, który wskazał, że cyt.:
- "kwestionowanie zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków musi być poparte odpowiednimi dokumentami uzasadniającymi wpisy do bazy danych ewidencyjnych".
- "jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek wynikający z ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, bieżącego aktualizowania ewidencyjnych danych o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, ale nie oznacza to, że jest właściwy co rozstrzygania sporów własnościowych",
- "z postanowienia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny I Ns 823/18 z dnia 21 października 2019 r. wynika, że zasiedzenie działki nr X nastąpiło z dniem 31 grudnia 2018 r."
- "z decyzji Nr 19/18 Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. znak: 1.7820.1.17.2018 pkt. IV. 1. wynika, że działka Y stała się własnością Województwa, z dniem, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna tj. z dniem 25 października 2019 r."
W tym miejscu, powracając do podstawy prawnej powołanej przez organy obu instancji należy przytoczyć treść:
- art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa (lit. a), dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (lit. b), przy czym ten ostatni przepis wymienia m.in.:
- odpisy prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - odpisy orzeczeń sądu, w sprawach o własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwszy),
- odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości (art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. a).
Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
W rezultacie, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie m. in.:
- prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, (lit. c),
- ostatecznych decyzji administracyjnych (lit. d).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazywane przez skarżących postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18 (wraz ze stwierdzeniem prawomocności od dnia 6 grudnia 2019 r.) – którym orzeczono o nabyciu przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej numerem działki ewidencyjnej 104/91, o powierzchni 0,0183 ha przez C. i A. małżonków B. na zasadach wspólności majątkowej w 1/2 części oraz G. F. i H. F. po 1/4 części, każdy z nich – jest prawomocnym orzeczeniem sądu, wydanym w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, o jakim mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwszy oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c ustawy.
Z kolei organy obu instancji powołują się na wydaną wcześniej decyzję Wojewody z dnia 2 listopada 2018 r. – zgodnie z którą działka nr Y stała się własnością Województwa– utrzymaną w mocy decyzją Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 października 2019 r. znak: DLI-I.4621.60.2018.SG.50., która jest ostateczną decyzją administracyjną, o jakiej mowa w art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że pojęcie ostateczności decyzji wynika z wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. definicji, zgodnie z którą decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Zaakcentować trzeba, że decyzja organu odwoławczego zawsze jest ostateczna, jednak nie z chwilą jej wydania, lecz z chwilą doręczenia jej stronie. Decyzja administracyjna wchodzi bowiem do obrotu prawnego i wiąże organ z chwilą jej doręczenia w sposób przewidziany przez prawo, co wynika z art. 110 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskiego z dnia 22 kwietnia 2020 r. o sygn. akt II SA/Go 26/20, LEX nr 3025651). W odniesieniu do przedstawionego przez skarżących pisma Ministra Rozwoju z dnia 3 stycznia 2020 r., z którego wynika że ww. decyzja Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazania wymaga, że zaskarżenie do sądu administracyjnego takiej ostatecznej decyzji administracyjnej nie powoduje, że traci ona przymiot ostateczności. Tym samym, choć decyzja nie jest prawomocna, to jednak zawarte w niej rozstrzygnięcie jest ostateczne oraz wykonalne i obowiązuje do czasu jego prawomocnego uchylenia przez sąd administracyjny. Do tego czasu stan prawny wynikający z przedmiotowej decyzji jest obowiązujący i wywiera skutki prawne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 czerwca 2020 r. o sygn. akt II SA/Bk 304/20, LEX nr 3026007).
Zgodnie z przytoczonym przez organy § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393), do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z kolei stosownie do § 45 ust. 1 tego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi,
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,
3) wyeliminowanie danych błędnych.
Uwzględniając treść cyt. regulacji WINGiK w sposób prawidłowy stwierdził, podobnie jak organ I instancji, że starosta rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty, nie rozstrzygając samodzielnie o własności. Powyższe stanowisko jest zgodne z jednolitym stanowiskiem judykatury i doktryny, zgodnie z którym typowo pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w cyt. regulacja ustawy oraz w § 12 ww. rozporządzenia oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2174/15, CBOSA).
Zestawiając uzasadnienie zaskarżonej decyzji z podjętym rozstrzygnięciem nie budzi wątpliwości Sądu jej wewnętrzna sprzeczność oraz fakt, że nie odpowiada obowiązującym przepisom.
Jak trafnie bowiem wskazują skarżący swoich praw do działki nr X dochodzili przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. akt I Ns 823/18, natomiast składając zgłoszenie zmian danych ewidencyjnych domagano się jedynie dokonania aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z załączonymi do tego wniosku postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 października 2019 r. sygn. I Ns 823/18 – prawomocnym z dniem 6 grudnia 2019 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że orzeczenie to stanowi jeden z dokumentów, o jakich mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, który dotyczy prawomocnych orzeczeń sądowych.
W rezultacie obowiązkiem organów obu instancji – które powinny utrzymywać dane zawarte w operacie ewidencyjnym w stanie aktualności – było zestawienie obu ww. dokumentów dotyczących tej samej działki (decyzja odnosi się do działki nr Y , z której w późniejszym czasie wydzielono działkę nr 104/91, której dotyczy orzeczenie Sądu Rejonowego) i jednoznaczne ustalenie, które z nich odzwierciedla bieżący stan prawny. Podkreślenia wymaga, że badanie to nie obejmuje rozstrzygania sporów w zakresie prawa własności, a jedynie ocenę przewidzianych w ustawie i rozporządzeniu dokumentów w zakresie kolejność relewantnych prawnie dat, istotnych z punktu widzenia oceny zgłoszonego przez A. B. wniosku w przedmiocie zmiany właściciela ww. działki.
Pomimo tego obowiązku uzasadnienie decyzji organu odwoławczego ogranicza się w zasadzie do jednego zdania, cyt.: "biorąc pod uwagę kolejność dat, w których uzyskano tytuły własności, grunt oznaczony jako działka nr X stanowi aktualnie własność Województwa". Stwierdzenie takie oparto wyłącznie na decyzji Wojewody wydanej w dniu 2 listopada 2018 r., zgodnie z którą działka nr Y stała się własnością Województwa (części IV pkt 1 rozstrzygnięcia). Pomimo treści art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d ustawy i § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, które expressis verbis stanowią o "ostatecznych decyzjach administracyjnych" żaden z orzekających w sprawie organów nie odniósł się do kwestii ostateczności decyzji dotyczących własnością Województwa , w szczególności przez pryzmat art. 16 § 1 K.p.a. w zestawieniu z decyzją Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 października 2019 r., którą utrzymano w mocy ww. decyzję z dnia 2 listopada 2018 r. W tym miejscu Sąd zauważa, że nie można mówić o decyzji Wojewody, zakwestionowanej wniesionym odwołaniem, w sytuacji gdy art. 16 § 1 K.p.a. stanowi, że jedynie decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. W rezultacie przedmiotem rozważań organów powinna być ww. decyzją Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju, jako że decyzja organu odwoławczego zawsze jest ostateczna – jednak nie z chwilą jej wydania, lecz z chwilą doręczenia jej stronie. Ustaleń takich w niniejszej sprawie zabrakło, co – wobec braków prowadzonego postępowania i istotnej wadliwości uzasadnienia decyzji przesądziło o konieczności uchylenia wydanych w niniejszej sprawie decyzji. W tym zakresie organy obu instancji dopuściły się bowiem naruszenia art. 7 i art. 77 § 1, jak również art. 107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ uwzględni zaprezentowaną przez Sąd wykładnię przepisów mających istotne znaczenie dla oceny wniesionego zgłoszenia zmian danych ewidencyjnych, przeprowadzając stosowne postepowanie w tym zakresie i wydając decyzję odpowiadającą obowiązującym regulacjom i aktualnemu stanowi prawnemu działki nr 104/91, wynikającemu z dostępnych dokumentów.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, mając na uwadze wysokość uiszczonego wpisu sądowego od skargi - 200 zł.
-----------------------
f
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło