II SAB/Op 53/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie realizacji obowiązku w zakresie przekazywania informacji pomiędzy organami wymiaru sprawiedliwości postanawia odrzucić skargę. M. P. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność "organu - Sądu Rejonowego", tj. Prezesa Sądu Rejonowego w K., a także Przewodniczącego Sekcji Wykonawczej [...] Wydziału Karnego i Wiceprezesa tego Sądu w przedmiocie niewykonania obowiązku wynikającego z ustawowych zapisów art. 607g Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.) dotyczącego poinformowania organów [...] o wykonaniu kary pozbawienia wolności, zawartej w "E.N.A." Sądu Okręgowego w O. oraz w "§ 365 pkt 1, § 366 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1141) - regulaminu urzędowania sądów powszechnych, które mówią o bezzwłocznym dokonywaniu wszystkich czynności związanych z S.I.S. oraz E.N.A.". Na wezwanie Sądu organ nie przedłożył odpowiedzi na ww. skargę. Do niniejszej sprawy dołączył natomiast m.in. skierowane do M. P. pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r. informujące o wszczęciu procedury zmierzającej do doręczenia Sądowi Rejonowemu w L. na C. zawiadomienia o wykonaniu przez skazanego M. P. kar pozbawienia wolności orzeczonych przez Sąd Rejonowy w K. w sprawach [...] i [...] w związku ze sprawami [...] i [...] Sądu Okręgowego w O. Do wskazanego pisma dołączono pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r. skierowane do ww. sądu [...] w trybie art. 607g K.p.k. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a. oraz kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej skargi, powtórzyć przyjdzie, że skarżący objął skargą bezczynność organu, tj. Prezesa Sądu Rejonowego w K., w przedmiocie poinformowania organów innego państwa o wykonaniu kary pozbawienia wolności. Wprawdzie M. P. wskazał w skardze, iż odnośnie do wykonania obowiązku wynikającego z art. 607g K.p.k. w zwłoce pozostaje również Przewodniczący Sekcji Wykonawczej [...] Wydziału Karnego i Wiceprezes Sądu Rejonowego, niemniej Sąd uznał, że w istocie przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w K. jako organu odpowiedzialnego za realizację przez ten Sąd obowiązków ustawowych, a więc m.in. obowiązku określonego w art. 607g K.p.k. Stosownie bowiem do art. 22 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072), zwanej dalej u.s.p., prezes sądu kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz, w tym kieruje działalnością administracyjną sądu w zakresie wykonywania zadań ustawowych oraz jest zwierzchnikiem służbowym sędziów. Również z przepisów regulaminu urzędowania sądów powszechnych wynika, że wykonując czynności w zakresie działalności administracyjnej sądu prezes w szczególności załatwia sprawy dotyczące skarg i wniosków dotyczących pracy sądu oraz podejmuje czynności związane ze sprawnym funkcjonowaniem sądu (§ 30 ust. 1 regulaminu). Ocena treści skargi uprawnia natomiast stwierdzenie, że stanowi ona wyraz niezadowolenia skarżącego z działalności wymienionych w niej osób w zakresie wykonywania obowiązków ustawowych wynikających z art. 607g K.p.k. i stanowi skargę wniesioną w trybie art. 41a u.s.p. Zgodnie z art. 41b u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (§ 1). Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (§ 2). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3). Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoznanie wniesionej przez M. P. skargi nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Omawiana skarga na bezczynność podlega bowiem rozpoznaniu na podstawie powołanych wcześniej przepisów u.s.p. oraz wydanego na podstawie art. 41e u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524). Podkreślić ponadto należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 gwarantuje każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177 Konstytucji). Tym samym konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami, z tym jednak zastrzeżeniem, że w przypadku wątpliwości to po stronie sądów powszechnych leży domniemanie kompetencji w rozstrzygnięciu danej sprawy. Stosownie do powiedzianego wyżej, w ocenie Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego przede treścią art. 3 P.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało uznać ją za niedopuszczalną, podlegającą odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.