IV SA/Wa 3012/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-27
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska, Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej przed uchwaleniem planu miejscowego o odmiennych ustaleniach, wyłącza możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nastąpiło po uchwaleniu planu miejscowego o odmiennych ustaleniach, skutkuje brakiem możliwości zastosowania art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że nie istnieje przesłanka negatywna do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, a organ jest zobowiązany do jej stwierdzenia, jeśli plan miejscowy zawiera odmienne ustalenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy z 2007 r. dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania strychu i nadbudowie. Organ uznał, że wygaśnięcie jest uzasadnione uchwaleniem planu miejscowego o odmiennych ustaleniach. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów poprzez niezastosowanie art. 65 ust. 2 u.p.z.p. z uwagi na wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo jej późniejszego uchylenia, a także wadliwą weryfikację kręgu stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca z 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej zwanej "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r nr [...] stwierdzającej wygaśniecie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
Prezydent [...], po rozpatrzeniu wniosku M. K., decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...].
Wnioskiem z dnia 15 listopada 2014 r. A. A. wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia ww. decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. z uwagi na uchwalenie planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji.
Zarząd Dzielnicy [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2678/15, uchylił ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz z dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż kwestia dotycząca istnienia związków pomiędzy sporną decyzją, a sytuacją mieszkaniową A. A. nie mogła być rozstrzygnięta formalnie, poza postępowaniem administracyjnym, które jest właściwym etapem do jej merytorycznego rozpoznania.
Zarząd Dzielnicy [...], ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] o warunkach zabudowy, która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na brak wyjaśnienia interesu prawnego wnioskodawcy.
Zarząd Dzielnicy [...], po raz kolejny rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] stwierdził wygaśniecie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na działce nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż zasadne jest przyznanie A. A. statusu strony w niniejszym postępowaniu z uwagi na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2900/14, uchylającego decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny spornej inwestycji. Zdaniem organu w związku z uchwaleniem dla terenu objętego ustaleniami ww. decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2010 r., Nr [...] poz. [...] ze zm.), którego ustalenia są inne niż wydanej decyzji, jak również wobec faktu, iż aktualnie nie funkcjonuje w obrocie prawnym żadne pozwolenie na budowę poprzedzone wydaną decyzją o warunkach zabudowy, należało stwierdzić wygaśnięcie ww. decyzji o warunkach zabudowy stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.) – dalej zwanej "u.p.z.p.".
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K., będąca inwestorem, zarzuciła naruszenie:
˗ art. 65 ust. 2 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt. 2 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, pomimo wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;
˗ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia analizy prawnej dotyczącej różnic pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy, a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...];
˗ art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niedokonanie weryfikacji podmiotów, którym przysługuje prawo strony ze względu na interes prawny.
Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie odmowy wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z [...] lipca 2007 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie organ odwoławczy przywołując treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał, iż Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r. zobowiązał organ do ustalenia legitymacji procesowej wnioskodawcy postępowania. Kolegium odwołując się do orzecznictwa sądów w kwestii przyznania statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stwierdziło, że za uznaniem za stronę tego postępowania na zasadzie wyjątku także właściciela wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, musi przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu projektowanego zamierzenia inwestycyjnego na konkretny lokal mieszkalny.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy, wobec okoliczności związanych z wpływem inwestycji na lokal wnioskodawcy, w szczególności oddziaływania między lokalem wnioskodawcy a projektowaną inwestycją w zakresie światła dziennego i dostępu powietrza, uznał, iż ma on przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 65 ust. 2 u.p.z.p. nie jest możliwe wygaszenie decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego strona dysponująca ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę jest w pełni uprawniona do jej wykonywania, pomimo, że obowiązuje już plan miejscowy wprowadzający odmienne rozwiązania w zakresie przeznaczenia terenu. Natomiast w niniejszej sprawie pozwolenie na budowę zostało uchylone, w trybie art. 36a Prawa budowlanego, ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Inwestor zatem nie może na podstawie uchylonego zezwolenie rozpocząć proces budowlany. Skoro w obrocie prawnym brak jest ostatecznego pozwolenia na budowę, to nie jest możliwe stwierdzenie, iż warunki zabudowy zostały "skonsumowane".
W ocenie organu odwoławczego w kontrolowanym przypadku inwestor nie posiada zatem ostatecznego pozwolenia na budowę, tym samym nie może wykorzystać dla potrzeb procesu inwestycyjnego postanowień ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy innych, niż treść obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ uznał, że nie wystąpiła przesłanka negatywna do wygaszenia spornej decyzji określona w art. 65 ust. 2 u.p.z.p.
Analizując wystąpienie przesłanki pozytywnej do wygaszenia spornej decyzji organ wskazał, że art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. daje możliwość, wygaszenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jednak nie w każdej sytuacji gdy po jej wydaniu dla terenu objętego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ale w przypadku, gdy ustalenia planu miejscowego są inne niż w wydanej decyzji. Oznacza to zatem, że organ przed ewentualnym wygaszeniem decyzji ustalającej warunki zabudowy dla terenów, na których zmieniono sposób zagospodarowania w planie miejscowym, musi wskazać na "inność" warunków zabudowy z ustaleniami planu miejscowego, ponieważ dopiero wtedy powstaje obowiązek orzeczenia o wygaśnięciu decyzji, o którym mowa w art. 65 ust. 1 ww. ustawy.
Organ odwoławczy ustalił, że obszar inwestycji znajduje się na terenie oznaczonym [...] w obowiązującym dla tego terenu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który został przyjęty uchwałą Rady [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2010 r. Nr [...] poz. [...]). Dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...] ww. Plan w § 128 przewiduje maksymalną wysokość zabudowy 40 m. Dodatkowo wprowadza on ograniczenie wysokości zabudowy do V kondygnacji w pierzei przy ul. [...]. Równocześnie zakazano zmiany układu otworów (drzwi i okien), balkonów, bez zakomponowania na nowo całej elewacji oraz nakazano zachowanie detalu architektonicznego w postaci gzymsów, balkonów, balustrad, wykuszy. Dany obszar znajduje się również w strefie ochronny konserwatorskiej gabarytów C (§ 7 ust. 3 pkt 3 ww. Planu), w której obowiązuje zasada realizacji współczesnej zabudowy o jednolitej kompozycji przestrzennej, nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem. Dodatkowo jeżeli w ustaleniach szczegółowych dla terenów położonych w tej strefie nie ma zakazu nadbudowy istniejącej zabudowy, to oznacza to, iż istnieje możliwość nadbudowy budynków do wysokości zabudowy znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, chyba że ustalenia szczegółowe dopuszczają inną wysokość nadbudowy.
Zdaniem Kolegium decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. dopuszczając nadbudowę do V kondygnacji nie wykazuje na występowanie "inności" rozstrzygnięć decyzji i planu. Jednakże zgodnie z pkt 1.1. spornej decyzji okna projektowanej nadubowy powinny nawiązywać do okien istniejących. Rozmieszczenie okien w projektowanej nadubowie oraz okien połaciowych w dachu powinno być realizowane z zachowaniem elementów kompozycji takich jak symetria i rytm. Wobec powyższego Kolegium uznało, że kwestie związane z umiejscowieniem okien są uregulowane odmiennie w planie i w ww. decyzji, co stanowi o wypełnieniu przesłanki z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż zastosowanie art. 65 u.p.z.p. wiąże się z wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże trudno uznać za ostateczną decyzję wyeliminowaną już z obrotu prawnego. Przyjęcie za zasadne wykładni zastosowanej przez inwestora skutkowałoby uznaniem, iż w chwili obecnej skutki prawne wywołuje decyzja wyeliminowana z obrotu prawnego. Wobec powyższego należało przyjąć, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne do zastosowania art. 65 ww. ustawy.
W kwestii kolejnego zarzutu odwołania Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na różnice pomiędzy ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy oraz aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, czym wypełnił normę art. 107 k.p.a.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego w sprawie dokonano analizy w zakresie posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony, zgadnie z wyrokiem Sądu z dnia 8 grudnia 2015 r., uznając w efekcie, iż wnioskodawca posiada w niniejszej sprawie przymiot strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. K. zarzuciła naruszenie:
1) art. 65 ust. 2 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, pomimo wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez wadliwą weryfikację kręgu osób, którym przysługuje prawo strony w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji naruszenie zasady związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie skarżącej organy dokonały błędnej interpretacji art. 65 ust. 2 u.p.z.p., która nie odpowiada literalnemu brzmieniu normy prawnej. W powyższym przepisie jest bowiem mowa o "wydaniu decyzji", a nie funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym. Zdaniem skarżącej skoro decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. o pozwoleniu na budowę została wydana (wprowadzona do obrotu prawnego) i uzyskała przymiot ostateczności, to powyższa okoliczność wedle brzmienia art. 65 ust. 2 u.p.z.p. wprowadziła ochronę przed negatywnymi skutkami wynikającymi z art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.z.p.
Odnosząc się do kwestii pozwolenia na budowę skarżąca stwierdziła, że uchylenie pozwolenia na budowę ze względu na wszczęcie procedury dokonanych istotnych odstępstw od warunków pozwolenia (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) nie zniweczyło konsekwencji prawnych, które decyzja ta wywarła przez okres obowiązywania. Zdaniem skarżącej uchylenie pozwolenia na budowę w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest aktem formalnym, niezwiązanym z jakąkolwiek wadliwością decyzji, ale będącym skutkiem działań inwestora na etapie realizacji inwestycji. Nie ma zatem żadnych obiektywnych przeszkód natury prawnej, aby inwestor, który zamierza kontynuować inwestycję na podstawie projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzanego na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, nie mógł wykorzystać decyzji o warunkach zabudowy wydanej przed uzyskaniem pierwotnego pozwolenia. Inwestycja została już w dużej mierze wykonana na podstawie uchylonego pozwolenia na budowę. Wobec powyższego skarżąca stanęła na stanowisku, że uchylenie pozwolenia doprowadziło do ponownego otwarcia możliwości wykorzystania wydanych warunków zabudowy w ramach dokończenia inwestycji.
Ponadto skarżąca zarzuciła, iż organ zaniechał czynności prowadzących do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, co stanowi o naruszenie art. 153 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło jej oddalenie uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Pismem z dnia 15 marca 2018 r. uczestnik postępowania – A. A. wniósł o oddalenie skargi wskazując na słuszność zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii posiadania przez wnioskodawcę – A. A. legitymacji procesowej strony w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Posiadanie tej legitymacji zostało bowiem zakwestionowane przez inwestora na etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, przy czym skarżący (inwestor) wywiódł, że wnioskodawca został dopuszczony "automatycznie" bez jakiejkolwiek analizy, co narusza art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do postanowień Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2678/15.
W ocenie Sądu wnioskodawca posiada legitymację procesową strony w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wobec braku odmiennych regulacji prawnych, legitymacja ta, tak jak w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, winna być bowiem ustalana w oparciu o art. 28 k.p.a. W świetle zaś tego przepisu "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Należy mieć tu na uwadze przede wszystkim art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., z którego wynika, że każdy ma prawo ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych oraz art. 54 pkt 2 lit. d) w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. stanowiący, że organ ma obowiązek określić w decyzji o warunkach zabudowy wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
Jak wynika z akt sprawy lokal mieszkalny wnioskodawcy znajduje się w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w [...] dla którego zgodnie z decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową. Uwzględniając zaś rodzaj planowanej inwestycji – zmianę sposobu użytkowania części strychu wraz z nadbudową z przeznaczeniem na cele mieszkalne - uznać należy, że lokal mieszkalny wnioskodawcy znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji, bowiem prowadzone prace budowlane wpływają na warunki jego zamieszkania poprzez ograniczenie dostępu światła i powietrza. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskodawca występował w celu ochrony własnego prawa własności, które jego zdaniem zostało naruszone w trakcie realizowania inwestycji. Oznacza to, że wnioskodawca był uprawniony do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy.
Powyższe stanowisko zgodne jest z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem w kwestii uzyskania statusu strony, czyli legitymacji materialnoprawnej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Powyższą legitymację posiadają bowiem właściciele i użytkownicy wieczyści działki (działek) objętej (objętych) wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz działek sąsiednich. W przypadku gdy na działce znajduje się nieruchomość, w skład której wchodzą lokale mieszkalne należące do poszczególnych właścicieli (jak w niniejszej sprawie), wówczas zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ogół tych właścicieli tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez jej zarząd, ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 i 29 k.p.a. w sprawie o warunki zabudowy realizowanie na działce objętej wnioskiem. Jeśli natomiast członek tej Wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1996/97, Lex 48720; z 21 lipca 2004 r., sygn. akt IV SA 2061/02, Lex 158921; z 19 października 2004 r., sygn. akt IV SA 1522/03, Lex 160791).
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 28 k.p.a. okazały się więc nietrafne.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) – dalej zwanej "u.p.z.p.", który w ust. 1 stanowi, że organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli: 1) inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę; 2) dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 65 ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że zastosowanie ma art. 65 ust. 1 pkt 2 powyższego przepisu, czyli niezbędne jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], z uwagi na to, że dla tego terenu uchwalono miejscowy plan, którego ustalenia są inne niż w tej decyzji.
Natomiast w ocenie skarżącej wobec wydania na jej rzecz w dniu [...] lipca 2009 r. decyzji o pozwoleniu na budowę, która uzyskała przymiot ostateczności w sprawie zastosowanie winien znaleźć ust. 2 przywołanego na wstępie przepisu, pomimo uchylenia tej decyzji na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. 243, poz. 1623 ze zm.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, które uznały, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.
Podkreślić należy, że art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. reguluje sytuację, gdy ustalenia uchwalonego planu miejscowego są inne niż określone wcześniej w decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że w sytuacji, gdy ustalenia planu w sposób odmienny od wydanej wcześniej decyzji określają sposób i możliwości zagospodarowania danego terenu organ obowiązany będzie uwzględnić ustalenia wynikające z planu miejscowego, a nie z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy mieć na uwadze, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy ma charakter czysto formalny. Pozostawianie takiej decyzji w obrocie prawnym w sytuacji, kiedy został uchwalony i wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie rodzi żadnych skutków materialnoprawnych dla strony. Wygaszanie decyzji o warunkach zabudowy, gdy decyzje te są sprzeczne z ustaleniami uchwalonego planu miejscowego, jest zabiegiem porządkującym (por. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2195/12; z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1207/09; z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2489/13; z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 661/12 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z dyspozycją art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. należało porównać parametry określone w decyzji ustającej warunki zabudowy z odpowiednimi parametrami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Teren działki o numerze ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] (Dzielnica [...]), dla której Prezydent [...] - decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] ustalił inwestorowi – M. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części strychu z przeznaczeniem na celem mieszkalne wraz z nadbudową w budynku mieszkalnym (wielorodzinnym), znajduje się na obszarze, dla którego Rada Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2010 r., Nr [...], poz. [...] ze zm.). Ustalenia zawarte w tym planie są przy tym inne niż w wydanej decyzji o warunkach zabudowy.
Należy zauważyć, że w ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r. ustalono m.in. w punkcie 1.1., iż okna projektowanej nadbudowy powinny nawiązywać do okien już istniejących oraz rozmieszenie okien w projektowanej nadbudowie oraz okien połaciowych w dachu, powinno być realizowane z zachowaniem elementów kompozycji takich jak: symetria i rytm.
Zgodnie zaś z przywołanym powyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka o numerze ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem [...].
W § 128 ww. planu dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...] przewidziano maksymalną wysokość zabudowy 40 m oraz ograniczenie zabudowy do V kondygnacji w pierzei przy ul. [...]. Jednocześnie dopuszczając przebudowę istniejącej zabudowy zakazano zmiany układu otworów (drzwi i okien), balkonów bez zakomponowania na nowo całej elewacji oraz nakazano zachowanie detalu architektonicznego w postaci gzymsów, balkonów, balustrad i parapetów. Powyższy obszar znajduje się również w strefie ochrony konserwatorskiej C – zgodnie z ustaleniami ogólnymi określonymi w § 7 ust. 3.3 uchwały, w której obowiązuje zasada realizacji współczesnej zabudowy o jednolitej kompozycji przestrzennej, nie kolidującej z gabarytami zabudowy zabytkowej i jej wartościowym układem. Dodatkowo jeżeli w ustaleniach szczegółowych dla terenów położonych w tej strefie nie ma zakazu nadbudowy istniejącej zabudowy, to oznacza to, iż istnieje możliwość nadbudowy budynków do wysokości zabudowy znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, chyba że ustalenia szczegółowe dopuszczają inną wysokość nadbudowy.
W ocenie Sądu zasadnie organy przyjęły, że ustalenia obowiązującego planu miejscowego dla rejonu [...] dotyczące umiejscowienia okien są uregulowane inaczej niż w uprzednio wydanej decyzji o warunkach zabudowy:
Instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy, uregulowana w art. 65 u.p.z.p. przewiduje w ust. 2 tego przepisu, przesłankę negatywną w sytuacji, w której została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Przesłanka ta została opisana sformułowaniem "jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę". Jeżeli zatem występuje zapobiega skutkowi w postaci wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Oczywiście pierwszeństwo decyzji o pozwoleniu na budowę zachodzi tylko wówczas, kiedy decyzja ta jest decyzją ostateczną, gdyż tylko taka skutkuje nabyciem prawa do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji inwestycji.
W ocenie Sądu, wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy nie następuje zatem tylko i wyłącznie wtedy, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę weszła do obrotu prawnego przed dniem podjęcia przez radę gminy uchwały o planie miejscowym. Wszak w art. 65 ust. 2 u.p.z.p. mowa jest o ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem nie ma powodu by nadawać temu przepisowi szersze znaczenie. Ustawodawca przyznając w tym wypadku pierwszeństwo decyzji o pozwoleniu na budowę uwzględnił tym samym zasadę praw nabytych. Oczywiście pierwszeństwo decyzji o pozwoleniu na budowę zachodzi tylko wówczas, kiedy decyzja ta jest decyzją ostateczną, gdyż tylko taka skutkuje nabyciem prawa do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji inwestycji.
W niniejszej sprawie ostateczna decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. udzielająca pozwolenia na budowę została wydana przed uchwaleniem planu miejscowego rejonu [...] w dniu [...] stycznia 2010 r., jednakże zgodnie z decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] została uchylona na podstawie art. 36a Prawa budowlanego. Z powyższego wynika, że pozwolenie na budowę udzielone inwestorowi nie pozostaje już w obrocie prawnym. Inwestor nie dysponuje zatem ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a tylko taka skutkuje nabyciem prawa do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji inwestycji oraz wypełnia przesłankę negatywną w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Skoro pozwolenie na budowę straciło swój byt prawny, to tym samym brak było podstaw do zastosowania w sprawie wyłączenia przewidzianego w art. 65 ust. 2 u.p.z.p. Sąd tym samym nie podzielił stanowiska skarżącej, że podstawa prawna wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ma wpływ na ocenę negatywnej przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy.
Biorąc pod uwagę, że podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a ponadto Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji, należało stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy uprawnione było wydanie decyzji na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w trybie art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekającej o wygaśnięciu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o warunkach zabudowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło