I SA/Po 18/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem (spr.) WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Wójt Gminy [...] decyzją z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] ustalił D. L. (dalej zwanej również skarżącą) opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym S. ([...]), oznaczonych ewidencyjnie nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] ha powstałych wskutek podziału działki nr [...] zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...] Pismem z [...] października 2021 r. D. L. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca podniosła m. in., że w pierwszej połowie sierpnia 2021 r. przebywała w celach zarobkowych na terenie N. . W tym czasie nie było żadnej osoby, która mogłaby ją poinformować o przesyłce lub ją odebrać. Dlatego też jej zdaniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jej winy. Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z [...] listopada 2021 r., nr [...] odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Kolegium, ogólnikowe powołanie się przez skarżącą na wyjazd związany z obowiązkami zawodowymi nie może uprawdopodabniać braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca usprawiedliwiła się lakonicznie faktem nieobecności w miejscu zamieszkania, ale nie uprawdopodobniła tej okoliczności, nie przytoczyła konkretnych okoliczności faktycznych. Jeśli czasowo przebywała w tym okresie poza miejscem zamieszkania, to mogła powiadomić uprzedzająco organ o swej okresowej nieobecności lub ustanowić pełnomocnika, ewentualnie pełnomocnika do doręczeń, skoro wiedziała o toczącym się postępowaniu. D. L. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2021 r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej wskazana we wniosku o przywrócenie terminu przyczyna niemożności złożenia w terminie odwołania w sposób wystarczający uprawdopodobniła przyczynę uchybienia terminu. Prowadzenie postępowania administracyjnego nie może ograniczać jej w wykonywaniu obowiązków zawodowych. W konsekwencji zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienie narusza art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. SD poddał kontroli zgodności z prawem postanowienia, którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] W ocenie Kolegium odwołanie zostało wniesione po terminie, a skarżąca nie uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawqu. Jak stanowi art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Zgodnie zaś z 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak stanowi zaś art. 134 powołanego aktu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W realiach niniejszej sprawy pomiędzy skarżącą a organem nie ma sporo co do tego, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Spór koncentruje się wokół kwestii zaistnienia podstaw do przywrócenia terminu na dokonanie tej czynności. Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że w świetle postanowień art. 58 § 1 k.p.a. obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. W ocenie Sądu skarżąca nie uzasadniła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sposób pozwalający na jego uwzględnienie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony postępowania wymaga się bowiem staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (a przy tym istnieć przez cały okres uchybienia terminu). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 547). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Wyjazd za granicę nie może zostać uznany za okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej zostało wszczęte postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. , które zostało doręczone skarżącej 4 czerwca 2021 r. Zatem skarżąca wiedziała, że toczy się wobec niej postępowanie administracyjne. Fakt wyjazdu za granicę w toku postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy okoliczności nie wskazują, że był to wyjazd nagły, niezaplanowany, nie stanowi przyczyny uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi. Osoba dbająca należycie o swoje interesy, wyjeżdżając w toku postępowania administracyjnego za granicę, powinna zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji i przekazania jej o tym informacji, w razie dłuższej nieobecności w miejscu zamieszkania [tak: wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., I OSK 1884/18]. Tymczasem skarżąca opuszczając terytorium kraju w szczególności nie ustanowiła pełnomocnika czy to procesowego czy też pełnomocnika do doręczeń. Nie podjęto również działań ukierunkowanych na doręczanie korespondencji drogą elektroniczną. Nie poinformowano również prowadzącego postępowanie organu o wyjeździe poza granice kraju. W rezultacie za odpowiadające prawu należało uznać odmówienie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2021 r., nr [...] Kolegium trafnie stwierdziło, że powołanie się na wyjazd związany z obowiązkami zawodowymi, nie może uprawdopodabniać braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżonym postanowieniem w oparciu o postanowienia art. 134 k.p.a. trafnie stwierdzono również uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin na dokonanie tej czynności mijał 02 września 2021 r., gdy tymczasem odwołanie nadano 12 października 2021 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) należało orzec jak sentencji.