II SA/Gl 1390/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-02-24

Skład orzekający: Renata Siudyka, Aneta Majowska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze wypłacone po skreśleniu dziecka z ewidencji placówki pieczy zastępczej stanowi świadczenie nienależnie pobrane podlegające zwrotowi?
Ratio decidendi
Świadczenia wypłacone po dniu skreślenia dziecka z ewidencji placówki pieczy zastępczej nie są świadczeniami nienależnie pobranymi w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, gdyż decyzja przyznająca świadczenie określała termin obowiązywania świadczenia, a postanowienie sądu skutkujące skreśleniem dziecka z ewidencji powoduje wygaśnięcie prawa do świadczenia. Wobec tego dalsza wypłata świadczenia po tej dacie nie miała podstawy prawnej, a postępowanie w sprawie naliczenia świadczenia nienależnie pobranego stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta G. przyznał skarżącemu dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K. na okres od 15 maja 2020 r. do 14 maja 2021 r. Dziecko zostało skreślone z ewidencji placówki pieczy zastępczej z dniem [...] grudnia 2020 r. na podstawie postanowienia sądu. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą świadczenie z dniem skreślenia dziecka, a następnie ustalił nienależnie pobrany dodatek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. Skarżący zwrócił kwotę świadczenia wraz z odsetkami. SKO utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz decyzję Prezydenta Miasta G., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i umorzył postępowanie administracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. w sprawie ze skargi "A." w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. umarza postępowanie administracyjne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania J. J. - Dyrektora "A" kierującego Domem Dziecka Nr [...], [...] i [...] w G. (skarżący), działającego przez pełnomocnika adwokata M. W., od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie nienależnie pobranego dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego na K. K., ur. [...] r. w wysokości 338,71 zł. za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r.- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Orzeczenia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta G. (organ I instancji) decyzją z dnia [...] r. postanowił przyznać skarżącemu, dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K. w okresie od dnia 15 maja 2020 r. do dnia 14 maja 2021 r.: wypłacać przyznana kwotę dodatku do ostatniego dnia każdego miesiąca , po odebrania decyzji; nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący poinformował Sąd Rejonowy [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w G., że wychowanek K. K. na mocy postanowienia sądu z dnia [...] r. o sygn. akt [...], został skreślony z ewidencji wychowanków Domu Dziecka nr [...] z dniem [...] grudnia 2020 r. Wskazane pismo zostało przesłane organowi I instancji do wiadomości. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji uchylił z dniem [...]r. decyzję własną z dnia [...] r. Wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2020 r. K. K. faktycznie opuścił placówkę opiekuńczo wychowawczą oraz został skreślony z ewidencji placówki z dniem [...] grudnia 2020 r. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił nienależnie pobrany dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na K. K., w wysokości 338,71 zł. za okres od dnia [...] grudnia 2020 r do dnia [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 19 maja 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z tytułu dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K.. Jednocześnie organ I instancji zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2021 r. na konto Ośrodka zwrócono kwotę 338,71 zł. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, która stanowi różnicę miedzy świadczeniem wypłaconym, a należnym za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. W odwołaniu skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pozbawienie możliwości czynnego udziału w sprawie, naruszenie art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie daty wygaśnięcia prawa do świadczeń przyznanych skarżącemu oraz uznania świadczenia wypłaconego od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 92 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 821, z późn. zm. -dalej "ustawa"). Ponadto zarzucł naruszenie prawa materialnego, a to art. 92 ust. 2 pkt. 1 ustawy w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazywały, iż świadczenie wypłacone od dnia [...] do dnia [...] grudnia 2020 r. nie było świadczeniem nienależnie pobranym przez skarżącego, a także naruszenie art. 54 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm -dalej "O.p.") oraz art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm -dalej "ufp."). W uzasadnieniu akcentował, że świadczenie pobrane po [...] grudnia 2020 r. nie może uznać za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu ustawy. SKO dokonując ponownego rozpoznania sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – na wstępie – potwierdził ustalenia poczynione przez organ I instancji a przytoczone powyżej, a następnie odwołując się do regulacji prawnych przedmiotu rozpoznania podał, że materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji reguluje ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wskazało, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy świadczenie oraz dodatki, o których mowa z art. 80 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 81, przysługuje rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka za niepełny miesiąc kalendarzowy, świadczenia i dodatki wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w danym miesiącu kalendarzowym. Zacytował art. 92 ustawy i wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, nienależnie pobrane świadczenia pieniężne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami przez osobę, która je pobrała. Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się – jak zacytowało SKO – świadczenia: 1) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części; 2) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie pieniężne albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą to świadczenie i odmówiono prawa do tego świadczenia. Natomiast w ust. 3 tegoż przepisu, na co także zwrócił uwagę, unormowano, że wysokość należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych oraz termin ich spłaty ustala, w drodze decyzji, organ, który przyznał świadczenie pieniężne. Z kolei w jego ust. 4, że należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna. Bieg przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, przerywa odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty należności na raty oraz każda czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej dłużnik został zawiadomiony – tak jego ust. 5. Po zacytowaniu kolejnych jednostek redakcyjnych art. 92 ustawy, wskazał, że z akt sprawy wynika, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt: [...] małoletni K. K., został umieszczony w pieczy zastępczej, od dnia [...] lutego 2020 r. przebywał w Domu Dziecka Nr [...] w G.. Na wniosek Dyrektora Domu Dziecka decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K. na okres od dnia 15 maja 2020 r. do dnia 14 maja 2021 r. W związku z otrzymaniem informacji z Domu Dziecka Nr [...] w G. z dnia [...] grudnia 2020 r., iż wychowanek K. K., na mocy postanowienia Sądu z dnia [...] r., sygn. akt: [...] został skreślony z ewidencji wychowanków Domu Dziecka Nr [...] z dniem [...] grudnia 2020 r., organ I instancji pismem z dnia [...] r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia/zmiany decyzji z dnia [...] r. W wyniku przeprowadzonego postępowania została wydana w dniu [...]r. decyzja uchylająca decyzję przyznającą dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K.. Natomiast w dniu 17 maja 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z tytułu dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K.. Mianowicie w postanowieniu Sądu z dnia [...] r. uchylono postanowienie z dnia [...] r., sygn. akt: [...] w części dotyczącej umieszczenia małoletniego K. K., w pieczy zastępczej i udzielono zabezpieczenia z urzędu w ten sposób, że wyrażono zgodę na wyjazd małoletniego K. K. do [...] na stale. Odnosząc poczynione ustalenia do regulacji prawnych stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpił przypadek uregulowany w art. 92 ust. 2 pkt. 1 ustawy, gdyż świadczenie w postaci dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko K. K. za okres od [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r . zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części. Stanowi więc nienależnie pobrane świadczenie, które podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami. SKO wyjaśniło, że zwrot dostał już dokonany. Podsumowując uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz przepisami k.p.a., z tego też względu orzekł o utrzymaniu jej w mocy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie postępowania skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji, a to art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w stosunku do osoby nie będącej strona w sprawie tj. w stosunku do J. J. miast w stosunku Domu Dziecka nr [...] reprezentowanego przez "A", ponadto - analogicznie jak w odwołaniu - ponownie zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. art. 140 k.p.a. poprzez pozbawienie możliwości czynnego udziału w sprawie, naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie daty wygaśnięcia prawa do świadczeń przyznanych skarżącemu oraz uznania świadczenia wypłaconego od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 92 ust. 2 pkt. 1 ustawy. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 92 ust. 2 pkt. 1 ustawy w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazywały, iż świadczenie wypłacone od dnia [...] do dnia [...] grudnia 2020 r. nie było świadczeniem nienależnie pobranym przez skarżącego, a także naruszenie art. 92 ust. 6a w związku z 54 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm -dalej "O.p.") oraz art. 60 pkt 7 i art.67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm -dalej "ufp."). Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że adresatem decyzji winna być placówka, w imieniu której działa kierownik. Stwierdził dalej, że pełnomocnik skarżącego nie był zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zwrócił uwagę, że świadczenie pobrane po [...] grudnia 2020 r. nie może zostać uznane za świadczenie nienależnie pobrane. Zauważył, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie można zarzucić skarżącemu złej woli w przyjęciu świadczenia. Podniósł, iż brak było podstawy do obciążenia skarżącego obowiązkiem zapłaty odsetek, a ich naliczenie jest niezgodne z przepisami ustawy o finansach publicznych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzyło argumentację w niej zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie i nie tylko wskazane w niej zarzuty okazały się trafne. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd orzekał w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 ust. 2 i art. 120 p.p.s.a. Przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Sąd ustalając istotny dla niej stan faktyczny – co do meritum – nakreślił go powyżej przy omawianiu stanowiska organu jak i skarżącego. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadnienia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie nienależnie pobranego dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego na K. K., w wysokości 338,71 zł. za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r Zauważyć w związku z tym należy, że zgodnie z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 821, z późn. zm. -dalej "ustawa"). 1. Nienależnie pobrane świadczenia pieniężne podlegają zwrotowi, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, przez osobę, która je pobrała. 2. Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się świadczenia: 1) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części; 2) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie pieniężne albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą to świadczenie i odmówiono prawa do tego świadczenia. W niniejszej sprawie organy wskazały w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części. Z kolei z art. 92 ust. 3 ustawy wynika, że "Wysokość należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych oraz termin ich spłaty ustala, w drodze decyzji, organ, który przyznał świadczenie pieniężne." Tym samym oceny wymagało to czy organ I instancji wypłacając skarżącemu po dacie [...] grudnia 2020 r. dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na K. K. posiadał tytuł prawny do takiego działania. Wobec tak skonstruowanego sporu wynikłego z postępowania o uznaniu świadczeń wypłaconych skarżącemu na mocy decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. i określenia tak jego przedmiotu, jak i wskazania jako podstawy prawnej działania art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy należy podnieść, że w decyzji kształtującej prawo skarżącego do nabycia prawa do dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł miesięcznie, czyli przytoczonej powyżej decyzji z dnia [...] r., organ wydający określił czas jej obowiązywania. W decyzji tej ustanowił bowiem, że świadczenie to przyznaje na dziecko K. K. ur. [...] r. do dnia 14 maja 2021 r., a zatem organ wskazał datę obowiązywania tej decyzji. Dopiero po terminie określonym w decyzji skarżący traci prawo do otrzymywania określonych w niej świadczeń, a organ nie ma podstawy do ich wypłaty. W stanie faktycznym sprawy decyzja z dnia [...] r. został uchylona z dniem [...]r. na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Natomiast na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w G., z dnia [...] r. (Sygn. akt [...]) dziecko zostało skreślone z ewidencji wychowanków Domu Dziecka nr [...] z dniem [...] grudnia 2020 r., o czym organ I instancji został poinformowany. Ponadto skarżący w dniu 30 kwietnia 2021 r. dokonał na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej w G. przelewu kwoty 344.95 zł, co stanowi kwotę dodatku za okres od [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. wraz z odsetkami. W tak przedstawionych okolicznościach sprawy jawi się pytanie czy można przyjąć, że zostały spełnione przesłanki do uznania, że świadczenia wypłacone w okresie od [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. zostały nienależenie wypłacone w rozumieniu art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy – jak wywodzi organ. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie, wobec wskazanych powyżej argumentów, sprowadza się do stwierdzenia, że świadczenia wypłacane po dniu [...] grudnia 2020 r. nie były nienależne w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Regulacje prawne tej ustawy nie mogły określać jego przedmiotu i nie mogły być podstawą działania organów w określonych przez nią warunkach. Dokonując bowiem oceny granic wyznaczonych ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej należy wskazać, że czas obowiązywania decyzji z dnia [...] r. organ I instancji określił na dzień 14 maja 2021 r., a termin wypłaty przyznanej kwoty dodatku został wskazany do ostatniego dnia każdego miesiąca. Decyzja z dnia [...] r. została uchylona z dniem [...] r. , a to w związku z postanowieniem Sądu z dnia [...] r. i faktycznym wykreśleniem dziecka z ewidencji wychowanków w dniu [...] grudnia 2020 r., co należy uznać za prawidłowe. Sąd zauważa, że w sprawie, w której orzeka się o świadczeniu nienależnie pobranym należy najpierw przywołać i przeanalizować treść postanowień Sądu. Tymczasem wadą orzeczeń podjętych w tej sprawie przez organy obydwu instancji, jest w pierwszej kolejności to, że organy nie tylko nie odniosły treści postanowień do realiów przedmiotowej sprawy, a tym samym do wydanych przez Prezydenta Miasta G. decyzji z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r. uchylającej decyzję z dnia [...] r. z dniem [...] r. W drugiej zaś kolejności to, że organy już po wydaniu postanowienia Sądu z dnia [...] r. i skreśleniu dziecka z listy wychowanków instytucji pieczy zastępczej nadal wypłacały skarżącemu świadczenia. Organy pominęły także w rozważaniach niekwestionowaną okoliczność, że jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie naliczenia świadczenia nienależnie pobranego cała kwota świadczenia za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. została zwrócona wraz z odsetkami. W następstwie tych wadliwości nie można uznać jako prawidłowego postępowania, którego podstawę prawną podjętych w jego toku rozstrzygnięć organ upatruje w art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy, odnosząc ją do decyzji, która została uchylona z dniem [...] r. W ocenie Sądu świadczenia wypłacone w okresie od [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. nie są nienależnie pobrane w warunkach regulowanych ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wprawdzie w rozstrzygnięciu organy podały, art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy, stwierdzając, że dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części, stanowiąc nienależnie pobrane świadczenie, które podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami, to pominęły, że nie stanowi okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia pieniężnego w całości lub w części postanowienie Sądu de facto wygaszające prawo do tegoż świadczenia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Według zaś utrwalonych w piśmiennictwie poglądów – z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 Kpa. W orzecznictwie przyjęło się, ze "postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., II OSK 1581/09). Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje administracyjne i umorzył postępowanie administracyjne, działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło