I FSK 1083/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1751/21 w sprawie ze skargi T. [...] sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz T. [...] sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 18 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1751/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi T. [...] sp. z o.o. S.K.A. z/s w W. (dalej skarżąca, spółka, strona) na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej również: DKIS, organ interpretacyjny) z 29 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 lutego 2021 r., 2. zasądził od organu na rzecz spółki kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 1.1. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczył zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Organ stał na stanowisku, że opis sprawy przedstawiony został we wniosku w sposób alternatywny/wariantowy, a charakter wątpliwości skarżącej wymagał przeprowadzenia postępowania dowodowego, do czego organ nie był upoważniony, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu pierwszej instancji rację w sporze przyznać należało jednak skarżącej, która wskazywała na brak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. 2. W skardze kasacyjnej organ wniósł na podstawie art. 188, art. 203 pkt 2 oraz art. 176 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie, podnosząc zarzuty naruszenia: I. przepisów postępowania, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz w zw. z art. 14b § 1 § 2 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej o.p.) poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej i przyjęcie, że organ interpretacyjny obowiązany był wydać interpretację indywidualną, podczas gdy analiza wniosku skarżącej dawała powody do uznania, iż zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej (wszczęcie postępowania), co obligowało organ do wydania postanowienia na podstawie art. 165a § 1 o.p. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w granicach wyznaczonych przez przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. ustalił, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego na tle których przedmiotem sporu pozostawała okoliczność, czy analiza złożonego przez skarżącą wniosku o interpretacje pozwala uznać, że zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające jej wydanie. 4.1. Autor skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności wywodzi, że wnioskodawca poprzez zadanie odrębnych pytań żąda wydania interpretacji indywidualnej w zależności od tego, czy kontrahent będzie zarejestrowany lub nie będzie zarejestrowany do celów VAT. W jego ocenie na tle przedstawionego opisu strona wnosi o ocenę prawnopodatkową w dwóch wariantach, przy czym tylko jeden z nich może zaistnieć. W sytuacji wydania interpretacji indywidualne] obejmującej odpowiedzi na zadane pytania, jak wywodzi, organ musiałby dokonać odrębnej oceny skutków w zakresie prawa do odliczenia w zależności od faktu zarejestrowania kontrahenta jako podatnika VAT, co przeczy istocie wydawanych interpretacji. Według organu hipotetyczność i wariantowość polegała na tym, że skarżąca we wniosku przedstawiła dwa zdarzenia przyszłe, z czego w jednym wskazała, że J. Sp. z o.o., w momencie wystawienia faktury VAT będzie podatnikiem zarejestrowanym na potrzeby VAT, a w drugim wariancie (zdarzeniu przyszłym) wskazała, że w ww. momencie J. Sp. z o.o. nie będzie zarejestrowanym podatnikiem VAT. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie występuje żadna warunkowość czy hipotetyczność, występują bowiem dwa różne zdarzenia, będące przedmiotem dwóch zapytań, co oznacza, że organ interpretacyjny mógł wydać w tej sprawie również dwie odrębne interpretacje indywidualne. Trafnie Sąd pierwszej instancji wywodzi, że zdarzenia przyszłe nie zostały opisane we wniosku w sposób wielowątkowy czy też warunkowy (alternatywny). Skarżąca zadała dwa odrębne pytania. Pierwsze z nich dotyczyło zdarzenia przyszłego, w którym kontrahent skarżącej będzie podatnikiem VAT czynnym w momencie wystawienia faktury VAT dokumentującej wydanie nakładów w postaci sali konferencyjnej. Drugie pytanie dotyczyło zdarzenia przyszłego, w którym kontrahent skarżącej nie będzie podatnikiem VAT w ww. momencie. Tym samym, oba zdarzenia przyszłe były co do zasady tożsame i różniły się tylko jednym elementem. Organ interpretacyjny z połączenia tych dwóch odrębnych pytań bezpodstawnie próbuje wysnuć tezę o rzekomej wielowątkowości opisu zdarzenia przyszłego. Tymczasem treść złożonego wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji pozwala uznać, że zdarzenia przyszłe zostały opisane w dwóch odrębnych pytaniach i mogą stanowić podstawę do wydania interpretacji indywidualnej lub dwóch odrębnych interpretacji indywidualnych. Każde z opisanych przez skarżącą zdarzeń przyszłych (oceniane oddzielnie) jest jednoznaczne i na tyle konkretne, że pozwala na merytoryczną ocenę wniosku skarżącej. 4.2. Autor skargi kasacyjnej kwestionuje również stanowisko Sądu pierwszej instancji, że "obowiązkiem DKIS było uznać opisy zdarzeń przyszłych przedstawione we wniosku i ocenić stanowisko skarżącej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania jakie Spółka zawarła we wniosku, a do tego organ nie potrzebował przeprowadzenia postępowania dowodowego". Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że udzielenie odpowiedzi na pytanie czy kontrahentowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany dla celów VAT, było niemożliwe ponieważ zgodnie z orzecznictwem TSUE każdy przypadek podlega indywidualnej ocenie, opartej na kompleksowej analizie całokształtu okoliczności w danej sprawie. Dlatego aby udzielić odpowiedzi na tak sformułowane pytanie organ w szczególności zobowiązany byłby do posiadania informacji dotyczących współpracy z danym kontrahentem oraz działań podjętych przez skarżącą w celu upewnienia się, że dokonywana transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym. Natomiast dokonywanie ustaleń w powyższym zakresie wykraczałoby poza ramy interpretacji indywidualnej. Organ, wbrew twierdzeniom Sądu, musiałby przeprowadzić postępowanie dowodowe, do czego nie jest uprawniony, gdyż ten tryb jest zastrzeżony dla innego rodzaju postępowań. Z takim stanowiskiem autora skargi kasacyjnej nie można się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że przedstawiony przez skarżącą we wniosku opis zdarzenia przyszłego był na tyle wyczerpujący, aby organ mógł wydać interpretację indywidualną, przyjmując za podstawę przedstawiony przez skarżącą stan faktyczny. Skarżąca zawęziła bowiem swoje pytania do jednego momentu, tj. do momentu wystawienia faktury VAT dokumentującej wydanie nakładów w postaci sali konferencyjnej, która to transakcja, jak i jej geneza, została przez skarżącą bardzo dokładnie opisana. Strona wskazała także, że wobec J. Sp. z o.o. została wydana decyzja, w której organ podatkowy uznał, że ma ona obowiązek zapłacić podatek VAT należny z tytułu dokonania ww. czynności opodatkowanej. Ponadto strona we wniosku przedstawiła istotne okoliczności dotyczące stanu faktycznego odnoszącego się do istoty pytania, a mianowicie rozliczenia wydania nakładów w postaci sali konferencyjnej, tj. określenia jego skutków w zależności od tego, czy J. Sp. z o.o., w momencie wystawienia faktury VAT dokumentującej ww. czynność opodatkowaną, będzie czy też nie będzie zarejestrowanym podatnikiem VAT. Spółka wskazała, że: - J. Sp. z o.o. wybudowała budynek w postaci sali konferencyjnej na nieruchomości znajdującej się w N., która to nieruchomości nigdy nie stanowiła własności tego podmiotu; - J. Sp. z o.o., wydała 29 października 2015 r. nakłady w postaci sali konferencyjnej skarżącej, nigdy jednak nie rozliczyła poniesionych przez siebie nakładów na budowę sali konferencyjnej; - J. Sp. z o.o. zdecydowała się na dokonanie rozliczeń poniesionych przez nią nakładów, pierwsze roszczenie o zwrot nakładów zostało zgłoszone 17 października 2017 r.; - J. Sp. z o.o. była czynnym podatnikiem podatku VAT w okresie od 22 czerwca 2006 r. do 18 lipca 2018 r. i zamierza się zarejestrować ponownie; - wobec J. Sp. z o.o. została wydana decyzja w której organ podatkowy stwierdził, że przekazanie przez J. Sp. z o.o. nakładów w postaci sali konferencyjnej było czynnością opodatkowaną w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i określił J. Sp. z o.o. podatek VAT należny z ww. transakcji; - J. Sp. z o.o. do tej pory nie wystawiła skarżącej faktury VAT związanej z wydaniem nakładów w postaci sali konferencyjnej; - J. Sp. z o.o. jest obecnie w upadłości, a syndyk może, ale nie musi, dokonać rejestracji J. Sp. z o.o. na potrzeby podatku VAT. Ponadto, jak zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji jeżeli organ miał wątpliwości w przedmiocie przedstawionych przez skarżącą zdarzeń przyszłych mógł zażądać uszczegółowienia przedstawionych przez skarżącą zdarzeń przyszłych. 4.3. W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz w zw. z art. 14b § 1 § 2 i § 3 o.p., ponieważ wbrew stanowisku organu interpretacyjnego nie zachodziły w sprawie przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. 5. Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że skarga kasacyjna jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. 5.1. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 1 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687). Zbigniew Łoboda Roman Wiatrowski Bartosz Wojciechowski