II SAB/Bd 81/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi Organizacji [...] nr [...] [...] "[...]"- [...] w [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Marszałka Województwa do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2021 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Marszałka Województwa na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. O. z siedzibą w Ł. (dalej określana jako Skarżąca) wystąpiła do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność Marszałka Województwa K. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. Podała, że wnioskowana informacja nie została jej udostępniona. Marszałek Województwa K. w odpowiedzi na skargę wniósł o uznanie jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podał, że [...].05.2021 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa K. w T., w postaci elektronicznej, wpłynął wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o zapisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Organ wskazał, że w piśmie z [...].05.2021 r. udzielił informacji, iż w związku z potrzebą przeanalizowania dodatkowej dokumentacji i przygotowania udostępnienia na przekazany zakres żądania na mocy art. 13 ust. 2 udip odpowiedź na przedmiotowy wniosek zostanie przesłana w terminie późniejszym. Następnie, zdaniem organu, żądana przez Skarżącą informacja publiczna została jej udostępniona zgodnie z ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływana jako ppsa), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Marszałka Województwa K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Skarżącej z [...] .05.2021 r., w którym żądała ona udostępnienia następujących informacji: "1) Czy w latach 2019-2021 były kierowane do tut. Urzędu Marszałkowskiego skargi, uwagi, zażalenia, wnioski o spotkanie z przedstawicielami Urzędu Marszałkowskiego lub inne wystąpienia przez reprezentantów, instruktorów i właścicieli Ośrodków Szkolenia Kierowców z Województwa K., 2) Jeśli wystąpienia, o których mowa w pkt 1 były kierowane do tut. Urzędu Marszałkowskiego, to jaka była ich data i treść? 3) Jakie były rezultaty wystąpień, o których mowa w pkt 1? Jednocześnie wnoszę o udostępnienie dokumentacji (pism, protokołów, odpowiedzi, decyzji, itp.) związanej z wystąpieniami, o których mowa w pkt. 1". Problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej powoływana jako udip). W rozumieniu art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, po myśli art. 4 ust. 1 udip, są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: pkt 1 - organy władzy publicznej; pkt 2 - organy samorządów gospodarczych i zawodowych; pkt 3 - podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; pkt 4 - podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; pkt 5 - podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 udip, ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 udip ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z 4.02.2016 r., sygn. akt I OSK 2223/14, Lex nr 2036020). Oznacza to, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z 30.09.2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Zgodnie z art. 7 udip, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1), udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) – czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium (pkt 4). Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1), wydając decyzję. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Bezczynność organu na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Nie jest spornym w sprawie, że Marszałek Województwa K., będący adresatem wniosku z [...].05.2021 r., jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, gdyż jest organem władzy publicznej. W konsekwencji, adresat wniosku zobowiązany jest do załatwienia wniosku strony skarżącej w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem w badanej sprawie w ustawowym terminie organ nie udostępnił żądanej przez Skarżącą informacji ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, brak jest w aktach sprawy dokumentów potwierdzających udostępnienie Skarżącej żądanej przez nią informacji. W szczególności organ nie dołączył wymienionego w odpowiedzi na skargę jako załącznik - pisma z [...] .06.2021 r. - mającego stawić udostępnienie informacji publicznej. Podkreślenia wymaga, że Sąd zwracał się do organu w zarządzeniu z 9.02.2022 r. z zapytaniem, czy przekazał on wszystkie dokumenty związane z rozpoznaniem wniosku Skarżącej z [...] .05.2021 r. W odpowiedzi, pismem z [...] .02.2022 r. organ wskazał, że przekazana dokumentacja jest kompletna. Ponadto wskazać trzeba, że stosownie do art. 54 § 2 zd. 1 ppsa, organ (...) przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że doszło do bezczynności po stronie organu. Skoro podmiot zobowiązany nie udostępnił informacji publicznej w pełnym zakresie w drodze czynności materialno-technicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, oznacza to, że pozostawał w bezczynności. Tym samym skargę należało uznać za uzasadnioną, albowiem organ, jako podmiot zobowiązany, nie podjął działań przewidzianych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji powyższego, w pkt 1 sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Biorąc pod uwagę czas pozostawania przez organ bezczynnym (ponad 9 miesięcy), Sąd uznał, że bezczynność miała charakter rażący, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.