III SA/Kr 1518/21
WyrokWSA w Krakowie2022-03-11
Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne, która zaprzestała pracy w tym gospodarstwie w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia całkowicie prowadzenia gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zakres opieki nad niepełnosprawną matką nie wyklucza możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą. Rolnik ma możliwość samodzielnej organizacji pracy, a niewielkie gospodarstwo może być prowadzone przez inne osoby. Brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy w gospodarstwie a koniecznością sprawowania opieki uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie spełniono przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność matki nie powstała w wymaganym wieku. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej opieki uniemożliwiał jej całkowicie podjęcie pracy zarobkowej lub w gospodarstwie rolnym. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. sygn. akt [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.
Ponownie wydaną w sprawie decyzją z [...] 2021 r., nr [...], Wójt Gminy odmówił M. O. (dalej: skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką F. K.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Podał, że decyzją z [...] 2021 r. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak spełnienia przesłanki określonej art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220, dalej powoływanej jako "u.ś.r."). Decyzją z 17 czerwca 2021 r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Wskazał też, że przesłanka sprawowania faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powinna być ustalona również o wywiad środowiskowy, a nadto że organ I instancji nie wyjaśnił szczegółowo, czy skarżąca faktycznie nie podejmuje jakichkolwiek prac w posiadanym gospodarstwie rolnym. W tym celu organ odwoławczy zlecił organowi I instancji aby zwrócił się do właściwej placówki ARiMR z zapytaniem czy skarżąca – jako właściciel gospodarstwa rolnego - ubiegała się o przyznanie jej dopłat bezpośrednich na rok 2021 r. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji uzyskał z ARiMR informację, że skarżąca nie figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów. Nadto organ ponownie przeprowadził ze skarżącą wywiad środowiskowy (pierwszy wywiad został przeprowadzony 30 marca 2021 r.). Odmawiając skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia organ podtrzymał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka przyznania prawa do świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Stopień niepełnosprawności matki skarżącej datuje się bowiem od 18 września 2020 r., a niepełnosprawność istnieje u niej od 77 roku życia, a zatem nie powstała w wieku określonym art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem organu I instancji powyższy przepis nie został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 38/13 i nadal obowiązuje w niezmienionej treści.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie decyzji przez: błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 b u.ś.r. i skutkiem tego naruszenie art. 7 i art. 190 ust. 1 Konstytucji, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 7 września 2021 r., [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji, pomimo błędnej wykładni art. 17 ust.1b u.ś.r., odpowiada prawu, gdyż skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej nad matką opieki uniemożliwiał jej w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub w gospodarstwie rolnym. W ocenie Kolegium zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy brakiem podejmowania przez skarżącą pracy w gospodarstwie rolnym, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką.
Kolegium wskazało, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem z dnia 17 listopada 2020 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe ze stwierdzeniem, że niepełnosprawność istnieje od 77-go roku życia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 18 września 2020 r. Z kolei skarżąca oświadczyła, że jest rolnikiem i z dniem 18 września 2020 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Na postawie przeprowadzonego 30 marca 2021 r. oraz 6 lipca 2021 r. wywiadu środowiskowego Kolegium ustaliło, że skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem, synem oraz niepełnosprawną matką, która z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność wymaga stałej opieki, którą sprawuje skarżąca. Matka skarżącej pozostaje w stałym leczeniu kardiologicznym oraz neurologicznym z powodu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, choroby reumatycznej zastawki tętnicy głównej, miażdżycy oraz zaburzeń nerwicowych. Skarżąca zabezpiecza potrzeby zdrowotne matki, tj. wozi ją do specjalistów, wykupuje lekarstwa, dozuje je i pilnuje ich zażywania, dokonuje pomiaru ciśnienia. Ponadto przygotowuje oraz podaje matce wszystkie posiłki, które matka spożywa sama. Pomaga także matce przy ubieraniu się, praniu, sprzątaniu itp. Kolegium wskazało, że z przedłożonego do akt sprawy wyniku badania psychologicznego z 19 października 2020 r. wynika, że matka skarżącej nie jest w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego, ani poruszać się w środowisku, a ponadto nie jest w stanie zadbać o swoje potrzeby i bezpieczeństwo. Ponadto Kolegium ustaliło, że gospodarstwo rolne, które posiada skarżąca miało powierzchnię 1,4795 ha przeliczeniowych. W lutym 2021 r. z powyższego gospodarstwa skarżąca przekazała synowi 0,26 ha. Skarżąca oświadczyła, że od kiedy zaprzestała wykonywania jakichkolwiek prac w gospodarstwie rolnym, pracami w nim zajmuje się jej mąż po powrocie z pracy. Podała, że ze względu na niewielką powierzchnię, w gospodarstwie tym uprawiane są tylko warzywa i hodowany jest drób. Wskazała także, że obecnie podlega w dalszym ciągu ubezpieczeniom w KRUS, natomiast wyrejestruje się z tego ubezpieczenia w przypadku, kiedy zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne.
Zdaniem Kolegium w światle już samych tylko zasad doświadczenia życiowego budzi wątpliwości oświadczenie skarżącej o całkowitym zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym oraz jej twierdzenie, że pracami związanymi z uprawą warzyw i hodowlą drobiu zajmuje się jedynie jej mąż po powrocie z pracy.
Kolegium wyjaśniło, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej lub pracy w gospodarstwie rolnym, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Kolegium wskazało też, że wykonywanie takich czynności jak pomoc w ubraniu i poranna higiena, czy też przygotowanie posiłków są czynnościami, które mogą być wykonane w godzinach porannych, przed pójściem do pracy.
W ocenie Kolegium świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane wyłącznie w takim przypadku, gdy osoba wymagająca opieki ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości samodzielnego wykonywania w szczególności takich czynności jak: utrzymanie higieny osobistej, ubieranie się i rozbieranie, wstawanie z łóżka, czy z krzesła, przygotowanie i aplikacja leków, a w cięższych przypadkach przewracanie z boku na bok w łóżku w celu zapobieżenia powstawania odleżyn, przemieszczanie się w mieszkaniu, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i przyjmowanie napojów, załatwianie potrzeb fizjologicznych. Natomiast konieczność wykonywania jedynie niektórych czynności pielęgnacyjnych, które mogą być wykonane w dowolnym czasie, czy wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej, nie świadczy jeszcze o spełnieniu ustawowej przesłanki niepodejmowania czy rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo pracy w gospodarstwie rolnym w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, czynności te nie kolidują bowiem z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową.
Zdaniem Kolegium z treści zalegających w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia oraz wyniku badania psychologicznego nie wynika, aby schorzenia matki skarżącej powodowały konieczność sprawowania nad nią stałej opieki w takim rozumieniu. Kolegium przyznało, że skarżąca sprawuje nad matką opiekę polegającą na pomocy głównie w codziennych czynnościach. Przyznało też, że stan zdrowia matki skarżącej powoduje, że wymaga ona stałej opieki, jednak opieka ta nie jest i nie musi być świadczona ciągle w sposób nieprzerwany, wyłączający możliwość podjęcia zatrudnienia lub pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą w takim wymiarze i zakresie, który umożliwi jej codzienne wykonywanie niezbędnych czynności opiekuńczych wobec matki.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła zarzuty:
1. naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy przez:
a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej;
– zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, podczas gdy taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje;
2. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej.
W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 615; powoływanej dalej jako "u.ś.r."), która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy organ prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1, ponieważ zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie nie pozostawało w związku ze sprawowaniem opieki.
Wyjaśnić należy, że przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała pkt 1 - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub pkt 2 - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.).
Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z art. 17 ust. 5 nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) (uchylony);
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 17b ust.1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).
Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej – art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu zasadna jest argumentacja organu odwoławczego odnosząca się do relacji między zakresem sprawowanej opieki ustalonym w oparciu o wywiad środowiskowy a możliwością pracy w gospodarstwie rolnym. Z przeprowadzonego w dniach 30 marca 2021 r. oraz 6 lipca 2021 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem, synem oraz niepełnosprawną matką F. K., która z uwagi na stwierdzoną niepełnosprawność wymaga stałej opieki, którą sprawuje skarżąca. Matka skarżącej pozostaje w stałym leczeniu kardiologicznym oraz neurologicznym z powodu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, choroby reumatycznej zastawki tętnicy głównej, miażdżycy oraz zaburzeń nerwicowych. Skarżąca zabezpiecza potrzeby zdrowotne matki, tj. wozi ją do specjalistów, wykupuje lekarstwa, dozuje je i pilnuje ich zażywania, dokonuje pomiaru ciśnienia. Ponadto przygotowuje oraz podaje matce wszystkie posiłki, które matka spożywa sama. Pomaga także matce przy ubieraniu się, praniu, sprzątaniu itp. Z wyniku badania psychologicznego z 19 października 2020 r. wynika, że matka skarżącej nie jest w stanie samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego, ani poruszać się w środowisku, a ponadto nie jest w stanie zadbać o swoje potrzeby i bezpieczeństwo. Należy podnieść, że wymienione wyżej czynności, które wykonuje skarżąca w ramach opieki nad matką nie należą do czynności ekstraordynaryjnych, których wykonywania nie można by pogodzić z wykonywaniem pracy, szczególnie, że pracę w gospodarstwie rolnym można samodzielnie organizować.
W związku z powyższym prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że zakres opieki skarżącej nad niepełnosprawną matką nie wskazuje na to, że opieki tej nie można pogodzić z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Rolnik jest bowiem organizatorem własnej pracy, ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Należy także podkreślić, że gospodarstwo skarżącej nie jest duże i – jak wskazała sama skarżąca – jest je w stanie prowadzić mąż skarżącej po powrocie z pracy. W tej sytuacji nie sposób uznać, że rezygnacja z pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą była związana z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Należy także podnieść, że skarżąca jest nadal ubezpieczona jako rolnik, a rezygnację z ubezpieczenia w KRUS uzależnia od otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.
Reasumując należy podnieść, że decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem, nie doszło do naruszenia zasady legalności (art. 6 k.p.a.). Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił wszystkie przesłanki faktyczne i prawne leżące u podstaw wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień, ani tych wywiedzionych w skardze, ani innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło