III SA/Kr 1468/21

WyrokWSA w Krakowie2022-02-25

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Katarzyna Marasek-Zybura, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej niepełnoletniemu domownikowi, który nie podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne i czy termin do wniesienia odwołania biegnie od daty takiego doręczenia?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej niepełnoletniemu domownikowi, który nie jest osobą pełnoletnią i nie podjął się oddania pisma adresatowi, jest nieskuteczne. W związku z tym termin do wniesienia odwołania od takiej decyzji nie rozpoczyna biegu, a organ odwoławczy nie powinien odmawiać przywrócenia terminu, lecz stwierdzić niedopuszczalność odwołania z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył odwołanie od decyzji Burmistrza ustalającej świadczenia wychowawcze i kwotę nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Decyzja została doręczona jego 15-letniemu synowi K. W., który odebrał pismo jako dorosły domownik. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając je za złożone z uchybieniem terminu. SKO następnie, w trybie autokontroli, uwzględniło skargę skarżącego, stwierdzając błędne ustalenia faktyczne dotyczące doręczenia decyzji. WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO o odmowie przywrócenia terminu oraz postanowienie SKO o uwzględnieniu skargi w całości, uznając doręczenie decyzji Burmistrza za nieskuteczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2021 r. o uwzględnieniu skargi w całości. Zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2021 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2021 r. nr [...] o uwzględnieniu skargi w całości; II. zasądza na rzecz skarżącego R. W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: Zaskarżonym przez R. W., zwanego dalej skarżącym, postanowieniem z dnia 8 września 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., po. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 134 i 129 § 2 k.p.a. oraz art. 15 zzzzzn2 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] 201 r., znak: [...], Burmistrz: 1. Ustalił świadczenia wychowawcze za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., na dzieci: syna C. W. i córkę M. W., które przyznano R. W. informacją, znak: [...], z dnia 26 sierpnia 2019 r. jako świadczenia nienależnie pobrane; 2. Ustalił wysokość nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na kwotę, należność główna: 11.000,00 zł oraz odsetki ustawowe za opóźnienie. Zgodnie z art. 25 ust. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty; 3. Zobowiązał R. W. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w sposób szczegółowo opisany. Organ ustalił, że przedmiotowa decyzja została doręczona skutecznie skarżącemu, w dniu 8 kwietnia 2021 r. (czwartek). Odebrał ją K. W. - dorosły domownik, który podjął się oddać pismo adresatowi. W dniu 23 kwietnia 2021 r. (piątek) odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, kwestionując zasadność wydania zaskarżonej decyzji. Opisanym na wstępie postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, działające jako organ odwoławczy SKO wskazało, że odwołanie strony zostało złożone z uchybieniem terminu do odwołania, ponieważ zostało złożone 1 dzień po terminie. Jednocześnie nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ani nie uprawdopodobniono przyczyny uchybienia terminowi. W tym stanie rzeczy w dniu 21 czerwca 2021 r. SKO zawiadomiło skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i działając zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (t. jedn., z Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) wyznaczyło skarżącemu termin 30 dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu i konieczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył (pismem, nadanym przesyłką poleconą) w dniu 15 lipca 2021 r. oświadczenie/wniosek w którym wyjaśnił, że spóźnienie odwołania zostało spowodowane tym, że od dnia 8 kwietnia 2021 r. do 22 kwietnia 2021 r. przebywał na dobrowolnej kwarantannie domowej. Wyjaśnił, że miał kontakt z osobami chorymi na COVID-19, nie miał testów ani L4 w tym okresie, a ponadto pracował zdalnie. Zdaniem Kolegium, skarżący nie złożył odwołania w terminie przewidzianym przez art. 141 § 2 k.p.a., tzn. w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Wobec powyższego z upływem dnia 22 kwietnia 2021 r. (czwartek) decyzja z dnia 31 marca 2021 r. stała się ostateczna. Strona złożyła odwołanie 1 dzień po upływie dopuszczalnego terminu odwołania i pierwotnie nie podała żadnej przyczyny uchybienia terminu. Ustosunkowując się do zasadności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (t. jedn., z Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm.), żeby przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był skuteczny musi spełniać kumulatywnie trzy przesłanki: - powinien być złożony w ciągu 30 dni od ustania przyczyny powodującej uchybienie danemu terminowi (ust. 2 cyt. przepisu), - wraz ze złożonym wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.); - w treści wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności, które świadczą o braku winy zainteresowanego w dotrzymaniu danego terminu (art. 58 § 1 k.p.a.), wskazując jednocześnie, że jedynie łączne spełnienie powyższych warunków umożliwia przywrócenie terminu do dokonania danej czynności. W niniejszej sprawie dopiero na wezwanie/zawiadomienie Kolegium, skarżący w dniu 15 lipca 2021 r. złożył podanie o przywrócenie terminu i uprawdopodobnił przyczynę jego uchybienia, przebywaniem na dobrowolnej kwarantannie po kontakcie z osobą chorą na COVID-19 i obawie o zarażanie innych osób. Skarżący przebywał na dobrowolnej kwarantannie domowej do 22 kwietnia 2021 r., zaś prośbę o przywrócenie terminu wniósł w dniu 15 lipca 2021 r. czyli blisko 3 miesiące po ustaniu przyczyny uchybienia terminowi. 30-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżącemu upłynął 24 maja 2021 r. (poniedziałek). W tym stanie rzeczy złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium uznało za wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił Kolegium: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na poczynieniu błędnego i nieuzasadnionego ustalenia, że decyzja Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], została skarżącemu skutecznie doręczona, bowiem odebrał ją K. W., który złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i gdzie zaznaczono, że jest to dorosły domownik, który podjął się oddać pismo adresatowi, w sytuacji gdy K. W. jest niepełnoletnim synem skarżącego, mającym zaledwie 15 lat; - naruszenie art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. wskutek wydania postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, a to wobec braku skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu; - naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. wskutek ustalenia, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony we właściwym czasie w sytuacji, gdy skarżący uzasadniał, że w dacie gdy decyzja została dostarczona miał podejrzenie zarażenia COVID -19, przebywał na kwarantannie, nie miał świadomości że składa odwołanie po terminie, a ponadto pismem z 21 czerwca 2021 r SKO wyznaczyło skarżącemu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem uznanie, że wniosek taki, złożony przez skarżącego w dniu 14 lipca 2021 r (a więc w zakreślonym 30 dniowym terminie) i złożony zgodnie z pouczeniami SKO w kolejnych pismach został złożony z opóźnieniem. Skarżący wyjaśnił, że w dacie odbierania decyzji skarżący podejrzewał u siebie zarażenie COVID-19, czuł się źle, przebywał na kwarantannie. W miejscu jego pobytu przebywał wraz z nim wyłącznie niepełnoletni syn K. W., mający zaledwie 15 lat, który nie tylko nie przekazał ojcu przesyłki, ale co więcej pozostawił ją na szafce, nic o niej nie mówiąc. Skarżący dopiero następnego dnia zauważył leżącą na szafce przesyłkę, dlatego spóźnił się ze złożeniem odwołania, przy czym nie miał świadomości tego, że składa odwołanie po terminie. Następnie skarżący postępował według wskazówek udzielanych mu przez SKO w kolejno adresowanych do skarżącego pismach i dowiedziawszy się, że złożył odwołanie po terminie złożył - zgodnie z pouczeniem Kolegium zawartym w "zawiadomieniu" z dnia 21 czerwca 2021 r. - wniosek o przywrócenie terminu. Zatem uznanie, że wniosek taki, złożony przez skarżącego w dniu 14 lipca 2021 r (a więc w zakreślonym 30 dniowym terminie) i zgodnie z pouczeniami SKO w kolejnych pismach został złożony z opóźnieniem, jest nieuzasadnione i narusza prawa skarżącego. Zdaniem skarżącego przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem decyzja nie została mu w ogóle skutecznie doręczona. W takiej sytuacji zasadny jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, względnie o doręczenie skarżącemu decyzji, bowiem z uwagi na fakt, że została doręczona osobie nieuprawnionej, termin do złożenia odwołania w ogóle nie biegł. Postanowieniem z dnia 27 października 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3, art. 10, art. 18 ust. 6, art. 25, art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.), art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uwzględniło skargę w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przyjęte w kwestionowanym postanowieniu Kolegium z dnia 8 września 2021 r. ustalenia co do stanu faktycznego dotyczące skuteczności doręczenia decyzji Burmistrza – skarżącemu - okazały się błędne, bo oparte na nieprawdziwych danych. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polega na poczynieniu błędnego i nieuzasadnionego ustalenia, że decyzja Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], została skarżącemu skutecznie doręczona, bowiem odebrał ją K. W., który złożył podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma i gdzie zaznaczono, że jest to dorosły domownik, który podjął się oddać pismo adresatowi, podczas gdy K. W. jest niepełnoletnim synem skarżącego, mającym zaledwie 15 lat. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że K. R. W., syn R. K. W. urodził się [...] 2006 r. (oryginał odpisu skróconego aktu urodzenia, nr [...], z dnia 23 września 2021 r. i kserokopii dowodu osobistego, poświadczonej za zgodność z oryginałem, seria nr [...] wydanym przez Burmistrza), i że w dniu 8 kwietnia 2021 r. miał 14 lat i 7 miesięcy. Nie mógł więc być w świetle prawa polskiego uznany za dorosłego domownika. Ustalenia powyższe stoją w sprzeczności z treścią adnotacji uwidocznionej w dniu 8 kwietnia 2021 r. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma adresowanego do skarżącego z dnia 31 marca 2021 r., znak: [...] (k. 25 akt administracyjnych), a które były podstawą do wydania uchylanego postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia przyjęto, że decyzja Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], nie została skutecznie doręczona skarżącemu. Powyższe, zdaniem Kolegium implikuje konieczność uwzględnienia skargi przez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2021 r. nr [...], którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z kolei postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego od decyzji Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd stwierdził bowiem, że w niniejszym przypadku nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego pomimo uwzględnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 października 2021 r. nr [...] skargi w całości. Co do zasady skorzystanie przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia powinno prowadzić do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpatrywanej sprawie stan prawny przedstawia się jednak odmiennie. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, a zakresem rozpoznania sądu objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania zostały wydane. Sąd więc stosownie do postanowień art. 135, P.p.s.a. który zawiera uszczegółowienie zasady niezwiązania sądu granicami skargi z art. 134 § 1 P.p.s.a. dla etapu formułowania przez niego orzeczenia, rozpatrując skargę na rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., powinien dokonać oceny zgodności z prawem wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, w tym także rozstrzygnięcia uchylonego lub zmienionego w tym trybie bez potrzeby przyjmowania sztucznej konstrukcji "odżywania" skargi wobec niego wniesionej (por. T. Kiełkowski, Uprawnienia autokontrolne..., s. 190). Takie stanowisko zaprezentował również NSA w wyroku z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2027/11, LEX nr 1354923. Zaznaczyć przy tym należy, że artykuł 54 § 3 P.p.s.a. nie wymienia konkretnych form funkcjonowania administracji publicznej, których zaskarżenie do sądu administracyjnego daje organowi tej administracji. Jednakże zwrot "działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania", użyty w wyjaśnianym przepisie, wskazuje na to, że ustawodawca przewiduje stosowanie autokontroli w wypadku tych wszystkich form działania administracji publicznej, które stosownie do art. 3 § 2–3 P.p.s.a. mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zakresem obowiązywania art. 54 § 3 P.p.s.a. objęte więc zostały zróżnicowane formy działania organów administracji publicznej. Z powyższego wynika, że zakresem tym objęte jest więc niewątpliwie zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie autokontrolne SKO z dnia 27 października 2021 r. nr [...], jako mieszczących się w zakresie zaskarżonego działania organu, które w ocenie Sądu okazały się wadliwe i z tegoż względu skarga podlegała rozpatrzeniu przez Sąd. Wydanie postanowienia autokontrolnego nie doprowadziło bowiem do sytuacji, że postępowanie sądowadministracyjne, mimo jego wydania, stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn. Rozstrzygnięcie organu administracyjnego podjęte na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. nie może ograniczyć się tylko do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę", lecz powinno zawierać również co najmniej uchylenie zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie wydane w na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. powinno zatem nie tylko rozstrzygać o losach zaskarżonego aktu decyzji (postanowienia), ale również decyzji (postanowienia) wydanych w pierwszej instancji, jeśli tego wymaga tok postępowania. W rozpoznawanej sprawie z treści orzeczenia postanowienia autokontrolnego SKO z dnia 27 października 2021 r. nr [...], niezbicie wynika, że Kolegium ograniczyło się tylko do uwzględnienia skargi w całości. Nie orzekło jednak o prawnym bycie zaskarżonego postanowienia mimo takiego obowiązku. Wobec tego w tej sytuacji nie powstał stan bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie wskutek skorzystania przez Kolegium z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. nie zostało pozbawione bytu prawnego. Podkreślić należy, że najważniejsza jest przy tym treść orzeczenia. W sytuacji bowiem sprzeczności pomiędzy orzeczeniem, a jego uzasadnieniem, to treść orzeczenia jej istotna i jako taka brana pod uwagę. Stąd stwierdzenie przez Kolegium w uzasadnieniu postanowienia autokontrolnego, że: "Zaskarżone postanowienie jest wadliwe w stopniu skutkującym jego uchylenie, co wskazuje na trafność podniesionych w skardze zarzutów", nie mogło mieć znaczenia i nic w tym stanie rzeczy zmienić. Postanowienie autokontrolne zostało więc wydane nieprawidłowo. W konsekwencji za nieprawidłowe uznać należało też zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 8 września 2021 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Trafnie bowiem podniósł skarżący, że skoro kwestionowana tym odwołaniem decyzja Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], została doręczona do rąk niepełnoletniego domownika, to nie można mówić o skutecznym jej doręczeniu skarżącemu w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wejściu jej do obrotu prawnego. Co do zasady pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych, jak stanowi art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.). W przypadku natomiast nieobecności adresata, jak stanowi art. 43 k.p.a., pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z tej ostatniej regulacji wynika, że dostateczną podstawę dla dokonania doręczenia zastępczego jest jednorazowe stwierdzenie niezastania adresata pisma w domu. Drugim zaś istotnym warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego, to oddanie pisma za pokwitowaniem do rak osób wskazanych w przepisie art. 43 k.p.a., w tym do rak dorosłego domownika. Musi to więc być osoba, która jest związana węzłem pokrewieństwa i powinowactwa w stosunku do adresata pisma i z nim w jednym mieszkaniu lub domu zamieszkiwać. Ponadto, pojęcie "dorosłego" domownika jest tożsame z pojęciem "pełnoletni", użytym w art. 10 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.c.), a więc posiadającym pełną zdolność do czynności prawnych, co następuje z chwilą ukończenia 18 lat. (poza wyjątkiem wskazanym w § 2 art. 10 k.c.). Skoro decyzja Burmistrza z dnia [...] 2021 r., znak: [...], została doręczona K. W. niepełnoletniemu synowi skarżącego, mającego zaledwie 15 lat (co znajduje potwierdzenie w przedłożonych przez skarżącego dokumentach - oryginału odpisu skróconego aktu urodzenia, nr [...], z dnia 23 września 2021 r. i kserokopii dowodu osobistego, poświadczonej za zgodność z oryginałem, seria nr [...] wydanym przez Burmistrza, z których to wynika, że K. R. W., syn R. K. W. urodził się [...] 2006 r. (), i że w dniu 8 kwietnia 2021 r., tj. w dniu doręczenie ww. decyzji miał 14 lat i 7 miesięcy.), to skierowanie przedmiotowej decyzji do jego rąk z naruszeniem ustawowych reguł doręczenia powoduje bezskuteczność czynności jej doręczenia. W konsekwencji nie można mówić ani o uchybieniu terminu do wniesienia przysługującego od niej odwołania, ani też rozstrzygać w kwestii przywrócenia terminu do jego wniesienia, skoro ten nie zaczął w ogóle biec, jak trafnie podniósł skarżący. Z takiego stanu rzeczy zdało sobie sprawę również i Kolegium, wydając w dniu 28 października 2021 r., jak wynika z akt administracyjnych, postanowienie nr [...] (k. 55 akt administracyjnych SKO), o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, zasadnie wskazując w jego uzasadnieniu, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona za pokwitowaniem przewidzianej przepisami prawa osobie. Doręczenie jej osobie małoletniej nie czyni zadość przepisom prawa polskiego. Oznacza to ,że odwołanie od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, jest niedopuszczalne, a obowiązkiem Kolegium było, stosownie do art. 134 k.p.a. stwierdzić jego niedopuszczalność. Organ będzie zatem zobowiązany do prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i z chwilą wejścia jej do obrotu prawnego rozpocznie bieg termin do złożenia odwołania (zob. s. 6 uzasadnienia ww. postanowienia). Z tych wszystkich względów postanowienie autokontrolne narusza postanowienia art. 54 § 3 P.p.s.a., poprzez ich błędne zastosowanie, tj. narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, zaś zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez całkowicie błędne uznanie skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a więc naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co prowadzi do uchylenia tych aktów administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych(Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku. Na koszty te składały się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, oplata za czynności adwokackie w wysokości 480 zł, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1, lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz wydatek poniesiony w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło