I SA/Wa 1161/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-14
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Mariola Kowalska, Łukasz Trochym
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. może zostać przyznane, jeśli dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r., mimo że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. Kluczową przesłanką, która nie została spełniona, było pozbawienie dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Budowa budynku mieszkalnego na nieruchomości i jego odbiór techniczny przed tą datą, a także zameldowanie lokatorów w lutym 1956 r., jednoznacznie wskazywały na utratę takiej możliwości przez byłych właścicieli.Stan faktyczny
Skarżący domagali się odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że choć nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Konstytucji RP i k.p.a., kwestionując datę utraty możliwości władania oraz sposób prowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Mariola Kowalska WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi K. P., J. G., D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Wojewoda [...] (dalej również jako "Wojewoda/Organ") decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również jako Prezydent/Organ I instancji") z [...] lutego 2019 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], o pow. [...]m2 .
Powyższa decyzja Wojewody wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Nieruchomość [...] położona u zbiegu ulicy [...] i [...], ozn. nr hip. [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret"). Zgodnie z art. 1 dekretu, nieruchomość przeszła na własność gminy [...]. Następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130 ze zm.), stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie, przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Miasta [...].
Z zaświadczenia Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w [...]Nr [...]z [...] sierpnia 1948 r. wynika, że nieruchomość [...] Nr [...] położona przy ulicy [...] i [...], o powierzchni [...] m2, stanowiła własność J. K., która następnie, na podstawie umowy notarialnej z [...] kwietnia 1948 r. (Rep. Nr [...]) zbyła ją wraz z prawami i obowiązkami wynikającymi z dekretu na rzecz B. i I. małż. G.
W dniu [...] sierpnia 1948 r. B. G. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Orzeczeniem administracyjnym z [...] lipca 1967 r., nr [...], Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Państwa. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] sierpnia 1967 r., nr [...].
Następnie, decyzją z [...] maja 1998 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lipca 1967 r. oraz decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] sierpnia 1967 r. w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...] i [...]
z obrębu [...], wchodzących w skład nieruchomości ozn. nr hip. [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Postanowieniem z [...] kwietnia 1999 r., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast sprostował omyłkę w w/w decyzji w ten sposób, że w orzeczeniu zamiast: "w części dotyczącej działek ewidencyjnych o numerze [...] i [...] z obrębu [...]" powinno być: "w części sprzedanych lokali o numerach [...] i [...] w budynku położonym w granicach działki ewidencyjnej o nr [...] z obrębu [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku wszystkich mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, i w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]".
Wnioskiem z [...] lipca 2016 r. K. P., J. G. i D. G. – spadkobiercy dawnych właścicieli nieruchomości [...], reprezentowani przez adwokata A. H., wystąpili z żądaniem ustalenia odszkodowania za grunt [...] – działkę nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2.
Organ I instancji ustalił, że dawna nieruchomość hip. nr [...] położona u zbiegu ulicy [...] i [...] stanowi obecne działki ewidencyjne z obrębu [...]: nr [...] (zabudowana budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. [...]), nr [...] i nr [...] (obie niezabudowane) oraz nr [...] (część) - zabudowana budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. [...].
W odniesieniu do gruntu stanowiącego działki nr: [...], [...] i [...]- wniosek dekretowy został rozpoznany decyzjami Prezydenta [...]: nr [...] z [...] lutego 2000 r., nr [...] z [...] lipca 2012 r. oraz nr [...] z [...] marca 2016 r. - orzekającymi o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości [...].
Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku z [...] lipca 2016 r., odmówił przyznania odszkodowania za w/w nieruchomość [...].
K. P., J. G. oraz D. G., reprezentowani przez adwokata A. H., wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Organu I instancji.
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja Organu I instancji jest prawidłowa. Organ zaznaczył, że przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie obie przewidziane w nim przesłanki.
Wojewoda podkreślił, że spełnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, czyli możliwości przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne, należało ocenić na podstawie istniejącego w dniu wejścia w życie dekretu planu zabudowania. Planem takim był Ogólny plan zabudowania m. [...] - plan strefowy, zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zgodnie z zapisem tego Planu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w strefie [...] i była przeznaczona była pod zabudowę zwartą o 3 kondygnacjach i do 30% powierzchni zabudowania. Powyższy plan zawierał wielkości maksymalne, a nie minimalne określone w danej strefie, jak również wysokość i gęstość zabudowań, których nie można było przekroczyć co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być zabudowana budynkiem wyższym niż wskazany dla danej strefy. Organ przytoczył poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego odnoszące się do kwestii oceny w/w przesłanki i podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość przed dniem wejścia w życie mogła być przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną, co oznacza, że w/w przesłanka została spełniona.
Odnosząc się do drugiej przesłanki, tj. ustalenia możliwości władania przez dawnego właściciela nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., Wojewoda [...] wskazał, że należało ustalić, czy dawni właściciele nieruchomości [...] – B. G. oraz I. G. władali przedmiotową nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajdują się następujące dokumenty:
1) pozwolenie na wykonanie robót budowlanych wydane [...] czerwca 1955 r. przez Prezydium Rady Narodowej w m. [...] udzielające zgodę Centralnemu Zarządowi Budownictwa Wojskowego Zjednoczonego Budownictwa Wojskowego Nr [...] na budowę typowego budynku mieszkalnego 3 - kondygnacyjnego typu [...] na nieruchomości położonej przy ul. [...];
2) deklarację, zgodnie z którą [...] sierpnia 1955 r. kierownik budowy J. O. złożył kierownikowi budowy [...] oświadczenie, że przejmuje na siebie obowiązek kierowania robotami budowlanymi przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. [...];
3) pismo z [...] września 1955 r. Zjednoczonego Budownictwa Wojskowego Nr [...] skierowanego do Wydziału Inspekcji Budowlanej Prezydium Rady Narodowej z którego wynika, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] budowa jest już w toku;
4) pismo z [...] grudnia 1955 r. informujące, że [...] grudnia 1955 r. na terenie budowy przy ul. [...] zbierze się Komisja celem dokonania ostatecznego odbioru budynku mieszkalnego;
5) dokument z którego wynika, że [...] stycznia 1956 r. Rzemieślnicza Spółdzielnia Pracy Kominiarzy wydała sprawozdanie nr [...] potwierdzające sprawdzenie w budynku mieszkalnym przy ul. [...] wszystkich przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych oraz połączenia palenisk z przewodami;
6) pismo Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] z [...] października 2018 r., znak [...] informujące, że w lutym 1956 r. zostali zameldowani pierwsi lokatorzy budynku przy ul. [...].
Zdaniem Organu treść powyższych dokumentów w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że dawni właściciele utracili możliwość faktycznego władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] przed 5 kwietnia 1958 r., gdyż przed tą datą na terenie przedmiotowej nieruchomości został wybudowany budynek mieszkalny.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu twierdzenia, że art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami różnicuje obywateli - dekretowców na dwie grupy, tj. na tych, którym odszkodowanie się należy, bo utracili możliwość władania nieruchomością (nie tylko efektywne z niej korzystanie, ale nawet samą tylko możliwość takiego korzystania) po 5 kwietnia 1958 r. i na tych którzy mieli pecha, bo zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością jeszcze przed 5 kwietnia 1958 r., Wojewoda podkreślił, że przesłanka ta ma charakter bezwzględny i organ prowadzący postępowanie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest obowiązany badać, czy taka przesłanka została spełniona. Ponadto kwestia zgodności art. 215 ust. 2 z Konstytucją była przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego, który nie uchylił tego przepisu, ani nie stwierdził jego niezgodności z ustawą zasadniczą.
Tym samym Wojewoda [...] uznał, że decyzja Organu I instancji jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. P., J. G. oraz D. G., reprezentowani przez adwokata A. H., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art 64 ust. 1 - 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ustawy w części odnoszącej się do daty utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością może różnicować obywateli i dyskryminować ich znaczną grupę poprzez odmowę ustalenia praw do odszkodowania na skutek arbitralnie wpisanej daty (5 kwietnia 1958 r.);
2) art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zastosowania wobec braku realnych dowodów wskazujących na utratę przez dawnych właścicieli faktycznej możliwości władana nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r.;
3) art. 6 kpa i art. 8 kpa oraz art. 7 § 1 kpa w z art. 77 kpa, art. 7a § 1 kpa, art 81a § 1 kpa poprzez uznanie wątpliwości na korzyść organu, a także art. 107 § 3 kpa poprzez lakoniczne uzasadnienie decyzji i brak jednoznacznego wykazania utraty władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. poprzez brak dokumentu stwierdzającego odbiór budynku z określeniem jego posadowienia, szczególnie z uwagi na fakt, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nastąpiła orzeczeniem administracyjnym z [...] lipca 1967 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2019 r. oraz przekazanie sprawy Organowi I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy po rzetelnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wnieśli również o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda nie sprzeciwił się wnioskowi skarżących o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji stanowił art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm., dalej jako "u.g.n.), który reguluje kwestie związane z możliwością przyznania odszkodowania za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z jego treścią, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Przepis ten przewiduje dwa kryteria, od których uzależnione jest uzyskanie odszkodowania: po pierwsze – działka (zabudowana lub niezabudowana), przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, po drugie - poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak spełnienia jednej z przesłanek z art. 215 ust. 2 u.g.n. uniemożliwia ustalenie i przyznanie odszkodowania za przejętą nieruchomość.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji wydały prawidłowe rozstrzygnięcia i zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek, wymienionych w treści art. 215 ust. 2 u.g.n. warunkujące przyznanie odszkodowania, a co za tym idzie brak było możliwości uwzględnienia zgłoszonego wniosku o odszkodowanie za grunt [...].
Bezsporne w niniejszej sprawie pozostaje zaistnienie pierwszej z przesłanek zawartej w art. 215 ust. 2 u.g.n. Jak słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, zgodnie z Ogólnym planem zabudowania miasta [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., obowiązującym w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., sporna nieruchomość położona przy ul. [...] znajdowała się w strefie [...], w której obowiązywała zabudowa zwarta o 3 kondygnacjach oraz do 30% powierzchni zabudowania. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne – także o parametrach mniejszych, a zatem spełniona została pierwsza przesłanka umożliwiającą przyznanie odszkodowania za działkę, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.
Jednocześnie organy obu instancji prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie została spełniona druga przesłanka wynikająca z treści art. 215 ust. 2 u.g.n., wymagająca, aby poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, na części działki nr [...] przy ulicy [...], której dotyczy wniosek o odszkodowanie z [...] lipca 2016 r., zlokalizowany jest 3-kondygnacyjny budynek mieszkalny typu [...] wybudowany przez [...] nr [...], które uzyskało pozwolenie na budowę w [...] czerwca 1955 r. Ponadto, jak wynika z pisma z [...] grudnia 1955 r. [...] Nr [...] zawiadomiło, że [...] grudnia 1955 r., na terenie budowy przy ul. [...] jest planowane zebranie komisja celem dokonania ostatecznego odbioru technicznego wybudowanego budynku mieszkalnego. Z kolei, w sprawozdaniu Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Kominiarzy z [...] stycznia 1956 r., nr [...] potwierdzono sprawdzenie w budynku mieszkalnym przy ul. [...] wszystkich przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych oraz połączenia palenisk z przewodami. Ponadto jak wynika ze znajdującego się również w aktach sprawy, pisma Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] z [...] października 2018 r. już w lutym 1956 r. zostali zameldowani pierwsi lokatorzy budynku przy ul. [...].
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności niewątpliwie świadczą o tym, że przed 5 kwietnia 1958 r. nastąpiła utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przy ulicy [...] przez jej byłych właścicieli.
Wybudowanie na przedmiotowej nieruchomości budynku mieszkalnego w 1955 r. oraz przejęcie administracji tym budynkiem przez [...] Nr [...] spowodowało bowiem, zdaniem Sądu, utratę faktycznej możliwości władania tą nieruchomością przez jej byłych właścicieli oraz uniemożliwiło podejmowanie przez nich jakichkolwiek autonomicznych decyzji wobec tej nieruchomości. Administracja wykonywana przez jednostki publiczne wykluczały bowiem władanie dawnego właściciela budynkiem przejętym na własność Skarbu Państwa. Przeciwny pogląd prowadziłby do wadliwego wniosku, że dawny właściciel nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i administrowanej przez [...] Nr [...], mógłby władać tą nieruchomością w rozumieniu efektywnego korzystania z niej lub posiadania możliwości takiego korzystania, choćby nie czynił z niej użytku. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że ani z prawnego punktu widzenia ani także uwarunkowań historycznych istniejących w okresie istotnym z punktu widzenia rozpoznania sprawy tj. lat 1955 -1958, władanie nieruchomością przez dawnego jej właściciela, z pominięciem wyznaczonego administratora nie mogło mieć miejsca.
Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 u.g.n. odnosi się do stanu faktycznego, w którym poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogli korzystać z nieruchomości. Możliwość władania nieruchomością to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 czerwca 2006 r., sygn. I SA/Wa 2138/05, Lex nr 219405, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 1998 r., sygn. IV SA 311/96, Lex nr 45948). Nie może zaś budzić wątpliwości, że w realiach niniejszej sprawy nie miała ona miejsca.
Nie mają racji skarżący twierdząc, że jedynym dowodem na realizację budynku jest wydane pozwolenia na użytkowanie, w którym wskazywano dane nieruchomości. W ocenie Sądu, zameldowanie pierwszych lokatorów w lutym 1956 r. niewątpliwie świadczy o tym, że budynek mieszkalny przy ul. [...] musiał być już w tamtym okresie oddany do użytku skoro zameldowano w nim lokatorów. Oceny tej nie może zmienić okoliczność, że w aktach sprawy brak jest formalnego pozwolenia na użytkowanie budynku.
Niezasadny jest również zarzut skarżących, że organ nie wyjaśnił czy budynek przy ul. [...] w [...]posadowiony został na działce objętej księgą hipoteczną nr [...]. W aktach sprawy znajduje się bowiem informacja z ewidencji gruntów i budynków, z której jednoznacznie wynika, że budynek przy ul. [...] w [...] posadowiony jest na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], a rok zakończenia jego budowy to 1955 (k.35). Bezspornie natomiast działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą hipoteczną nr [...].
Podsumowując powyższe rozważania, Sąd orzekający uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji słusznie stwierdziły, że nie została spełniona druga z przesłanek art. 215 ust. 2 ug.n., mówiąca o tym, że odszkodowanie może być przyznane za działkę, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Końcowo Sąd wskazuję, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/09, uznał, że art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy lub państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy zatem pominięcia ustawodawczego i nie usuwa wspomnianego przepisu z systemu prawnego. Z wyroku tego wynika postulat, aby ustawodawca unormował kwestię odszkodowań za inne nieruchomości niż wskazane już w art. 215 ust. 2. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował konstytucyjności przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., zasadniczej w rozpatrywanej sprawie, bowiem jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, uznał, że kwestia ta leży poza zakresem rozpatrywanej skargi konstytucyjnej. Także postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r., sygn. akt P 6/13, odnoszące się do kwestii oceny ustalenia daty, na którą poprzedni właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią tj. 5 kwietnia 1958 r., nie przyniosło oczekiwanego przez skarżących rozstrzygnięcia. Trybunał uchylił się bowiem od merytorycznego rozpoznania sprawy argumentując brakiem możliwości wejścia w kompetencje władzy ustawodawczej z jednoczesnym zagrożeniem stabilności finansów państwa.
Podsumowując, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i rozpatrzyły sprawę w jej całokształcie, zgodnie ze wszystkimi wymogami kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób bowiem podzielić zdania skarżących, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, w tym tych wskazanych w skardze, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Pełna ocena materiału dowodowego dokonana przez organy znalazła następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć – w myśl art. 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za niezasadne także zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło