III SA/Po 798/21

Dnia 10 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2021 roku nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2019 oddala skargę J. K. (dalej "strona", "skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 marca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 20 stycznia 2021 r. o uchyleniu decyzji z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej- "płatności ONW") na rok 2019 oraz o przyznaniu skarżącemu płatności ONW na 2019 r. w łącznej wysokości 1 581,36 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący wniósł o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami deklarując działki nr [...], [...], [...] i [...]. Łączna powierzchnia działek - jak wynika z wniosku - wynosiła 5,99 ha. W dniu 27 lutego 2020 r. organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności. Następnie organ I instancji uzyskał informację o zawyżeniu przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do płatności. Na podstawie wykazu działek ewidencyjnych przekazanego do organu w dniu 23 czerwca 2020 r. ustalono, że powierzchnia działek stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność potwierdzającą nieprawidłową deklarację strony. W ocenie organu wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkująca koniecznością wznowienia postępowania. W ocenie organu I instancji powierzchnia ostatecznie stwierdzona wyniosła dla działek [...] i [...] wynosi 0,00 ha. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ ten wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania. Organ wyjaśnił, że informacje dotyczące właściwej powierzchni działek zostały pozyskane przez organ I instancji po wydaniu decyzji, czyli w dniu 23 czerwca 2020 r. Ortofotomapa, na podstawie której ponownie zweryfikowano czy są spełnione kryteria kwalifikowalności gruntu do płatności, została wykonana dnia 26 lipca 2019 r. W skardze do WSA strona podniosła zarzut naruszenia: - art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie za podstawę wznowienia postępowania dowodu znanego organowi w dacie wydawania decyzji. Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zdaniem strony organ w dniu wydania decyzji posiadał informację dotyczącą prawidłowej powierzchni spornych działek. Organ nie wyjaśnił dlaczego informacje o powierzchni działek uzyskał dopiero w czerwcu 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137 dalej- p.u.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2022, poz. 329, dalej - p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy administracji publicznej, że w kontrolowanej judykacyjnie sprawie zaistniały normatywne przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, które skutkowały uchyleniem decyzji z dnia 27 lutego 2020 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje istnienie normatywnej przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wskazując, że okoliczności na które powoływał się organ przy wznowieniu postępowania nie stanowią istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Skarżący twierdzenia w tym zakresie wywodzi ze struktury organizacyjnej organu tj. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jak już wyżej zostało wskazane organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że skarżący wniósł o przyznanie płatności ONW deklarując działki nr [...], [...], [...] i [...]. Łączna powierzchnia działek, zgodnie z wnioskiem, wynosiła 5,99 ha. W dniu 27 lutego 2020 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami i przyznał płatności w wysokości 1581,36 zł. Następnie organ I instancji uzyskał informację o zawyżeniu przez rolnika powierzchni kwalifikującej do płatności. Na podstawie wykazu działek ewidencyjnych przekazanego do organu w dniu 23 czerwca 2020 r. ustalono, że powierzchnia działek stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność potwierdzającą nieprawidłową deklarację strony. W ocenie organu wystąpiła przesłanka normatywna z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkująca koniecznością wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie organu I instancji powierzchnia ostatecznie stwierdzona wyniosła dla działek [...] i [...] - 0,00 ha. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ten w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania. Organ wyjaśnił, że informacje dotyczące właściwej powierzchni działek zostały pozyskane przez organ I instancji po wydaniu decyzji, czyli w dniu 23 czerwca 2020 r. Ortofotomapa została wykonana 26 lipca 2019 r. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Sąd po dokonaniu analizy akt administracyjnych stwierdza, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania unormowane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję w postaci zaktualizowanej ortofotomapy. Jak wynika bowiem z bezspornej okoliczności w tym zakresie dokonanie aktualizacji ortofotomapy na podstawie której ponownie zweryfikowano czy są spełnione kryteria kwalifikowalności gruntu do płatności nastąpiło dnia 26 lipca 2019 r., natomiast przekazanie ortofotomapy w aktualnej wersji miało miejsce dnia 23 czerwca 2020 r., a więc już po wydaniu przez organ decyzji w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2019 oraz o przyznaniu skarżącemu płatności ONW na 2019 r. w łącznej wysokości 1 581,36 zł (wydanej dnia 27 lutego 2020 r.). Organ odwoławczy uzasadnił w dostateczny, prawidłowy sposób, że przesłanka uprawniająca organ do wznowienia postępowania w trybie art. w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaistniała w niniejszej sprawie. Chodzi bowiem niewątpliwie o okoliczność faktyczną czy dowód nieznany organowi w dacie podejmowania kwestionowanej decyzji. Podkreślić należy, że z treści uzasadnienia organu II instancji oraz z odpowiedzi na skargę wynika to, że organ I instancji otrzymał informację o zawyżeniu deklarowanej powierzchni dopiero w dniu 23 czerwca 2020 r. W aspekcie analizy treści zarzutu skarżącego należy odwołać się poza ww. przepisami prawa procesowego także na sposób wykładni przepisów w tym zakresie dokonywanych przez organy ochrony prawnej. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 14 maja 2015 r. (sygn. akt II GSK 946/14), którego treść WSA w pełni aprobuje, dla zaistnienia przesłanki unormowanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. niezbędne jest, żeby dana okoliczność, która nie była znana organowi administracji publicznej w dacie podejmowania decyzji nie wynikała z materiałów będących w dyspozycji tego organu. NSA stwierdził w powyższym wyroku, że "zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR w ramach Agencji wyodrębnia się: Centralę Agencji; oddziały regionalne w każdym województwie, którymi kierują dyrektorzy; biura powiatowe działające w każdym powiecie, z wyłączeniem miast na prawach powiatu, gdzie nie tworzy się odrębnych biur powiatowych, którymi kierują kierownicy, a decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach wydają Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych, z tym, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu KPA w stosunku do kierowników biur powiatowych jest dyrektor oddziału regionalnego. W świetle powyższych regulacji prawnych nie sposób przyjąć, że np. Centrala Agencji czy też Prezes Agencji lub dyrektor oddziału regionalnego są "komórkami organizacyjnymi" jednego organu administracji publicznej powołanego z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Dodać należy, że z art. 7 ust. 1 ustawy o ARiMR wynika, iż Agencja działa na podstawie ustawy i statutu. Natomiast na mocy upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 tej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 15 czerwca 2009 r. w sprawie nadania statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nadał Agencji statut, w którym określił jej organizację, w tym siedziby jej oddziałów regionalnych i biur powiatowych, uwzględniając zakres zadań realizowanych przez Agencję i potrzebę ich sprawnego wykonywania." (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1502). Organ II instancji wyjaśnił wystarczająco w ocenie tutejszego Sądu, dlaczego informacje o prawidłowej powierzchni działek zostały udostępnione organowi I instancji (jako organowi wydającemu decyzję ) dopiero w dacie 23 czerwca 2020 r. a nie były znane w okresie wcześniejszym. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd uznał, że organy prawidłowo uznały, że zaistniała normatywna przesłanka uprawniająca organ do wznowienia postępowania w trybie art. w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie do wydania, po wznowieniu postępowania decyzji w niniejszej sprawie na podstawie okoliczności faktycznej i dowodu, które istniały w dniu wydania decyzji, a były one nieznane organowi. Tym dowodem był dokument w postaci zaktualizowanej ortofotomapy (z dnia 26 lipca 2019 r.) na podstawie której ustalono ponownie stan faktyczny i dokonano weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikowalności gruntu do płatności. W wyniku tych czynności organy prawidłowo uznały, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działki [...] oraz [...] wynosi 0,00 ha. Ponadto WSA stwierdza, że z perspektywy formalnoprawnej rozstrzygnięcia organów (tj. postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego z dnia 30 października 2020 r., jak również decyzje: z dnia 10 stycznia 2021 r. oraz z dnia 24 marca 2021 r.) zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania przez organy zgodnie z przepisami prawa. Decyzje te są prawidłowe i uzasadnione zgodnie z zasadami unormowanymi w art. 107 k.p.a., a w szczególności uzasadnienia tych decyzji spełniają wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., a więc w dostateczny sposób wskazują, że wystąpiła w niniejszej sprawie zarówno przesłanka uprawniająca organ do wznowienia postępowania w trybie art. w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a także do wydania merytorycznych decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2022, poz. 329), Sąd oddalił skargę.