III SA/Gd 1164/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-03-17

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli złoży wniosek o zawieszenie emerytury?
Ratio decidendi
Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączający prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku pobierania emerytury, powinien być interpretowany w sposób umożliwiający osobie uprawnionej wybór jednego ze świadczeń. Osoba pobierająca emeryturę może uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli złoży wniosek o zawieszenie prawa do emerytury. Organy administracji mają obowiązek poinformować stronę o takiej możliwości.
Stan faktyczny
Skarżąca M.N. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym bratem zmarłego męża. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, wskazując na nieustaloną datę powstania niepełnosprawności oraz fakt pobierania przez skarżącą emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że pobieranie emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, podnosząc zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących daty powstania niepełnosprawności i pobierania emerytury.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2021 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 22 lipca 2021 r. nr (...); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.N. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.N. (dalej jako "wnioskodawczyni", "strona" albo "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 16 września 2021 r. nr (...) wydaną w postępowaniu dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Po rozpatrzeniu złożonego w dniu 9 lipca 2021 r. przez M.N. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Wójt Gminy decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. nr (...) odmówił wnioskodawczyni (będącej opiekunem prawnym) ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym bratem nieżyjącego męża W.N. (ur. (...) 1955 r.). W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in. art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r."). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Ponadto, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a0 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Organ podniósł, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dotyczącego podopiecznego wynika, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Ponadto wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, co oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być wnioskodawczyni przyznane. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wydanie zakwestionowanej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. z pominięciem okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt. K 38/13) doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto w odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez wnioskodawczynię emerytury wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpoznaniu odwołania strony, zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2021 r.nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy materialne regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego po czym wskazał, że nie kwestionuje faktu sprawowania opieki przez wnioskodawczynię i czynności wykonywanych w ramach tej opieki. Zdaniem Kolegium podstawy do odmownego rozpatrzenia wniosku, wbrew twierdzeniu zaprezentowanemu przez organ pierwszej instancji, nie stanowi kwestia momentu powstania niepełnosprawności osoby dorosłej znajdującej się pod opieką (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wydany w sprawie K 38/13 Kolegium wskazało, że moment wystąpienia niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką nie może rzutować na odmowę rozpatrzenia złożonego wniosku a przedmiotowe zapatrywanie jest powszechnie akcentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Odnosząc się zaś do kwestii związanej z pobieraniem przez wnioskodawczynię emerytury Kolegium wskazało, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wprost wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do emerytury. W związku z powyższym decyzja organu pierwszej instancji została przez organ odwoławczy utrzymana w mocy. W skardze na decyzję organu odwoławczego M.N. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji, podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na uznaniu, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z art. 17 ust. 1b wskazanej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym; b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym bratem nieżyjącego męża legitymującym się orzeczeniem Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w C. z dnia 22 grudnia 1994 r. nr (...). Z przedmiotowego orzeczenia nie wynika od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ponadto z akt sprawy wynikało, że skarżąca (ur. (...) 1958 r.) ma ustalone prawo do emerytury. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organy odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, przy czym zdaniem organu odwoławczego jedynym powodem orzeczonej odmowy było to, że skarżąca jest uprawniona do emerytury. Organ pierwszej instancji niezależnie od kwestii pobierania przez skarżącą emerytury wskazał, że zapatrywanie, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności W.N. również wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze zapatrywanie organu pierwszej instancji co do regulacji zawartej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Sąd zobligowany jest wyjaśnić, że regulacja prawna wskazana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13; Dz. U. z 2014 r., poz. 1443), orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Okoliczność ta ma niewątpliwie wpływ na sytuację prawną skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy. Podkreślić bowiem należy, że skutkiem ww. wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18. roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak treść wyroku wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jest w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z powyższym, jak słusznie przyjęło Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką nie może być podstawą do odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu - co należy podkreślić - błędne było w tej mierze stanowisko organu pierwszej instancji, który za jedną z podstaw odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przyjął okoliczność, że skoro, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności szwagra skarżącej nie da się ustalić, to stanowi to okoliczność wyłączającą przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przechodząc do oceny zasadności prezentowanego przez organy stanowiska odnośnie braku podstaw przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na zaistnienie sytuacji opisanej w treści w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje, czy istotnie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie może być uwzględniony, gdy osoba sprawująca opiekę posiada prawo do świadczenia wymienionego w katalogu określonym w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., a którego uzyskanie związane jest z osiągnięciem przez daną osobę określonego wieku. Zdaniem Sądu przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, należy zgodnie z konstytucyjną zasadą równości interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji gdy osoba mająca ustalone prawo do emerytury, pobiera emeryturę i ze świadczenia tego nie chce zrezygnować. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela nadto stanowisko, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór ten może zrealizować przez złożenie do organu emerytalnego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Należy przy tym zaakcentować, że obecnie utrwalone i jednolite jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.s.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 24 marca 2021 r.; sygn. akt I OSK 2631/20 i I OSK 2206/20; z dnia 18 czerwca 2020 r.; sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r.; sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r.; sygn. akt I OSK 764/20; z 15 grudnia 2020 r.; sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20 oraz z dnia 17 grudnia 2020 r.; sygn. I OSK 2010/20 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela taką wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.s.r., która umożliwia osobie uprawnionej wybór jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. Wyboru może dokonać przez złożenie wniosku o zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 504), w świetle którego prawo do emerytury może ulec zawieszeniu na wniosek osoby uprawnionej. Istotnym jest jednakże wskazanie, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien skarżącą poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, gdy strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest zatem taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika wprost, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty skarżąca nie została pouczona. Taka informacja - na co Sąd zwrócił uwagę we wcześniejszych rozważaniach - powinna być udzielona stronie jedynie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą aby przyznać świadczenie jest pobieranie emerytury. Osoba występująca z wnioskiem o zawieszenie emerytury winna bowiem dysponować nie budzącą wątpliwości informacją, że dostarczenie stosownego dokumentu dotyczącego zawieszenia emerytury gwarantuje pozytywne rozpoznanie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Brak pouczenia skarżącej w wyżej opisanych kwestiach należy zatem postrzegać jako naruszenie art. 9 i art. 79a k.p.a. Skoro zatem organ pierwszej instancji pomimo stosownego obowiązku zaniechał poinformowania skarżącej o konieczności uprzedniego zawieszenia prawa do emerytury jako jedynego warunku, od którego spełnienia przez skarżącą uzależnione jest ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia była przedwczesna. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższej wady nie dostrzegł organ odwoławczy. W zaistniałej sytuacji przyjąć w ocenie Sądu należało, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania doprowadziło do odmowy ustalenia skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co oznacza, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Organ pierwszej instancji dopuścił się również, z przyczyn wyjaśnionych na wstępie rozważań prawnych zawartych w niniejszym uzasadnieniu, naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu decyzji organów obydwu instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku). O kosztach postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą radcy prawnego, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Ponownie rozpoznając sprawę i rozpatrując złożony przez skarżącą wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy zobligowane będą uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło