II OSK 833/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-17
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Andrzej Wawrzyniak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma prawo i obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma prawo i obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane. Brak takiego tytułu może skutkować nakazaniem rozbiórki robót.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu usługowym, polegających m.in. na wykonaniu otworu w stropie nad garażem oraz instalacji wentylacji mechanicznej. Organy nadzoru budowlanego odstąpiły od nałożenia obowiązków naprawczych, uznając, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na niewyjaśnienie kwestii ingerencji w część wspólną budynku i prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 825/20 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. B. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej N. w B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., II SA/Bk 825/20, w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej N. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej WINB) z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie orzeczenia o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w punkcie pierwszym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w B. (dalej PINB) z dnia [...] sierpnia 2020 r., zaś w punkcie drugim, zasądził od WINB na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W wyniku interwencji właścicieli lokali znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. M. w B., PINB w dniu [...] marca 2020 r. dokonał kontroli lokalu usługowego nr U4 znajdującego się na parterze ww. budynku. W jej wyniku stwierdził, iż w tym lokalu trwa przebudowa. W jej zakresie wykonano: nowe podejścia do urządzeń sanitarnych, ściany działowe, otwór w stropie nad garażem o śr. 120 mm z przeznaczeniem na instalację sanitarną oraz otwór w ścianie pomiędzy sąsiednimi lokalami z przeznaczeniem na przyszłą wentylację mechaniczną. Jednocześnie zamurowano otwory wentylacji grawitacyjnej. Z uwagi na wykonanie otworu o śr. 120 mm w stropie nad garażem, tj. w części konstrukcyjnej budynku, PINB w dniu [...] marca 2020 r. wydał postanowienie zobowiązujące E. B. - inwestora robót budowlanych wykonywanych w lokalu usługowym nr U4, do przedłożenia oceny technicznej stwierdzającej, czy otwór w stropie garażu o śr. 120 mm wykonany w celu przejścia przewodów kanalizacji sanitarnej z lokalu usługowego U4 nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku.
Postanowienie to zaskarżyła ww. Wspólnota Mieszkaniowa.
WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z uwagi na trwające w lokalu prace budowlane związane z instalacją wentylacji mechanicznej, wykonywane bez pozwolenia na budowę, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. PINB wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych prac wraz z oceną prawidłowości ich wykonania. W dniu [...] lipca 2020 r. E. B. złożyła dokumenty wskazane w postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 r. Z treści przedłożonych opracowań wynikało, iż wszystkie prace budowlane wykonane w lokalu usługowym zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami, a zatem nie wymagają naprawy. Zakres wykonanych robót został określony na około 85%.
Mając powyższe na uwadze w dniu [...] sierpnia 2020 r. PINB wydał decyzję orzekającą o odstąpieniu od nałożenia na Inwestora – E. B. - obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonywanych w lokalu usługowym nr U4, usytuowanym na parterze budynku przy ul. M. w B.
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła odwołanie od tej decyzji.
Zaskarżoną decyzją WINB utrzymał w mocy tę decyzję.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa N., reprezentowana przez pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białystoku uwzględnił wniesioną skargę.
Sąd podał, że przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i w efekcie przedwczesnym zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej P.b.) poprzez uznanie, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i należy odstąpić od nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonywanych w lokalu usługowym nr U4, usytuowanym na parterze budynku zlokalizowanego przy ul. M. w B. Sąd wskazał, że przedmiotem sporu jest prawidłowość wykonania wentylacji mechanicznej (takie roboty budowlane kwestionowane są w skardze). W toku postępowania ustalono bowiem, że inwestor – E. B., wykonała w ww. lokalu usługowym szeregu prac budowlanych przystosowujących ten lokal do prowadzenia przyszłej działalności gastronomicznej - kawiarni, które zostały zakwalifikowane jako przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b. W ocenie Sądu prawidłowo ustalono, że większość z nich nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wyjątek stanowiła przebudowa przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa P.b. Do takich należał otwór w stropie nad garażem o średnicy 120 mm, przeznaczony pod przyszłą kanalizację sanitarną. W postanowieniu z dnia [...] maja 2020 r. organ II instancji wskazał, że takie roboty wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem także uzyskania stosownej zgody na jego wykonanie Wspólnoty Mieszkaniowej N., bowiem wykonany otwór ingeruje w część wspólną obiektu budynku mieszkalnego. Jednocześnie podał, że pozwolenia na budowę wymagają również prace budowlane związane z przebiciem otworów w ścianie pomiędzy lokalami sąsiednimi oraz w ścianie zewnętrznej budynku (otwór przeznaczony na czerpnię), które zostały przeznaczone pod montaż przyszłej instalacji wentylacji mechanicznej. W opinii Sądu, trafnie organ wskazał, iż obowiązujące w dacie dokonywania robót budowlanych przepisy (kontrola z marca 2020 r.), tj. art. 29 ust. 1 pkt 27 P.b., stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku. Wentylacja mechaniczna jako niewymieniona w katalogu prac zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Okoliczności te nie były kwestionowane przez strony. Według stanu prawnego obowiązującego w czasie realizacji robót, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie były zwolnione roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji wentylacji mechanicznej, tym bardziej jeśli wchodziły w przebudowę przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Ustalenia dokonane w tym zakresie przez organy były, zdaniem Sądu, prawidłowe. Sąd ocenił, iż trafnie organ II instancji uznał, że materialnoprawną podstawą wydania przedmiotowej decyzji powinien być art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W rozpoznawanej sprawie PINB na podstawie art. 51 ust. 1 odmówił nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, bowiem uznał, że wykonane roboty budowlane związane z instalacją wentylacji mechanicznej, w tym podłączenie przedmiotowej wentylacji do komina wentylacyjnego przebiegającego przez lokal U3 oraz przeprowadzenia je przez ścianę działową pomiędzy lokalami U3 i U4 zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami. Oparł się w tej mierze na opinii technicznej inż. J. J. oraz oświadczeniu projektanta wentylacji mechanicznej mgr inż. P. P. uznając, że nałożone w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r. obowiązki, w tym wykonania inwentaryzacji wykonanych robót oraz oceny ich prawidłowości zostały wykonane przez inwestora, co jest niekwestionowane również przez strony.
Zdaniem Sądu, umknęła natomiast organom obu instancji kwestia ingerencji wykonanych robót budowlanych (wentylacji mechanicznej) w część wspólną obiektu budynku mieszkalnego, co może wiązać się z uzyskaniem stosownej zgody na ich wykonanie Wspólnoty Mieszkaniowej N. – strony skarżącej, a co jest podnoszone w skardze. Jedyną bowiem kwestią sporną w sprawie jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a konkretnie częściami wspólnymi tej nieruchomości. Niewątpliwie znaczna część prac budowlanych została wykonana w obrębie lokalu usługowego, co zdaniem organu odwoławczego świadczy o tym, że inwestor wykonując roboty budowlane posiadał prawo do dysponowania nieruchomością/lokalem na cele budowlane. W opinii Sądu nie oznacza to jednak, że wszystkie roboty budowlane zamknęły się w obrębie lokalu, tym bardziej, że strona skarżąca wskazała, jakie konkretnie roboty są sporne (podłączenie przedmiotowej wentylacji do komina wentylacyjnego przebiegającego przez lokal U3 oraz przeprowadzenia jej przez ścianę działową pomiędzy lokalami U3 i U4). Przy czym, jak wynika z przedłożonego do akt sprawy zmiany powództwa strony skarżącej w sprawie XI C 1742/20, kwestia podłączenia do komina wentylacyjnego przebiegającego przez lokal U3 została już zdemontowana. Pozostaje również do wyjaśnienia, czy zgodnie z oświadczeniem inwestora otwór wykonany w stropie został zaślepiony, czy również w jakiś sposób ingeruje w nieruchomość wspólną. Okoliczności zatem co do prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zostały w sprawie wyjaśnione przez organy obu instancji, mimo zarzutów w tym zakresie również podnoszonych w toku postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 w zw. z art. 4 oraz art. 3 pkt 11 P.b., przez błędną wykładnię i uznanie, że prowadząc postępowanie naprawcze organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ma prawo i zarazem obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b., podczas gdy wskazane przepisy nie uprawniają organu do badania tytułu prawnego do nieruchomości w ramach postępowania naprawczego,
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ prawidłowo uznał, że w świetle opinii technicznej wykonanej przez inż. J. J. oraz oświadczenia projektanta wentylacji mechanicznej mgr. inż. P. P., wszystkie prace przeprowadzono zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi przepisami w obrębie lokalu usługowego i nie wymagają one naprawy, a tym samym ustalił wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie miał zaś uprawnienia do badania w toku prowadzonego postępowania istnienia prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, co wykluczało możliwość zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 6 k.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które nie dają rękojmi załatwienia sprawy zgodnie z prawem, tj. zobowiązanie organów nadzoru budowlanego do badania - w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 P.b. - istnienia prawa dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy przepisy prawa nie uprawniają organu do badania tytułu prawnego do nieruchomości w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie wskazanych przepisów, a nadto prowadzenie postępowania przez organ w tym zakresie byłoby bezprzedmiotowe z uwagi na usunięcie przez inwestora skutków wszelkich prac, które ewentualnie mogłyby ingerować w nieruchomość wspólną (tj. zaślepienie otworu w stropie, zlikwidowanie połączenia lokalu U4 do komina wentylacyjnego przebiegającego przez lokal U3, zamurowanie otworu w ścianie działowej pomiędzy lokalami U4 i U3).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca w I instancji Wspólnota Mieszkaniowa N. w B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do tego, czy prowadząc postępowanie naprawcze organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 P.b. ma prawo i zarazem obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. W opinii skarżącej kasacyjnie wskazane przepisy nie uprawniają organu do badania tytułu prawnego do nieruchomości w ramach postępowania naprawczego.
Podobna problematyka była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do uchwały 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W motywach tej uchwały podano, że kwestia "obowiązku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest w istocie uregulowana, jednak nie w art. 51 ust. 1 pkt 2. Kwestia skutków usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego, z jakich przyczyn, co obejmuje także sytuację, gdy inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do terenu na cele budowlane lub też złożył oświadczenie, które okazało się wadliwe, jest uregulowana przepisem art. 37 ust. 2 analizowanej ustawy".
Mając na uwadze treść przywołanej wyżej uchwały oraz przepisów ustawy Prawo budowlane zauważyć wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale w sposób wyraźny zróżnicował dwie kwestie - kwestię możliwości zastosowania normy art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., przewidującej obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz kwestię badania w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 P.b. prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. NSA, wypowiadając się przeciwko możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., wskazał jednocześnie, iż badanie tytułu prawnego do nieruchomości w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 51 tego prawa powinno odbywać się w ramach prowadzonego postępowania dowodowego.
Podkreślić wypada, że czym innym jest żądanie złożenia oświadczenia w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., a czym innym ustalanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także bowiem w sytuacji, gdy inwestor nie musi składać oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to musi takie prawo posiadać. To, że art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie oznacza, że inwestor nie musi prawem takim dysponować.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11, w którym podkreślił, że z treści uzasadnienia uchwały 7 sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, nie wynika, iż prowadząc postępowanie naprawcze, o którym mowa w art. 51 P.b., organy nadzoru budowlanego nie badają posiadania przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyżej wskazana uchwała stanowi jedynie, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czym innym jest natomiast żądanie przedłożenia oświadczenia, a czym innym to, czy inwestor posiada taki tytuł. Naczelny Sąd Administracyjny podejmując tę uchwałę uznał, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane art. 51 P.b., po ustaleniu, że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wyda stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku, jak wskazał skład 7 sędziów NSA, podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa. Za taką interpretacją przepisów prawa budowlanego regulujących tryb naprawczy przemawia również treść art. 4 P.b., zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Tym samym wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma zasadnicze znaczenie dla wszelkich inwestycji budowlanych.
W pełni podzielając powyższe stanowisko stwierdzić trzeba, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 w zw. z art. 4 oraz art. 3 pkt 11 P.b., nie jest zasadny, ponieważ prowadząc postępowanie naprawcze organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-3 P.b. ma prawo i obowiązek badać tytuł prawny inwestora do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b.
W konsekwencji powyższego nie są też zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem w rozpatrywanej sprawie nie została należycie wyjaśniona kwestia wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., a zawarte w motywach zaskarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania nie zostały podjęte z naruszeniem art. 141 § 4 w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 6 k.p.a.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło