I SA/Wa 2412/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Mariola Kowalska (spr.) WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. G., U. K., K. N., M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Ż., J. S., C. S., K. N. i A.S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. G., U. K., K. N., M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Ż., J. S., C. S., K. N. i A. S. sumę pieniężną po 500 (pięćset) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. G., U. K., K. N., M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Ż., J. S., C. S., K. N. i A. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. G., U. K., K. N., M. N., K. P., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., H. Z., J. S., C. S., K. N. i A. S. pismem z [...] września 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14. Skarżący wskazali, że wyrokiem z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], pochodzącą z księgi hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo wezwania organu pismem z [...] marca 2019 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 5.000 złotych. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy spełnione zostały przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na obecnym etapie pozyskany materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, dlatego w dniu [...] października 2020 r. zlecono opracowanie geodezyjne polegające na wykreśleniu dawnej działki hipotecznej w historyczne zdjęcia lotnicze. Organ wskazał, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2020 r. poz. 256), powoływanej dalej jako "k.p.a.", obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilości wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Ponadto wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane wagą tych spraw, ich złożonym charakterem oraz stopniem skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone w toku tych postępowań, co nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], pochodzącą z księgi hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 29 kwietnia 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 29 czerwca 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 30 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1508/15 w wysokości 500 złotych oraz wyrokiem z 7 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2149/17 w wysokości 4.000 złotych Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 17 grudnia 2014 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 6.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 4.500 złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że od otrzymania w dniu 25 kwietnia 2018 r. odpisu prawomocnego wyroku z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2149/17, o wymierzeniu grzywny w wysokości 4.000 złotych, do czasu wniesienia przedmiotowej skargi w dniu 23 września 2020 r., Prezydent pozostawał zupełnie bezczynny, nie podejmując przez okres ponad dwóch lat żadnej czynności w sprawie. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie każdemu ze skarżących kwoty po 500 (pięćset) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 29 czerwca 2015 r. Tymczasem, organ od ponad pięciu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (punkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a.