III SA/Kr 1051/21
WyrokWSA w Krakowie2022-03-03
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia akt sprawy w formie cyfrowej, powołując się na fakt wcześniejszego udostępnienia tych akt w formie papierowej, zwłaszcza po upływie kilku lat od poprzedniego udostępnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nie mogły odmówić udostępnienia akt sprawy w formie cyfrowej, powołując się jedynie na fakt wcześniejszego udostępnienia tych akt w formie papierowej i upływ czasu. Prawo strony do wglądu w akta i sporządzania kopii, w tym cyfrowych, jest szerokie i nie może być ograniczane w sposób dowolny. Organy powinny rozważyć możliwość udostępnienia akt w formie wskazanej przez stronę, jeśli jest to technicznie możliwe.Stan faktyczny
Skarżący K. J. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o udostępnienie akt sprawy dotyczącej przydzielenia lokalu mieszkalnego z 2005 r. w formie cyfrowej. Organ odmówił, uznając wniosek za nadużycie prawa, ponieważ skarżący już posiadał akta w formie papierowej. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Powiatowego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Wnioskiem z dnia 17 maja 2021 r. skarżący K. J. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o "sporządzenie i doręczenie kopii cyfrowych przesłanych zwrotnie za pośrednictwem platformy e-PUAP, względnie w razie braku możliwości sporządzenia kopii cyfrowych, ich kserokopii w zakresie świadczonego za przeprowadzone niejawnie i z urzędu postępowania, po którego przeprowadzeniu Komendant Powiatowy Policji wydał decyzje administracyjną z dnia 14 lipca 2005 r., numer [...] w sprawie o przydzielenie lokalu mieszkalnego i w tym zakresie i dla prowadzenia tej sprawy prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a w tym zakresie udostępnienia kompletnych akt postępowania administracyjnego od daty jego wszczęcia z urzędu, zawiadomienia o wszczęciu takiego postępowania strony, przyczyn i podstaw odstąpienia od zasady jego jawności przed stroną i odstąpienia od konstytutywnego przepisu z art. 10 par. 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, wraz z dokumentem rejestrowo - ewidencyjny akt przedmiotowego postępowania w administracji".
Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r. nr [...] odmówił udostępnienia akt sprawy wskazując, że skarżący jest już w posiadaniu przedmiotowych akt, a jego wniosek stanowi nadużycie prawa.
Po rozpatrzeniu zażalenia K. J., Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, akcentując fakt przekazania skarżącemu żądanych materiałów. W ocenie organu, skarżący w sposób celowy i z premedytacją dokonuje kolejnych czynności procesowych, kierując się wyłącznie chęcią zarzucenia organu bardzo dużą ilością spraw, a nie rozpoznaniem i zbadaniem istoty sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. J. nie zgodził się z ww. postanowieniami organów obu instancji i wniósł o ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ze względu na przedmiot zaskarżenia należy stwierdzić, że WSA w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 13 lipca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2021 r. odmawiające skarżącemu udostępnienia akt sprawy z wniosku z 17 maja 2021 r.
Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze. zm.) – dalej k.p.a. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania, czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Art. 73 § 2 k.p.a. stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 73 § 3 k.p.a.).
Przy czym, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2568/19, art. 73 § 3 k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy administracyjnej poprzez prowadzony system teleinformatyczny. Organ, odmawiając stronie udostępnienia wglądu do akt sprawy w formie określonej w art. 73 § 3 k.p.a., przede wszystkim ma obowiązek podania, czy posiada własny system teleinformatyczny, a w konsekwencji techniczną możliwość zapewnienia stronie elektronicznego dostępu do akt sprawy w takim systemie. W przypadku, gdy w/w wymogi są spełnione, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia winien wykazać, dlaczego – mimo potencjalnej możliwości zapewnienia stronie dokonania czynności określonych w art. 73 § 1 k.p.a. w omawianej elektronicznej formie – odmawia takiego sposobu zapewnienia stronie przysługującego jej prawa. Przy czym organ takie rozstrzygnięcie musi uzasadnić dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Należy również podnieść, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy (uchwała NSA z 8 października 2018 r., I OPS 1/18). Oczywiście udostępnienie może nastąpić z zastrzeżeniem konieczności poniesienia kosztów przez stronę wnioskującą o ich wydanie (wyrok WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2014 r., II SAB/Bk 24/14).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy obu instancji odmówiły udostępnienia żądanych akt, z uwagi na uprzednie ich przekazanie skarżącemu. Udostępnienie to miało miejsce w dniu 27 sierpnia 2014 r. Skarżący odebrał osobiście komplet dokumentacji.
Sąd co do zasady podziela pogląd, że nie można odmówić stronie wydania odpisu lub kopii dokumentu z akt, powołując się na to, że uprzednio został jej wydany odpis tego dokumentu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r., II SAB/Bk 24/14, CBOSA) czy też organ nie może również uzasadniać odmowy ilością spraw zainicjonowanych przez skarżącego, trudnościami organizacyjnymi związanymi z zaangażowaniem środków osobowych, czy też faktem, że akta danej sprawy składają się w przeważającej części z dokumentów znanych, czy też wydanych już skarżącemu (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r., I OSK 2568/19, CBOSA).
W przypadku jednak nadużywania prawa (np. poprzez wielokrotne zawracanie się o przesłanie tych samych dokumentów), które za każdym razem musi być wykazane przez organ, organ ma możliwość odmowy ponownego udostępnia akt skarżącemu.
W przedmiotowej sprawie zwrócić jedna należy uwagę, że wnioskiem z dnia 17 maja 2021 r. skarżący zwrócił się po raz pierwszy do Komendanta Powiatowego Policji aby przesłał mu żądaną dokumentację w formie cyfrowej. Ponadto od odbioru przedmiotowej dokumentacji przez skarżącego w 2014 r. upłynęło 7 lat.
Uwzględniając powyższe okoliczności, ponownie rozpoznając wniosek skarżącego organy rozważą możliwość udostępnienia akt w sprawie, w sposób wskazany przez skarżącego we wniosku z dnia 17 maja 2021 r.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło