II SA/Gl 1521/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wnioskiem z dna 28 maja 2021 r., który wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu 1 czerwca 2021 r.., działająca przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, M. S. (dalej: strona, skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym, synem S. B. Pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował pełnomocnika stronę o warunkach przyznania świadczenia oraz o możliwości wyboru świadczenia korzystniejszego poprzez zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei pismem z dnia 1 lipca 2021 r. pełnomocnik strony powiadomił, że strona nie może złożyć wniosku o zawieszenie emerytury, która jest w chwili obecnej jej jedynym źródłem utrzymania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K. (dalej: organ, organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dna 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), rozporządzeń wykonawczych oraz art. 104, art. 107 i art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując na warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie na podstawie przeprowadzonego postępowania i zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, iż strona ma ustalone prawa do emerytury. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 5 pkt 1a świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba sprawującą opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej. Wskazał, że pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. strona została powiadomiona o możliwości dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia przez złożenie do organu emerytalno- rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury. Jednak w piśmie z dnia 1 lipca 2021 r. strona stwierdziła, iż nie zamierza złożyć wymienionego powyżej wniosku. Z uwagi na fakt, iż strona ma ustalone prawo do emerytury, nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na niepełnoprawnym synem, orzeczono jak w sentencji. Pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. strona, działając przez fachowego pełnomocnika, wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych i błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym synem. W świetle powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istotny sprawy poprzez ustalenie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2021 r. W uzasadnieniu, nie godząc się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji wskazała na dokonanie przez organ błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, podkreślając konieczność zastosowania do jego wykładni dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej. Podniosła, że narusza zasadę równości taka wykładnia tego przepisu, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawa do emerytury w wysokości niższej to świadczenie. Nie ma racjonalnych powodów uzasadniających różnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tej normie, w sytuacji gdy świadczenie to jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Kierując się wyrażoną w art. 8 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów należy dokonać prokonstytucyjnej wykładni omawianej normy, pozwalającej na realizację zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielenia szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zd. drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20 brak jest w ocenie skarżącej przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji gdy świadczenie to jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, które zrezygnowały z pracy zawodowej w celu podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną i z tego tytułu mają ustalone prawo do emerytury, w stosunku do osób, które nigdy pracy zawodowej nie podjęły i nie nabyły prawa do emerytury. Dodała, że jednocześnie tym podmiotom, które mają prawa do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w przywołanych przepisach przyznano prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego stwierdziła, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach, czego nie można stwierdzić w niniejszym przypadku. W ocenie skarżącej przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy powinien być intepretowany w taki sposób, że pozbawia przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przywołał obowiązujące przepisy w szczególności art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdzając, iż uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od szeregu przesłanek pozytywnych i negatywnych. Aby uzyskać prawo do świadczenia przesłanki pozytywne muszą zostać spełnione łącznie, i nie może przy tym zaistnieć żadna z przesłanek negatywnych. Z akt sprawy wynika, że syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. wydanym do 31 stycznia 2023 r. Z kolei skarżąca ma ustalone prawo do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. do złożenia oświadczenia czy strona złożyła wniosek do organu emerytalno- rentowego o zwieszenie prawa do świadczenia emerytalnego. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniając, iż nie może tego uczynić, gdyż jest to jedyne źródło utrzymania, domagała się przyznania wnioskowanego świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością otrzymywanej emerytury. W świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującej regulacji prawnej organ odwoławczy uznał, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Wskazując na przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a - (normę prawną bezwzględnie obowiązującą) ustawy organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z nim, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, a tym samym fakt posiadania przez skarżącą prawa do emerytury stanowi negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza zobowiązanie do stosowania normy art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, który jednoznacznie stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawa do emerytury. Dalej organ wskazał, że w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20 - wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto) pozostawałaby sprzeczności z art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określenia jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Stąd też brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy wysokością wskazanych świadczeń. Kolegium podkreśliło, że zważając na najnowszą linię orzeczniczą sądów administracyjnych strona nie zrezygnowała z pobierania świadczenia emerytalnego, a zatem w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia w postaci posiadania prawa do emerytury. Pismem z dnia 20 października 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, złożyła skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez obłędne uznanie, iż pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym synem oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy- błędną wykładnię, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepoinformowanie przez organ skarżącej przed wydaniem decyzji o konieczności zawieszenia pobieranej emerytury jako jedynej negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie na rzecz skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2021 r. ewentualnie uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniosła również o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu, skarżąca stwierdziła, iż organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy, pomijając dyrektywy wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej. Zdaniem skarżącej narusza zasadę równości taka wykładnia tego przepisu, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawa do emerytury w wysokości niższej to świadczenie. Nie ma bowiem racjonalnych argumentów uzasadniających różnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w tej normie, w sytuacji gdy świadczenie to jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. W dalszej części uzasadnienia skargi powtórzyła argumentację zaprezentowana w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, także wnioskując o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Ocenie Sądu została poddana decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei na mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a powyżej wymienionej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. W tym miejscu wskazać należy, iż świadczenie pielęgnacyjne ma formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad osobą wymagającą ze względu na swój stan zdrowia, pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności zdrowotnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 477/18). Z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, iż jedyną przyczyną odmowy pozostaje fakt nie dokonania przez skarżącą wyboru pomiędzy dwoma przysługującymi jej świadczeniami, tj. pobieranym obecnie świadczeniem emerytalnym i wnioskowanym w niniejszym postępowaniu świadczeniem pielęgnacyjnym. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniem skargi organy orzekające w niniejszej sprawie nie ograniczyły się tylko do literalnej wykładni zastosowanych przepisów. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej tak organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy dokonały wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z zastosowaniem dyrektywy wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej, mając przede wszystkim na uwadze cel przedmiotowego świadczenia. Mając to właśnie na uwadze organ pierwszej instancji pouczył stronę skarżącą, iż nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku posiadania prawa do świadczenia emerytalnego. Jednak pomimo, iż prawo do emerytury jest niezbywalne, to zgodnie z przyjętą przez sądy administracyjne linią orzeczniczą - wykazanie faktu zawieszenia prawa do wypłaty tego świadczenia emerytalnego, umożliwia stronie ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które jest korzystniejszego dla strony. Stąd też organ pierwszej instancji wezwał stronę skarżącą do wyboru korzystniejszego dla siebie świadczenia poprzez zawieszenie prawa do emerytury, gdyż zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w postaci posiadania prawa do emerytury. Mimo to strona pouczona, że przeszkodą do przyznania jej wnioskowanego świadczenie jest pobieranie emerytury, która w przypadku wyboru świadczenia korzystniejszego winna zostać zawieszona, oświadczyła, iż nie może złożyć wniosku o zawieszenie emerytury, która jest jedynym źródłem jej utrzymania. Należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji dokładnie poinformował stronę o możliwości pozytywnego załatwienia sprawy tylko po dokonanym przez stronę wyborze jednego ze świadczeń. Pomimo, iż dokładnie wskazano stronie w jaki sposób doprowadzić do zawieszenia pobieżnego świadczenia, strona nie podjęła działań w tym kierunku. Stąd też zasadnie organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, a organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, gdyż w istocie nie ma okresu za jaki można byłoby stronie skarżącej takie świadczenie przyznać. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w tym przypadku, gdy niezbędne jest zawieszenie pobierania emerytury, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Natomiast w niniejszym przypadku strona nie przedstawiła takiego dokumentu. Nie jest bowiem do zaakceptowania twierdzenie skarżącej, iż zawieszenie emerytury skutkować będzie utratą środków do życia. W związku bowiem z treścią przywołanego powyżej art. 24 ust. 2 ustawy orzekające organy mają na uwadze takie działania we współdziałaniu i koordynacji z organem emerytalno – rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. Nie jest natomiast do zaakceptowania wnioskowany przez skarżącą sposób rozwiązania sprawy, poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy tym świadczeniem a pobieraną emeryturą. Brak jest ku temu podstaw prawnych. Pomijając trudności z wyliczeniem wysokości takiego świadczenia (w związku z otrzymywaniem dodatkowej 13. emerytury czy odliczenia odprowadzanych odprowadzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno- rentowe),to takiego rozwiązania nie przewiduje przepis ustawy dokładnie określając wysokość tego świadczenia i nie upoważniając organów do jakiejkolwiek zmiany jego wysokości. Tak więc takie działania organu pozostawałyby w sprzeczności z art. 17 ust. 3ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określenia jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1983/20). Zgodnie zatem z ostatecznie przyjętą linią orzeczniczą, to stronę obarczono inicjatywą w toku postępowania administracyjnego (wybór świadczenia oraz wykazanie faktu zawieszenia prawa do wypłaty świadczenia emerytalnego). Natomiast na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek szybkiego działania, tak by uniknąć powstania jakiegokolwiek okresu bez wypłaty żadnego z powyżej wymienionych świadczeń. Organy nie zastosowały w sprawie wyłącznie wykładni literalnej brzemienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lecz uzupełniły ją wykładnią funkcjonalną i celowościową. Stąd też skierowano do skarżącej stosowne pouczenia i wezwanie do podjęcia działań w kierunku zawieszenia prawa do emerytury. Organy zatem dokonały wszelkich czynności by zebrać kompletny materiał dowodowy i wydać zgodne z ustalonym stanem faktycznym rozstrzygnięcie. Sąd podziela stanowisko organów w zakresie wykonania obowiązków wynikających z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika obowiązek informowania stron postępowania. W myśl tego przepisu organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwając przy tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Zasada ta uznawana jest za jeden z istotnych czynników wpływających na umacnianie się zasady praworządności w działaniach administracji publicznej. Równocześnie ma charakter gwarancyjny i ochronny względem jednostki, jako podmiotu słabszego w stosunkach natury publicznoprawnej. Organ administracji publicznej jako podmiot silniejszy, dysponujący władztwem administracyjnym, nie może wykorzystywać swojej dominującej pozycji na niekorzyść strony. Przeciwnie powinien on, szczególnie wobec strony działającej bez pełnomocnika, której zachowanie wskazuje, iż nie ma ona pełnego rozeznania w kwestiach procesowych lub materialnoprawnych, wypełniać wynikające z art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązki działania w sposób budzący zaufanie oraz informowania stron. Ustawodawca kładzie zatem nacisk na obowiązek organów administracji publicznej, uniezależniając go od znajomości prawa przez obywateli. Za realizację tego obowiązku nie można uznać odesłania strony do przepisów prawa (ich wskazania bądź zacytowania). Organ musi podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. Stąd też obowiązek ten należy rozumieć tak szeroko jak tylko można. Nadto, zgodnie z art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Organy administracji winny bowiem dążyć do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony w celu zapobiegania sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Stąd też gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, taka informacja powinna być udzielona stronie. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest przy tym taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas. Organy orzekające w niniejszym postępowanie niewątpliwie zastosowały się do powyższych zasad. W konsekwencji przyjęcia stanowiska obecnie obowiązującego w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ ma obowiązek ustalić czy zostało zawieszone prawo do wypłaty emerytury, a na stronie spoczywa obowiązek wykazania się inicjatywą dowodową na skutek wystosowania do niej odpowiedniego wezwania przez organ. Wydaje się być to rozwiązaniem korzystnym dla stron. Podkreślić raz jeszcze należy, że w toku niniejszego postępowania administracyjnego organ poinformował skarżącą o negatywnych przesłankach przyznania świadczenia oraz o możliwości zawieszenia emerytury. Zatem w takiej sytuacji, mając na względzie indywidualny charakter sprawy, sytuację prawną i faktyczną stron, stwierdzić należy, iż zapadłe rozstrzygnięcia są prawidłowe. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako oczywiście niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy.