IV SA/Wa 1558/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-08

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego odzwierciedlającego historyczne stany prawne i faktyczne, jeśli nie wynika to z prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny i faktyczny. Wprowadzenie zmian w ewidencji na podstawie opracowania geodezyjnego, które odtwarza historyczne granice i stany prawne, jest niedopuszczalne, jeśli nie znajduje ono potwierdzenia w prawomocnych orzeczeniach sądowych lub ostatecznych decyzjach administracyjnych. Samo przyjęcie takiego opracowania do zasobu geodezyjnego nie stanowi podstawy do mechanicznego wprowadzania zmian w ewidencji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na wydzieleniu części gruntu o powierzchni 572 m2, która ich zdaniem została bezprawnie "oderwana" od ich działek ewidencyjnych. Jako podstawę wniosku przedstawili m.in. akt notarialny z 1962 r. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, oceniając negatywnie opracowanie geodezyjne z 2002 r., na które powoływali się skarżący, wskazując na brak procedury wznowienia granic i wykazanie działek rozliczeniowych zamiast ewidencyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że ewidencja ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stany prawne ustalone w innym trybie, a opracowanie geodezyjne nie może być podstawą do zmian, jeśli nie wynika z prawomocnego orzeczenia lub decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra- Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędzia WSA Łukasz Krzycki(spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. W., I. W., M. K., J. W., K.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) z dnia (...) czerwca 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa", utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą wprowadzenia zmian podmiotowych i przedmiotowych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L. gminy I. na podstawie opracowania przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2002 r. Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. Pismem z dnia 18 grudnia 2001 r. K. W., I. W., A. W., M. K., J. W. wnieśli o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków w taki sposób, aby wydzielić jako osobne działki ewidencyjne obszar gruntu o łącznej powierzchni 572 m2, w granicach stanowiących różnicę pomiędzy powierzchnią gruntu starych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] o pow. 3097 m2, a działkami o nr ew. [...] o pow. 1283 m2 i nr [...] o pow. 1242 m2 łącznie 2525 m2. Do wniosku załączono: * akt notarialny z dnia [...] sierpnia 1962 r. Rep Nr [...] umowa sprzedaży działek nr [...] i [...] o pow. 3097 m2 pomiędzy L. P. (sprzedającym) a M. i D. W. (kupującymi), * plan nr [...] Osiedla R. położonego we wsi L., * akt notarialny z dnia [...] czerwca 1989 r. Rep Nr A [...] - warunkowa umowa sprzedaży ½ nieruchomości pomiędzy B. i D. W. (sprzedającymi), a I. i K. W. (kupującymi), * akt notarialny z dnia [...] sierpnia 1989 r. Rep Nr A [...] - przeniesienie własności wg umowy sprzedaży, - akt notarialny z [...] grudnia 1993 r. Rep Nr A [...] - umowa zniesienia współwłasności pomiędzy M. W. a I. i K. W., - mapę sytuacyjną działek ew. nr [...] i [...] z projektowanym podziałem, - szkic nieruchomości wykonany przez geodetę uprawnionego M. R. opisującą nieruchomości o nr ew. [...] i [...] wraz z proponowanym wydzieleniem w ewidencji gruntów i budynków działek [...], sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 [...],[...] i [...], - wykaz powierzchni wykonany przez geodetę uprawnionego M. R. W toku postępowania, powstała w dniu 23 października 2001 r. mapa sytuacyjna nieruchomości działek nr [...] i [...] z "K." we wsi L., została przyjęta w dniu [...] stycznia 2002 r. do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod nr ew. [...] (na mapie wydzielono 4 działki gruntu, które pierwotnie stanowiły część działek nr [...] i [...] i oznaczono je nr ew.: [...],[...],[...] i [...]). 2. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Starosta W. odmówił wprowadzenia zmian podmiotowych i przedmiotowych w danych ewidencji gruntów i budynków powiatu warszawskiego zakresie wpisania do ewidencji gruntów działek rozliczeniowych: [...] o pow. 90 m2, [...] o pow. 94 m2, [...] o pow. 21 m2 i [...] o pow. 367 m2, zgodnie z opracowaniem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 2002 r. oraz ujawnienia prawa własności do wyżej wymienionych działek dawnych właścicieli nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na etapie zakładania ewidencji gruntów i budynków ujawniono stan faktyczny użytkowania na gruncie, wykazując w operacie ewidencyjnym: działkę ew. nr [...] o pow. 1209 m2 (we władaniu D. W.) oraz działkę ew. nr [...] o pow. 1316 m2 (władający M. W.), albowiem nie odnotowano istnienia dokumentu własności tj. aktu notarialnego z 1962 r., w wyniku którego M. W. i D. W. stali się współwłaścicielami nieruchomości stanowiących działki hipoteczne nr [...] i [...] o łącznej pow. 3097 m2. W oparciu o akty notarialne z 1989 r. i 1993 r. ustalono, że przedmiotem działań prawnych po utworzeniu ewidencji w 1975 r., był obszar gruntu o pow. 2525 m2, a nie obszar o pow. 3097 m2. Starosta dokonał ponadto negatywnej oceny opracowania dokonanego przez geodetę uprawnionego przyjętego do zasobu geodezyjnego w 2002 r., na podstawie którego wnioskodawcy domagali się ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działek rozliczeniowych nr [...],[...],[...],[...] i wpisania jako właścicieli K. W., I. W., A. W., M. K., J. W.. Powodem dyskwalifikacji opracowania było wykazanie w nim działek rozliczeniowych, a nie ewidencyjnych oraz brak w tym opracowaniu przewidzianej przepisami procedury wznowienia granic działek hipotecznych nr [...] i [...]. 3. W odwołaniu (wniesionym przez wszystkich wnioskodawców) wskazano, że sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa domagając się wprowadzenia zmian w ewidencji. Podniesiono, że brakujące 572 m2 zostały bezprawnie "oderwane" w powiatowym rejestrze ewidencji gruntów od zakupionych w 1962 r. działek nr [...] i [...], a obszar ten miał być przeznaczony przez gminę i powiat na drogi bez konieczności odkupu bądź dokonania procedury wywłaszczenia. Zarzucono organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków bezprawne zmiany i fałszowane dokumentów, min.: protokołu ustalenia stanu władania z 1975 r. i podkreślili, że załączone do wniosku dokumenty świadczą, że to organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany wydzielić brakujący obszar 572 m2 jako ich własność, a nie wskazywać jako drogę postępowanie przed sądem powszechnym. 4. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z dokumentów mających znaczenie prawne dotyczących danej nieruchomości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że w ewidencji gruntów i budynków nigdy nie figurowały działki hipoteczne nr [...] o pow. 0,1765 ha, w tym 0,0388 ha "pod drogą" oraz nr [...] o pow. 0,1332 ha "pod placem". Przy założeniu ewidencji ujawniono stan faktyczny użytkowania tj. działkę ew. nr [...] o pow. 0,1209 ha (władający D. W.) oraz działkę ew. nr [...] o pow. 0,1316 ha (władający M. W.). Łączna pow. obu działek wynosiła 0,2525 ha. Dane zostały ujawnione w ewidencji na podstawie protokołu ustalenia stanu władania wyłożonego do wglądu zainteresowanych, do którego nie wniesiono żadnych zastrzeżeń. W protokole nie ujawniono aktu notarialnego z 1962 r., zatem niesłuszne są zarzuty, że pow. 572 m2 została "oderwana" z powodu błędnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Zgodzono się z organem pierwszej instancji, że przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego operat techniczny nie stanowi automatycznie dokumentu, z którego wynikają zmiany w danych ewidencyjnych i które to zmiany w sposób mechaniczny mogą podlegać wykazaniu w ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, że wykazany na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 2002 r. przebieg granic działek hipotecznych nr [...] i [...] sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 uzyskany na podstawie planu Osiedla R. z 1924 r. w drodze zeskanowania, przeskalowania i analizy granic hipotecznych, a nie w wyniku zastosowania procedury wznowienia punktów granicznych, dyskwalifikuje to opracowanie jako podstawę ujawnienia jego wyników w ewidencji gruntów i budynków. Wytknięto, że przedmiotowe opracowanie nie powinno być zaewidencjonowane w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, gdyż nie zostało wykonane dla celów sądowych ani też prawnych. Stwierdzono, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej zgodnie z wymogami § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 4540), zwanego dalej "rozp". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W., J. W., M. K., I. W., K. W. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty W. i zobowiązanie organu pierwszej instancji do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem z dnia 18 grudnia 2001 r. Podtrzymując argumenty zawarte we wniosku inicjującym postępowanie oraz odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w skardze sformułowano następujące zarzuty: * Skarżący nie kwestionują celów ewidencji, lecz ujawnienia w niej na podstawie prawomocnych tytułów prawnych ustalonych praw do gruntu, * domagają się wyjaśnienia na podstawie jakiego aktu prawnego Gmina I. weszła w posiadanie 572 m2 ich gruntu, * w Gminie S. wielokrotnie były składane (już w 1962 r. i później w latach 70-ych) tytuły własności działek M. i D. W. na łączną pow. 3097 m2- * protokół ustalenia stanu władania w obliczu posiadanych prawomocnych tytułów własności do nieruchomości nie mógł stanowić podstawy do dokonania wpisu w ewidencji, * nieczytelne podpisy pod protokołem nie należą do M. i D. W. (w tej sprawie skierowano zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do właściwej prokuratury), sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 skoro urzędnicy w momencie zakładania ewidencji nie wiedzieli, że istnieją właściciele 572 m2 gruntu, to po złożeniu wniosku inicjującego niniejszą sprawę taką wiedzę zdobyli, mapa sytuacyjna działek nr [...] i [...] o nr ew. [...] nie jest potrzebna do wprowadzenia wnioskowanych zmian, aczkolwiek treść tego dokumentu nie pozostawia najmniejszych wątpliwości gdzie należy szukać "oderwanych" fragmentów działek, pokazując ich lokalizację i potwierdzając przynależność do zakupionej przez rodzinę Skarżących nieruchomości, wskazano na prawidłowość wykonania mapy sytuacyjnej (w oparciu o mapę zasadniczą sekcji 4 N4 W6 materiałów archiwalnych, danych z ewidencji gruntów [...], badań hipotecznych oraz pomiarów z miesiąca sierpnia 2001 r.) opatrzonej pieczęcią Kancelarii Geodezyjnej A. oraz pieczęcią i podpisem Geodety uprawnionego M. R. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, zaznaczając dodatkowo, że punktów granicznych działek hipotecznych nr [...] i [...] nie uzyskano w drodze wznowienia znaków granicznych lecz metodą zeskanowania, przeskalowania i analizy (co wynika z informacji podanej przez wykonawcę w części archiwalnej przedmiotowego operatu technicznego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej jako "pgik". Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być - prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomościami. Wskazać należy, iż sądy administracyjne wielokrotnie potwierdzały w swych orzeczeniach, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 techniczno-deklaratoryjny (np. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1488/06, czy sygn. akt I OSK 1044/08, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA.). Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można żądać ustanowienia nowego stanu faktycznego, niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów. Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 125/09 (ogólnodostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA), w którym Sąd uznał, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Powyższe stanowisko w pełni podzielana Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, jak słusznie zauważyły organy administracji, stwierdzić należy, iż podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. W przypadku przedmiotowych działek dokumentami tymi były dane wynikające z operatu na etapie utworzenia ewidencji gruntów w 1975 roku. Jak wskazano z zachowanych dokumentów wynika, iż w zakładanej ewidencji ujawniono stan faktycznego użytkowania. W sporządzonym wówczas protokole ustalenia stanu władania nie ujawniono aktu notarialnego z 1962 roku dotyczącego nabycia działek hipotecznych nr [...] i [...]. Wprawdzie Skarżący kwestionują prawidłowość przeprowadzanych wówczas czynności (np. twierdzą, iż podpisy pod stosownymi protokołami nie są autentyczne), jednak kwestia ta nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia uwarunkowań formalnoprawnych sprawy na dzień dzisiejszy. Dokonywanie kolejnych potwierdzanych odnotowywanymi w ewidencji dokumentami czynności prawnych po dniu jej założenia na podstawie kolejnych zgłoszeń odnośnie działek naniesionych w ewidencji w miejscu dawnych działek [...] i [...] wyklucza wprowadzenie do niej kolejnych wpisów w związku z istnieniem dokumentu z 1962 roku (aktu notarialnego). Czynnościami wskazanymi przez organ było przeniesienie udziału w części nieruchomości w roku 1989 (w stosownych aktach notarialnych wskazywano, iż przedmiotem obrotu były działki sygn. akt IV SAM/a 1558/10 o nr ew. [...] i [...]) zniesienie współwłasności w 1993 roku (także przytoczono wskazane nr działek), w końcu w sprawie wydano decyzję administracyjną, którą zatwierdzono podział, w wyniku, czego wskazano, iż powstały działki o nr ew. [...] i [...] o stosownych powierzchniach (k. 133 akt administracyjnych). Z kolei, gdy chodzi o działki w których granice, zdaniem Skarżących, włączono bezprawnie część dawnych działek hipotecznych nr [...] i [...] (pod ulicami [...] - działka nr ew. [...] i [...] - [...]), jako władający została ujawniona Gmina I. Mając na uwadze czas ponownego wyodrębnienia jednostek samorządu terytorialnego, jako samodzielnych podmiotów praw rzeczowych (w 1990 roku) wpis ten musiał nastąpić po założeniu ewidencji gruntów (1975). Powyższe okoliczności faktyczne wykluczają dokonanie zmian w ewidencji gruntów nakierowanych na ujawnienie w niej zupełnie nowych działek z uwzględnieniem granic historycznych (plan z 1924 roku), o ile nie miałby on wynikać ze stosownego dokumentu (tu orzeczenia sądowego) potwierdzającego prawa konkretnych osób do określonych fragmentów działek znajdujących się pod drogami. W tej sytuacji samodzielną podstawą kolejnego wpisu nie może być opracowanie geodezyjne (przywoływana przez Skarżących) przyjęte do zasobu geodezyjnego w 2002 roku, bowiem odzwierciedlono w nim granice działek sprzed założenia ewidencji gruntów (stan na 1924 rok). Opracowanie geodezyjne, odzwierciedlające wynik badań historycznych, nie może być dokumentem stanowiącym podstawę wprowadzania zmian w ewidencji. Prowadziłoby to bowiem do faktycznego dokonywania ustaleń faktycznych, co do granic i podmiotów, którym przysługują prawa do gruntu nie na podstawie stosownych dokumentów urzędowych (orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych itd.) lecz opracowań odzwierciedlających historyczne stany prawne i faktyczne. W tej sytuacji odnośna dokumentacja geodezyjna stanowi w istocie odzwierciedlenie stosownych ustaleń prawnych i faktycznych poczynionych przez geodetę a organ administracji na etapie przyjęcia dokumentacji musiałby merytorycznie weryfikować słuszność dokonanych ustaleń, wkraczając w sferę rozstrzygania sporów o prawa rzeczowe do gruntów. Należy podkreślić, iż zamieszczenie w ewidencji wedle żądań Skarżących wpisów, gdy chodzi do osoby właścicieli, co do nowo wykazanych w opracowaniu działek, miałoby charakter dowolny w świetle dostępnych dokumentów urzędowych (w żadnym w nich nie wskazano, aby właścicielem konkretnych dziełek o zupełnie nowych oznaczeniach, mających powstać dopiero na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej, były osoby Skarżących). Ustalenia w tym zakresie były natomiast wynikiem analizy stanu sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 historycznego z uwzględnieniem skutków prawnych czynności późniejszych, przy czym należałoby mieć na uwadze także skutki prawne stanów faktycznych (np. samoistnego władania w kontekście zasiedzenia itp.). Dokonanie ustaleń w tym zakresie, w świetle zasad ogólnych wyrażonych w art. 2 § 1 K.p.c, należy do sądów powszechnych. Jednocześnie wobec szczególnego charakteru art. 2 § 3 K.p.c. zadania organów administracji prowadzących ewidencję nie mogą być w tym zakresie interpretowane rozszerzająco. Jeszcze raz należy powtórzyć, iż rejestr odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji (vide prawomocny wyrok WSA sygn. akt IV SA/Wa 1957/05 ogólnodostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA). Przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozp, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Tak więc w niniejszej sprawie podstawą ustalenia przebiegu granic był operat założenia ewidencji gruntów z 1975 roku przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego. Brak jednocześnie podstaw do uznania, że zawarte w ewidencji dane są niewiarygodne, w rozumieniu § 37 rozp tylko i wyłącznie dlatego, iż są one sprzeczne z dokumentem z 1962 roku (aktem notarialnym), czy mapą sporządzona w 1924 roku. Przedmiotowe dokumenty dotyczyły określania stanów historycznych, ich odzwierciedlenie w ewidencji jest jak wskazano aktualnie niemożliwe także, dlatego iż wymagałoby to wytyczenia działek w całości według granic zamieszczonych na mapach historycznych, nie zaś jak to wnioskują Skarżący ujawnienia nowych działek, których powierzchnia stanowiłaby uzupełnienie powierzchni istniejących działek do powierzchni dawnej działki nr [...] i [...] (tylko w takim przypadku ewidencja byłaby zgodna z przyjętym do niej dokumentem mogącym poświadczać własność - aktem notarialnym z 1962 roku). sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 Konkludując stwierdzić należy, iż aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Należy mieć na uwadze, iż dokonanie obecnie w ewidencji gruntów i budynków korekt kształtu i ilości działek prowadziłoby do zmiany skutków prawnych uwzględnionych dotąd w tej ewidencji czynności prawnych. Dokonanie tego rodzaju korekt poprzez zmiany w ewidencji gruntów i budynków byłoby niedopuszczalne. Wskazane uwarunkowania nie wyłączają podjęcia właściwych czynności w celu uzyskania przed sądem powszechnym stosownego orzeczenia, które potwierdzałoby prawa do gruntów konkretnych osób w konkretnych granicach. Orzeczenie takie stanowiłoby podstawę dokonania wpisu w ewidencji. Stosowna zmiana w ewidencji nie może być natomiast dokonana z przyczyn wskazanych wyżej na podstawie przyjętego w 2002 roku do zasobów geodezyjnych opracowania. Sam fakt jego przyjęcia nie przesądza, iż musi być ono podstawą dokonania stosownych zmian w ewidencji, gdy chodzi o ujawnienie działek. Wniosek taki wprawdzie można wywodzić z treści § 46 § 2 pkt 2 rozp, gdyby rozumieć go w ten sposób, jakoby każde przyjęte do zasobów geodezyjnych opracowanie, o ile załączono do niego część określoną przez wykonawcę mianem "wykaz zmian gruntowych" oraz informacje wskazane w §. 46 ust. 3 rozp, musiało być podstawą wpisu. Jednak przepis ten należy rozumieć w kontekście pozostałych zasad regulacjach gromadzenie zasobów geodezyjnych i prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Otóż wykonawca prac geodezyjnych jest obowiązany do przedłożenia powstałego opracowania (art. 12 pgik). Zakres opracowań przedkładanych do zasobów powiatowych jest szeroki - patrz w szczególności pkt III.1.10 zał nr 1 do rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. Nr 49, poz. 493). Z kolei samo przyjęcie opracowania stanowi czynność materialno- techniczną (opatrzenie stosowną klauzulą - § 6 ust. 1 wskazanego ostatnio rozporządzenia), nie ma zaś cech orzeczenia administracyjnego (decyzji), które rodziłoby określone wiążące skutki prawne. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy ocenił, iż opracowanie zostało przyjęte na skutek nieprawidłowej realizacji zadań związanych z prowadzeniem zasobów geodezyjnego i kartograficznego. Opracowanie bowiem oparto na odwzorowaniu na podstawie dawnych map nie zaś procedury odnowienia punktów granicznych (jak wskazano w odpowiedzi na skargę wynika to bezpośrednio z treści opracowania). Orzekając z kolei w odrębnej sprawie, dot. zmiany sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 numerów działek - w decyzji z [...] sierpnia 2008 r. - organ administracji wskazał natomiast, że naniesione przez geodetę działki są jedynie działkami rozliczeniowymi nie zaś ewidencyjnymi. Z poglądem tym polemizują Skarżący. Bez znaczenia jest jednak okoliczność (podnoszona przez Skarżących), jakoby geodeta przy sporządzaniu opracowania dokonał czynności wznowienia punktów graficznych, bowiem opracowanie oparte na odtworzeniu częściowo historycznych stanów prawnych (część granic nowo utworzonych działek odniesiono do przebiegu granic sprzed założenia ewidencji, cześć według aktualnego stanu ewidencji) nie może być podstawą ujawnienia nowych nieruchomości i ich właścicieli. Przyjęcie tego rodzaju opracowania geodezyjnego (nie zależnie czy naruszono zasady sporządzania dokumentacji geodezyjnych) nie może wobec tego rodzić skutków prawnych, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 rozp. Orzekając w przedmiocie wpisu, w związku z żądaniem Skarżących, organ administracji jest bowiem zobligowany do oceny zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie, w myśl art. 7 i 77 § 1 kpa. Orzeczenie pozytywne dla strony nie może zapaść wobec nie przydatności przedłożonej dokumentacji dla celów wywołania bezpośrednio stosownych zmian w ewidencji. Bezpodstawnie zawarto w nim bowiem wykaz zmian ewidencyjnych, w myśl § 46 ust. 2 pkt 2 in fine rozp. Nie oznacza to, iż opracowanie to nie może być przydatne dla Stron dla innych celów, na przykład na etapie dochodzenia stosownych roszczeń przed sądem powszechnym. Nie trafne są pozostałe szczegółowe zarzuty skargi, z następujących przyczyn: - utrzymanie wpisu w ewidencji "właściciel nieznany", gdy chodzi o grunty wchodzące, jak wywodzą Skarżący, w skład działek nr [...] i [...] jest zasadne skoro brak stosownego dokumentu potwierdzającego prawa do konkretnych działek gruntu przez Skarżących (dokumentu, który mógłby stanowić wymaganą podstawę wpisu w myśl § 46 ust. 2 rozp), - bez znaczenia jest okoliczność, iż jak twierdzą Strony, akt notarialny z 1962 roku był w posiadaniu organu administracji zakładającego ewidencję - jak wskazano, wobec uwarunkowań sprawy (objęcia nieruchomości w granicach działek wskazanych w ewidencji określonymi późniejszymi czynnościami prawnymi, czy wystąpieniem zdarzeń odnotowanych w ewidencji - np. komunalizacja) kwestia prawidłowości ustalenia granic działek na etapie zakładania ewidencji wykracza poza granice sprawy, - Skarżący nie przedłożyli żadnych tytułów prawnych do działek, których konkretnie wyodrębnienia żądają - tytułem takim nie może być w sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 przedmiotowym przypadku opracowanie geodezyjne, oparte na szeregu dokumentów archiwalnych (sprzed założenia ewidencji), - podniesione zarzuty dotyczące generalnie działania organów administracji na szkodę Skarżących oraz ich niekompetencji mają charakter emocjonalny i nie rzutują na kwestię oceny legalności orzeczenia przez Sąd Administracyjny, wypada jedynie wyrazić dezaprobatę, co do czasu załatwiania sprawy wszczętej konkretnym wnioskiem (kwestia ta była jednak przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem wyroku w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 84/09). W związku z powyższym organ I instancji słusznie odmówił wprowadzenia zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło