III SA/Gl 149/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-04-21
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, którego utrata prawa była spowodowana umieszczeniem osoby podopiecznej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, a nie jej śmiercią, może być zaliczony do okresu 365 dni wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, nawet jeśli utrata prawa do niego nastąpiła w związku z umieszczeniem osoby podopiecznej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, a nie jej śmiercią, może być zaliczony do okresu 365 dni wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże, wysokość zasiłku zależy od okresów zatrudnienia, w których opłacano składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, a okres pobierania zasiłku opiekuńczego nie jest wliczany do tych okresów przy ustalaniu wysokości świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący T.S. ubiegał się o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że suma okresów zatrudnienia i innych okresów zaliczanych do wymaganego 365-dniowego okresu była niewystarczająca. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że utrata prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nastąpiła z powodu umieszczenia matki skarżącego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, a nie jej śmierci. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, który oddalił skargę. NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, wskazując na wadliwą wykładnię przepisów dotyczącą przyczyn utraty prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu prawo do zasiłku, jednakże jego wysokość i okres wypłaty zostały ustalone na podstawie udokumentowanych okresów zatrudnienia z opłaconymi składkami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Wojewoda [...] (Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (organ), którą przyznano T.S. (skarżący, wnioskodawca) prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...]r. do [...] r. w kwocie [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, a od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r., o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2020, poz. 1409, dalej "ustawą o promocji", art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020, poz. 256, dalej kpa).
Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
[...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku.
Decyzją z [...] r. skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna ale bez prawa do zasiłku. Podstawą odmowy przyznania zasiłku było ustalenie, że suma okresów o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o promocji przypadających w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji była krótsza niż 365 dni.
Nie zgadzając się z decyzją wnioskodawca wniósł odwołanie podnosząc, że decyzjami Prezydenta Miasta przyznano mu specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką od [...] r. do [...] r., który pobierał do czasu umieszczenia jej (od [...] r.) w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, ze względu na pogarszający się stan zdrowi i wymóg fachowej opieki całodobowej, gdzie zmarła [...] r.
Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i decyzją z [...] r. utrzymał w mocy sporną decyzję. W ocenie Wojewody wnioskodawca w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, liczonych od dnia [...] r., pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, jednak uchylenie prawa do przedmiotowego świadczenia i wstrzymanie jego wypłaty z dniem [...] r., nie nastąpiło w związku ze śmiercią osoby, nad którą sprawował opiekę, lecz z powodu zaprzestania sprawowania opieki nad mamą i umieszczenia jej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Powyższe oznacza, że zasadnie odmówiono stronie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, skarżący zaskarżył decyzję skargą do WSA w Gliwicach, który wyrokiem, sygn. akt IV SA/Gl 11/19, z 19 marca 2019 r. oddalił skargę. Stanowiska WSA nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem, sygn. akt I OSK 3387/19, z 16 kwietnia 2020 r., uchylił wyrok sądu I instancji oraz decyzje organów obu instancji w części odmawiającej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. NSA uznał, że nie akceptuje dokonanej przez organy i sąd wykładni art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy, która mogłaby prowadzić do sprzecznego z zasadą równości ograniczania uprawnienia zasiłku dla bezrobotnych poprzez literalne interpretowanie przesłanki "utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą sprawowana była opieka". W okolicznościach niniejszej sprawy za wypełniające powyższe dyrektywy uznać należy stwierdzenie istnienia związku funkcjonalnego między śmiercią matki skarżącego, a pogorszeniem się stanu jej zdrowia, które nastąpiło jeszcze w trakcie sprawowania opieki, z tytułu której skarżącemu przysługiwał specjalny zasiłek opiekuńczy, a jednocześnie opieka domowa sprawowana przez skarżącego była niewystarczająca dla ratowania zdrowia i życia matki oraz rodziła konieczność umieszczenia jej w placówce opiekuńczo-leczniczej. To pogorszenie się stanu zdrowia matki uniemożliwiło skarżącemu dalsze sprawowanie nad nią opieki w warunkach domowych. Opiekun nie może ponosić negatywnych konsekwencji za należyte wykonywanie obowiązków i zapewnienia podopiecznemu adekwatnych do jego stanu zdrowia warunków. Podsumowując NSA stwierdził, że trafny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 kpa przez wadliwe oddalenie skargi w sytuacji gdy nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przyczyn utraty przez skarżącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, powodów umieszczenia chorej matki skarżącego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym i okoliczności jej zgonu w tej placówce. Jak to już powyżej sygnalizowano, pominięcie dokonania ustaleń w powyższym zakresie wynikało z oparcia rozstrzygnięcia administracyjnego wydanego w niniejszej sprawie, na literalnej wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy, uznającej owe elementy stanu faktycznego sprawy za nieistotne z punktu widzenia treści prawa materialnego wyznaczającego zakres koniecznych ustaleń w sprawie. Uznanie wadliwości owej wykładni prawa materialnego i przyznanie pierwszeństwa w procesie dekodowania owej normy wynikom wykładni systemowej i funkcjonalnej, prowadzi do rozszerzenia zakresu okoliczności stanowiących podstawę faktyczną sprawy, co wymaga ponownego rozpatrzenia wniosku o zasiłek dla osoby bezrobotnej, uzupełnienia materiału dowodowego z uwzględnieniem przedstawionej przez NSA wykładni przepisów mających w sprawie zastosowanie i jego nowej oceny z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku, którymi organ jest związany na mocy art. 153 i 193 ppsa.
Wykonując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ I instancji [...] r. wydał decyzję Nr: [...] o przyznaniu wnioskodawcy prawa do zasiłku od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, a od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.
Na podstawie dotychczas zgromadzonej dokumentacji:
- świadectwa pracy z [...] r. "A" w C. potwierdzającego zatrudnienie w okresie od [...] r. do [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy;
- świadectwa pracy z dnia [...] r. "B" w C. potwierdzającego zatrudnienie w okresie od [...] r. do [...] r.;
- zaświadczenia z [...] r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. potwierdzającego zgłoszenie skarżącego do ubezpieczeń społecznych w okresie od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej;
- świadectwa pracy z [...] r. "C" Sp. z o.o. w N. potwierdzającego zatrudnienie na budowie eksportowej w [...] od [...] r. do [...] r. (brak informacji o urlopach bezpłatnych);
- zaświadczenia [...] "D" S.A. w C. potwierdzającego wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenie od [...] r. do [...] r.
- świadectwa pracy z [...] r. "D" S.A. w C. potwierdzającego zatrudnienie w okresie od [...] r. do [...] r. w wymiarze 1/2 etatu;
- umowy cywilno-prawnej o dzieło z [...] r. z "E" w C. na wykonanie dzieła do [...] r.;
- umowy cywilno-prawnej o dzieło zawartej [...] r. z "E" w C. na wykonanie dzieła do [...] r.;
- umowy cywilno-prawnej o dzieło zawartej [...] r. z "E" w C. na wykonanie dzieła do [...] r.;
- decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od [...] r. do [...] r. i o przyznaniu stronie świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką na okres od [...] r. do [...] r.
- zaświadczenia nr [...] z [...] r. "F" w C. potwierdzające pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką nieprzerwanie w okresie od [...] r. do [...] r.;
- utraty prawa do świadczenia [...] r. na skutek zaprzestania sprawowania opieki i umieszczeniu matki w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym; organ uznał, ze skarżący udokumentował 16 lat 2 miesiące i 6 dni okresów zaliczalnych, w tym 11 lat i 3 miesiące i 6 dni okresów uprawniających do zasiłku od którego zależy wysokość zasiłku. Było to zatrudnienie w "A" (9 lat 11 miesięcy i 13 dni), "B" (3 miesiące i 23 dni) oraz w "C" SA (1 rok), gdzie wykazano opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Odnośnie pozostałego zatrudnienia brak takich informacji uniemożliwiał uwzględnienie go do okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku, który i tak po zsumowaniu nie wypełniałby przesłanki z art. 72 ust. 3 ustawy o promocji (co najmniej 20 lat pracy).
Dalej organ przedstawił warunki uprawniające skarżącego do zasiłku wskazane w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji z uwzględnieniem wykładni tego przepisu dokonanej przez NSA we wskazanym wyroku. Zaliczył do zatrudnienia okresy pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Ponadto odnosząc się do okresu na jaki przyznano stronie prawo do zasiłku (od [...] r. do [...] r.), organ odwoławczy wyjaśnł, że w myśl art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju a miasto C. należy właśnie do obszaru, gdzie stopa bezrobocia na 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
Jednocześnie skarżący nie spełniał wymienionych w art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji pozostałych przesłanek uprawniających do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Wprawdzie na dzień rejestracji w Urzędzie Pracy miał ukończony 50 rok życia lecz nie udokumentował co najmniej 20-letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Okres ten wynosi tylko 11 lat 3 miesiące i 6 dni.
Ponadto skarżący pobierał zasiłek opiekuńczy wymieniony został w pkt 9 ust.2 art.71 ustawy o promocji i zaliczany do 365 dni, od których zależy nabycie prawa do zasiłku. Okresów tych ustawodawca nie uwzględnił w wykazie okresów uprawniających do zasiłku, od których zależy wysokość zasiłku. Zgodnie bowiem z art.72 ust.2 ustawy o promocji okresy wymienione w art.71 ust. 1 pkt 2, ust.2 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz ust.7, zwane "okresem uprawniającym do zasiłku" stanowią podstawę do ustalenia wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Zatem okres pobierania przez stronę zasiłku opiekuńczego nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość przyznanego zasiłku dla bezrobotnych, co powoduje, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania wobec wnioskodawcy przepisu art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy o promocji, określającego warunki pobierania przez bezrobotnego zasiłku przez okres 365 dni, na co wskazuje w odwołaniu.
Organ podkreślił także, że przepisy te nie mają charakteru uznaniowego, gdyż ustawa szczegółowo określa przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych i jego wysokości. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nim zasad. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów postępowania (art. 6, 7, 8, 12 kpa).
Podsumowując organ stwierdził, że skarżący na dzień złożenia wniosku o status bezrobotnego ([...] r.) udokumentował 11 lat 3 miesiące i 6 dni okresów uprawniających do zasiłku, to spełnia warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia zarejestrowania w wysokości 100 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych na okres do [...] r. (180 dni).
.W skardze do WSA skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania mającym istotny wpływ na rozpoznanie sprawy oraz materialnego, a to: art.7, art. 7b, art. 8, art. 9, art.77, art. 80 i art. 107 § 1, 3 i 4 kpa przez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia okresu zatrudnienia, zaniechanie zasięgnięcia wiedzy ZUS co do czasokresu opłaty składek, błędne ustalenie okresu zatrudnienia od którego zależy wysokość zasiłku, niewyczerpujące informowanie strony o konieczności przedłożenia konkretnych dokumentów, niewystarczające uzasadnienie;
- art. 71 ust. 2, ust. 5 w zw. z art.73 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 71 ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej okresu wypłaty zasiłku oraz jego wysokości, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że ciężar udowodnienia istotnych faktów ciąży na organie a sam skarżący winien być pouczony szczegółowo jakich dokumentów organ oczekuje. Odstąpienie od wystąpienia do ZUS narusza interes skarżącego i powoduje, że ustalenia faktyczne są niepełne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podkreślił, że nie naruszył zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 kpa a nawet przy zaliczeniu okresu wykonywania działalności gospodarczej (w przypadku udokumentowania wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy), skarżący nie udokumentowałby co najmniej 20 lat uprawniających do przyznania zasiłku w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych (16 lat pracy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności działalności administracji publicznej czyli zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Weryfikuje także wykonanie przez organ zaleceń wynikających z poprzednich wyroków, które są dla organów , ale i Sądu orzekającego wiążące oraz dostosowania się do wiążącej oceny prawnej (art. 153 ppsa). Organy i Sąd są związane wykładnią mających w sprawie zastosowanie przepisów dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 kwietnia 2020 r. I OSK 3387/19
Należy też wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach z 25 marca 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z 16 października 2020 r. a w skardze został sformułowany wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W ocenie Sądu organ dokonując wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 ustawy o promocji uwzględnił wykładnię NSA i w wyliczeniu okresów zatrudnienia czasokresu pobierania specjalnego dodatku opiekuńczego w związku z opieką nad matką uwzględnił okres pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazał bowiem, ze okres ten obejmuje [...] r. do [...] r. (czas pobierania zasiłku) i mieści się w okresie łącznym uprawniającym do zasiłku wynoszącym 16 lat 2 miesiące i 6 dni. Jednakże w tym okresie tylko zatrudnienie przez 11 lat 3 miesiące i 6 dni mogło być zaliczone do okresów uprawniających do zasiłku o określonej wysokości. Innymi słowy skarżący wykazał tylko czasokres opłacania składek, gdy pracował w "A", "B" i "C" SA w roku [...]/[...].
Należy zgodzić się z organem, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75 ustawy o promocji jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych (pkt 1); oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni (a),
wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (b), świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2 (c), opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (d), wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (e), wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (f), opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia (g), był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant (h), był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (i).
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1-9 ustawy o promocji do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: zasadniczej służby wojskowej, (...); urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów; pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę; świadczenia usług na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2018 r. poz. 603, z późn. zm.); pobierania renty rodzinnej, w przypadku gdy nastąpił zbieg prawa do tej renty z prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy i wybrano pobieranie renty rodzinnej; sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana.
Mając na uwadze treść przywołanych przepisów wskazać należy, że warunkiem, od którego spełnienia zależy nabycie zasiłku, jest zatrudnienie przez 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy i osiąganie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Do okresu 365 dni uprawniających do przyznania zasiłku zalicza się również, zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 pkt. 3 ustawy o promocji, okresy pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Okres pobierania zasiłku, co wskazano wyżej został skarżącemu zaliczony, co w pełni wypełnia wykonanie art. 153 ppsa i przyjęcie wykładni wskazanej przez NSA. Nie jest wykładnia również przedmiotem sporu, gdyż w istocie skarżący kwestionuje wysokość przyznanego mu zasiłku, która jest niezależna od zaliczenia skarżącemu okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego do okresu zrównanego z okresem zatrudnienia ale bez opłacanych składek. Skarżący nie pracuje zawodowo od [...] r. a od [...]r. opiekował się matką, pobierając specjalny zasiłek opiekuńczy przyznawany osobom rezygnującym z pracy dla opieki nad członkiem rodziny. Zasiłek ten został mu odebrany decyzją z [...] r., w związku z oddaniem matki do zakładu opiekuńczego, gdzie zmarła [...] r. Nawet w odwołaniu z [...] r. skarżący podniósł, że zasiłek pobierał 3 lata i 8 miesięcy, co uprawnia go do statusu bezrobotnego i zasiłku.
Z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy o promocji wynika, że do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku nie oznacza to, że każda decyzja w sprawie przyznania prawa do zasiłku powinna zawierać także rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa do zasiłku za okres, na który ten zasiłek nie zostaje przyznany. Przedmiotem sprawy jest przyznanie prawa do zasiłku oraz w jakiej wysokości i przez jaki okres będzie on wypłacany. Takie rozstrzygnięcie zostało w sprawie wydane. Tak więc w osnowie decyzji organu pierwszej instancji zawarto również władczą wypowiedź organu w zakresie prawa strony do zasiłku za pierwsze 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, gdyż jak wskazał organ tylko takie świadczenie skarżącemu przysługuje z racji wykazanego czasu zatrudnienia i okresu opłacanych składek. Uzasadniając decyzję organ wskazał jednoznacznie ustalenia faktyczne, które były podstawą wydania decyzji i ustalenia wysokości zasiłku oraz przyczyny, dla których czasokres zasiłku i jego wysokość nie może być dłuższy ani wyższy. Wskazał także czasokresy i miejsca pracy, w których zatrudnienie uwzględnił.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że obowiązek dowodowy ciąży w sprawie wnioskowej, a niniejsze postępowania wszczął wniosek skarżącego, na stronie i organie. Skarżący składając wniosek wskazał okresy zatrudnienia i pracodawców przedstawiając konkretne zaświadczenia czy świadectwa pracy, które organy obu instancji poddały analizie i ocenie oraz wskazały w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje zawodowo od [...] r. a opieki nad matką podjął się od roku [...]. Nie bez znaczenia także pozostaje, że sprawa prowadzona jest od [...] r. i organ bada spełnienie przesłanek do zasiłku na ten dzień. Zarówno na poprzednim etapie postepowania, jak i obecnie skarżący nie wskazał nowych dokumentów, nie wskazał nowych miejsc pracy, które wymagałyby weryfikacji ani też nie wskazał żadnego powodu podważającego ustalenia faktyczne organu. Zarzut braku wystąpienia do ZUS celem wykazania okresów składkowych i opłaconych składek należy uznać w tym kontekście za chybiony. Skarżący otrzymał decyzję z [...] r. z której wynika, że wykazał co najmniej 5 letni okres uprawniający do zasiłku. Decyzja została wydana po wyroku NSA z 16 kwietnia 2020 r., którym organ był związany i w uzasadnieniu podkreślił, że postępowanie wykazało co najmniej 5 letni okres uprawniający do zasiłku i stosownie do tego czasokresu ustalił wysokość zasiłku i czasokres jego pobierania z uwzględnieniem stopnia bezrobocia w mieście C..
Podkreślić należy, że skarżący nie wskazał, które okresy jego zatrudnienia (umowa o dzieło, umowa zlecenia) była okresem składkowym, który organ pominął.
Mając na względzie powyższe i kierując się zasadami postępowania dowodowego określonymi w kpa Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do podjęcia decyzji a skarżący tych ustaleń nie podważył. Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa materialnego, gdyż skarżącemu przyznano prawo do zasiłku a jego wysokość określono zgodnie z ustalonym okresem składkowym. Tylko przedstawienie dowodu dłuższego czasu opłacania składek stanowiłoby przesłankę wadliwości ustaleń stanu faktycznego postępowania w niniejszej sprawie i konieczność wzruszenia wydanej przez organ decyzji. Sytuacja taka nie zaistniała. Formalny zarzut stawiany organowi o niepełności ustaleń faktycznych i braku informacji z ZUS, w ocenie Sądu okazał się nieskuteczny. To skarżący złożył wniosek i w jego interesie leży wykazanie okresów opłacania składek, zwłaszcza w sytuacji w której ma on wpływ na prawo do świadczenia i jego wysokość. Nie składał też w tej kwestii wniosków dowodowych ani nie podnosił zarzutów w odwołaniu. Podkreślić też należy, że jest to kolejna sprawa skarżącego dotycząca statusu bezrobotnego (IV SA/GL 521/09, wyrok z 16.02.2009 r.) i był pouczany o przysługujących mu prawach, jak również miał świadomość konieczności wykazania okresów zatrudnienia i opłacania składek.
W tej sytuacji sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło