III OSK 4566/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Masternak – Kubiak, Tamara Dziełakowska, Grzegorz Jankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania nowego świadectwa służby z informacją o wysokości i składnikach uposażenia na wniosek byłego policjanta złożony po latach od zwolnienia ze służby, pomimo braku takiego żądania w momencie wydania pierwotnego świadectwa służby?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając, że organ był związany oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażoną w poprzednim wyroku. Sąd administracyjny stwierdził, że przepis § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. nie ogranicza żadnym terminem prawa byłego policjanta do żądania zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia, a w przypadku takiego wniosku należy wydać nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od jego złożenia. Organ błędnie identyfikował żądanie jako sprostowanie świadectwa i odmówił jego wydania, naruszając tym samym art. 153 P.p.s.a.Stan faktyczny
Były policjant K. K. wnioskował o wydanie nowego świadectwa służby z informacją o wysokości i składnikach uposażenia, powołując się na § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych. Organ odmówił, uznając wniosek za złożony po terminie i błędnie kwalifikując go jako sprostowanie świadectwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił odmowę, stwierdzając, że przepis nie ogranicza terminu do złożenia wniosku. Po kolejnych sporach i wyrokach zobowiązujących organ do załatwienia wniosku, Komendant Wojewódzki Policji ponownie odmówił wydania nowego świadectwa, powołując się na możliwość wydania jedynie odpisu lub zaświadczenia. WSA ponownie uchylił odmowę, wskazując na związanie organu poprzednią oceną prawną. Komendant Wojewódzki Policji wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 73/21 w sprawie ze skargi K. K. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nowego świadectwa służby oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 73/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nowego świadectwa służby, uchylił zaskarżony akt.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z akt sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z 7 maja 2019 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o wydanie nowego świadectwa służby – z informacją o wysokości i składnikach uposażenia. Podał, że wydane mu świadectwo służby z 25 czerwca 2002 r. takich informacji nie zawiera. Jako podstawę wniosku wskazał § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644).
Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z 14 maja 2019 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek, złożony po kilkunastu latach od zwolnienia ze służby, należy uznać za złożony z uchybieniem terminu. Wskazał, że zgodnie z § 25 ust. 4 w/w rozporządzenia, w świadectwie służby zamieszcza się także informacje o wysokości i składnikach uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach, jeżeli policjant złożył w tej sprawie pisemny wniosek co najmniej 7 dni przed zwolnieniem ze służby. W razie złożenia wniosku już po zwolnieniu ze służby wydaje się nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia złożenia tego wniosku. Zdaniem organu, powyższe uprawnienie po zwolnieniu ze służby nie przysługuje w każdym czasie, a jedynie w granicach przewidzianych na sprostowanie świadectwa służby, tj. w terminie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa służby po zwolnieniu z niej. Uzupełnienie świadectwa służby o informacje o wysokości i składnikach uposażenia jest niejako jego sprostowaniem, które skutkuje wydaniem nowego świadectwa służby. Po tym czasie możliwe jest jedynie uzyskanie w uzasadnionych przypadkach odpisu świadectwa służby. Komendant Wojewódzki Policji w B. wskazał, że przepisy obowiązujące w dniu zwolnienia K. K. ze służby w Policji nie regulowały wprost możliwości uzupełnienia świadectwa o informację o wysokości i składnikach uposażenia po zwolnieniu ze służby. We wniosku o sprostowanie świadectwa służby złożonym w dniu 28 czerwca 2002 r. wyżej wymieniony nie zwracał się o zamieszczenie takich informacji. Jednocześnie organ poinformował, że strona w każdym czasie może zwrócić się o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i uposażeniu na druku ERP-7, które to zaświadczenie zawiera szczegółowe informacje dotyczące uposażenia wypłacanego w okresie służby.
Powyższe pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia 14 maja 2019 r. o odmowie wydania nowego świadectwa służby w trybie § 25 ust. 4 w/w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych stało się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19 uchylił zaskarżony akt.
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że przedmiotowe pismo stanowi w istocie akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Wskazał, że w dacie sporządzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. świadectwa służby K. K. z dnia 25 czerwca 2002 r. obowiązywało zarządzenie nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego (Dz. Urz. MSWiA z 1997 r. Nr 5, poz. 49). W § 18 ust. 3 tego zarządzenia określono informacje jakie winno ono zawierać. Stosownie do treści § 18 ust. 4 cyt. zarządzenia, na żądanie policjanta w świadectwie służby należy podać także informacje o wysokości i składnikach uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach. W § 20 zarządzenia określono tryb sprostowania świadectwa służby oraz jego uzupełnienia w razie zmiany rozkazu personalnego wpływającego na treść świadectwa służby (§ 21).
Zdaniem Sądu, okoliczność, że skarżący nie zażądał w trybie § 18 ust. 4 w/w zarządzenia podania w świadectwie służby również informacji o wysokości i składnikach uposażenia, nie oznacza, że nie może tego uczynić pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów w tym zakresie. Przepis ten nie uzależniał bowiem złożenia takiego żądania od jakiegokolwiek terminu. Również aktualnie obowiązujące przepisy nie wykluczają możliwości uzupełnienia świadectw służby wydanych w przeszłości o informacje dotyczące wysokości i składników uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.) w § 25 ust. 3 określa obowiązkowe elementy, jakie powinno zawierać świadectwo służby, zaś w § 25 ust. 4 stanowi, że w świadectwie służby zamieszcza się także informacje o wysokości i składnikach uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach, jeżeli policjant złożył w tej sprawie pisemny wniosek co najmniej 7 dni przed zwolnieniem ze służby. W razie złożenia wniosku już po zwolnieniu ze służby prawodawca postanowił, że wydaje się nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia złożenia tego wniosku. Podobnie jak i w poprzednio obowiązujących aktach, rozporządzenie z 2013 r. reguluje również tryb uzupełnienia świadectwa służby w sytuacji zmiany rozkazu personalnego wpływającego na treść (§ 30).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., przepis § 25 ust. 4 rozporządzenia z 2013 r. nie ogranicza żadnym terminem prawa byłego policjanta do żądania zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia. W przypadku takiego wniosku należy wydać nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia jego złożenia, o czym jednoznacznie stanowi zdanie drugie tego przepisu. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego uzasadniona uchybieniem terminu do jego złożenia jest zatem bezpodstawna. Organ błędnie identyfikuje żądanie w zakresie zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia jako sprostowanie takiego świadectwa. Instytucja sprostowania świadectwa służby została bowiem uregulowana odrębnie – w przepisie § 28 cyt. rozporządzenia, a przepis § 25 ust. 4 tego rozporządzenia nie wskazuje, aby w przypadku wniosku o zamieszczenie informacji o wysokości i składnikach uposażenia złożonego po ustaniu służby termin ów wynosił – podobnie jak w przypadku wniosku o sprostowanie świadectwa służby – 7 dni od dnia jego otrzymania. Niewątpliwie świadectwo służby nie może zawierać żadnych elementów kształtujących sytuację prawną zwolnionego policjanta, natomiast dane zamieszczone w świadectwie służby mogą ulec zmianie, modyfikacji, wyłącznie w przypadku zmiany, modyfikacji dokumentu źródłowego z którego pochodzą. Żądanie zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia nie dotyczy jednak sprostowania świadectwa służby, ani nie prowadzi do niedopuszczalnej modyfikacji danych w nim zawartych bez wyraźnej ku temu podstawy. Domaganie się umieszczenia w świadectwie służby tego typu informacji zmierza niejako do jego uzupełnienia i to właśnie o te ściśle wymienione w § 25 ust. 4 omawianego rozporządzenia dane. Sprostowanie świadectwa służby jest odmiennym trybem i dotyczy przykładowo sytuacji, gdy nie zawarto w nim informacji szczegółowo wymienionych w § 25 ust. 3 rozporządzenia (w dacie wydania przedmiotowego świadectwa w § 18 ust. 3 cyt. zarządzenia z dnia 11 czerwca 1997 r.). Możliwość żądania sprostowania jest przy tym jednoznacznie ograniczona terminem. Natomiast dane o tym, jakie uposażenie było wypłacane policjantowi, jeżeli znajdują się w dyspozycji organu, powinny zostać zamieszczone w świadectwie służby, o ile wnosi o to policjant, nawet po zakończeniu służby.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego, motywowana uchybieniem terminu, ale też możliwością wystąpienia o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i uposażeniu na druku ERP-7 przekazywanym do ZUS – jest bezpodstawna.
W następstwie opisanego wyżej wyroku z 15 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Bk 576/19, K. K. wnioskiem z 14 grudnia 2019 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o jego wykonanie i wydanie mu nowego świadectwa służby.
Organ w dniu 17 grudnia 2019 r. sporządził odpis świadectwa służby uzupełniony o wysokość i składniki uposażenia na dzień zwolnienia policjanta ze służby w Policji.
K. K. w dniu 18 grudnia 2019 r. złożył wniosek o sprostowanie tego świadectwa służby, który uzupełnił pismami z dnia 19 i 20 grudnia 2019 r.
Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] odmówił sprostowania odpisu świadectwa służby wystawionego w dniu 17 grudnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2020 r. sygn. II SA/Bk 80/20 odrzucił skargę K. K. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], przyjmując, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2020r. K. K. wystąpił do organu o wydanie oryginału świadectwa służby z dnia 17 grudnia 2019 r.
Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia 7 lutego 2020 r. odmówił wydania oryginału świadectwa służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi K. K. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie wydania nowego świadectwa służby, wyrokiem z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 135/20 m.in. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 7 maja 2019 r. w terminie 7 dni od dnia doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ powinien wydać skarżącemu w dniu 17 grudnia 2019 r. nowe świadectwo służby, a nie jego odpis. Stwierdził, że "[w]ydając zaś jedynie odpis tego świadectwa, z racji tylko sobie znanych, organ winien w pozostałym zakresie odmówić wydania świadectwa służby, która to odmowa byłaby zaskarżalna do sądu administracyjnego. Nie wydając nowego świadectwa służby ani nie odmawiając wydania nowego świadectwa służby organ popadł w bezczynność".
Komendant Wojewódzki Policji w B. pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] odmówił K. K. wydania nowego świadectwa służby uzupełnionego o informację o wysokości i składnikach uposażenia.
Z treści w/w pisma wynika, że odmowa wydania nowego świadectwa służby nastąpiła po rozpatrzeniu wniosku K. K. z dnia 7 maja 2019 r. i po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 135/20, zobowiązującym organ do załatwienia tego wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi akt sprawy. Komendant Wojewódzki Policji w B., odmawiając wydania nowego świadectwa służby, powołał się na § 25 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1113). Stwierdził, że ten przepis daje podstawę jedynie do wydania odpisu świadectwa służby. Organ nie może wydawać każdorazowo nowego świadectwa służby, w każdym czasie, gdy zwróci się o to były policjant. Świadectwo służby wydane mu po zwolnieniu ze służby (ewentualnie po wyczerpaniu trybu jego sprostowania) jest przechowywane przez organ, a były policjant, w razie potrzeby może uzyskać jego odpis, co wyraźnie zostało wskazane w § 25 ust. 5 omawianego rozporządzenia. Sporządzenie duplikatu świadectwa służby polega na przygotowaniu identycznego jak oryginał odpisu tego świadectwa, który powinien zawierać wszystkie informacje zawarte w kopii świadectwa, będącej w posiadaniu pracodawcy, konieczne do ustalenia uprawnień pracowniczych. Wniosek o zawarcie w świadectwie informacji o wysokości i składnikach uposażenia złożony po kilkunastu latach od zwolnienia ze służby może prowadzić jedynie do podania tych informacji w odpisie świadectwa służby bądź w odrębnym zaświadczeniu. Były policjant przez kilkanaście lat posługiwał się wydanym mu świadectwem służby przed organami i instytucjami i jest ono dokumentem będącym źródłem ustalania różnego rodzaju uprawnień. W przypadku wydania nowego świadectwa służby byłemu policjantowi, po kilkunastu latach ponownie przysługiwałoby mu prawo do złożenia wniosku o jego sprostowanie, co nie było intencją ustawodawcy. Co więcej, prowadziłoby do konieczności zniszczenia poprzednio wydanego świadectwa służby, którym – jak wskazano wyżej – policjant posługiwał się przez kilkanaście lat. Wydanie nowego świadectwa służby zawierającego informację o wysokości i składnikach uposażenia nie jest możliwe w każdym czasie, a jedynie w granicach przewidzianych na sprostowanie świadectwa służby, tj. w terminie 7 dnia od dnia otrzymania świadectwa służby po zwolnieniu z niej.
Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w B. podał, że wydał K. K. świadectwo służby z dnia 25 czerwca 2002 r. i wniósł on o jego sprostowanie. Wówczas organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. odmówił wydania świadectwa służby o treści żądanej przez wnioskodawcę, a Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W świetle § 18 ust. 4 zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszania w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, które obowiązywało w dacie zwolnienia K. K. ze służby, informacje o wysokości i składnikach uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach były zamieszczane w świadectwie na żądanie policjanta, a wnioskodawca we wniosku o sprostowanie świadectwa służby z dnia 28 czerwca 2002 r. nie wnosił o zamieszczenie w świadectwie również informacji o wysokości i składnikach uposażenia. Były policjant może w każdym czasie zwrócić się o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i uposażeniu na druku ERP-7, które to zaświadczenie zawiera szczegółowe informacje dotyczące uposażenia wypłacanego w okresie pełnienia służby.
Powyższe pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzucił organowi brak podstawy prawnej do odmowy wydania nowego świadectwa służby w sytuacji, gdy wcześniejszą odmowę w tym zakresie zakwestionował ten Sąd w sprawie o sygn. II SA/Bk 576/19, wydając w dniu 15 października 2019 r. wyrok uchylający akt odmowy wydania nowego świadectwa służby. Podkreślił, że wyrok ten zapadł w takim samym stanie prawnym i faktycznym. Skarżący wskazał również na dwukrotne uwzględnienie przez WSA w Białymstoku skarg na bezczynność organu w sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej odmowy (w sprawach o sygn. akt: II SAB/Bk 75/19 i II SAB/Bk 135/20). Oceniając działanie organu stwierdził, że nie respektuje on prawomocnych wyroków sądu administracyjnego. Podał także, iż przepis § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. jest przepisem szczególnym i zastrzeżonym wyłącznie dla czynności w zakresie zawarcia w świadectwie służby informacji o nabytych uprawnieniach, wysokości i składnikach uposażenia. Ustawodawca nie zastrzegł terminu do złożenia wniosku o wydanie nowego świadectwa służby po zwolnieniu ze służby.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi, wyznaczenie organowi terminu 7 dni do wydania nowego świadectwa służby w trybie § 25 ust. 4 w/w rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r., nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, powiadomienie zwierzchniego organu nad Komendantem Wojewódzkim Policji w B. o stwierdzonych naruszeniach prawa, ukaranie organu grzywną stosownie do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i obciążenie organu kosztami postępowania sądowego.
Komendant Wojewódzki Policji w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że organ wykonał wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: II SA/Bk 576/19 i II SAB/Bk 135/20 w ten sposób, że wydał skarżącemu uzupełnione świadectwo służby oraz w zakreślonym przez Sąd terminie załatwił sprawę z wniosku skarżącego z dnia 7 maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołanym na wstępie wyrokiem uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie w zakresie wniosków zgłoszonych przez skarżącego. Merytorycznie skarga jest oczywiście zasadna albowiem, jak słusznie zauważa skarżący, odmowa wydania nowego świadectwa służby nastąpiła w warunkach przesądzenia oceny prawnej sprawy przez sąd administracyjny. Z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19 wynika, że Sąd ten orzekł o uchyleniu (na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.) wyrażonej pismem Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia 14 maja 2019 r. nr [...] odmowy wydania K. K. nowego świadectwa służby, o wydanie którego skarżący wystąpił do organu wnioskiem z dnia 7 maja 2019 r. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd przesądził o prawie policjanta do złożenia – już po zwolnieniu ze służby, w każdym czasie – wniosku o wydanie nowego świadectwa służby oraz uznał, że okoliczność, iż skarżący nie zażądał, w trybie § 18 ust. 4 w/w zarządzenia z 1997 r., zmieszczenia w świadectwie służby również informacji o wysokości i składnikach uposażenia, nie oznacza, że nie może tego uczynić pod rządami aktualnie obowiązujących przepisów w tym zakresie. Przepis ten nie uzależniał bowiem złożenia takiego żądania od jakiegokolwiek terminu. Również aktualnie obowiązujące przepisy nie wykluczają możliwości uzupełnienia świadectw służby wydanych w przeszłości o informacje dotyczące wysokości i składników uposażenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach. W powołanym wyroku Sąd wyraził jednoznaczny pogląd, że przepis § 25 ust. 4 cyt. rozporządzenia z 2013 r. nie ogranicza żadnym terminem prawa byłego policjanta do żądania zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia. Stwierdził, że w przypadku takiego wniosku należy wydać nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia jego złożenia, o czym jednoznacznie stanowi zdanie drugie tego przepisu. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego, uzasadniona uchybieniem terminu do jego złożenia, była zatem bezpodstawna. Organ błędnie identyfikował żądanie w zakresie zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia jako żądanie sprostowania takiego świadectwa. Sąd zatem wyraźnie za bezpodstawną uznał odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego motywowaną uchybieniem terminu czy możliwością wystąpienia o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i uposażeniu na druku ERP-7 przekazywanym do ZUS.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19 wiązała organ na podstawie art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną sprawy oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie. Między sprawą o sygn. II SA/Bk 576/19 a sprawą niniejszą zachodzi pełna tożsamość przedmiotowo- podmiotowa. Zaskarżona obecnie odmowa wydania skarżącemu nowego świadectwa służby nastąpiła po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 7 maja 2019 r.,tj. tego samego, który był objęty odmową wyrażoną pismem z dnia 14 października 2019 r., uchylonym przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19. Od daty wydania wyroku w sprawie II SA/Bk 576/19 do dnia orzekania obecnie w tej sprawie nie uległy zmianie okoliczności faktyczne sprawy, ani nie uległ zmianie stan prawny, stanowiący podstawę prawną dla rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 7 maja 2019 r. Nadal obowiązuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1113), którego przepisy zostały ocenione przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19 jako dające skarżącemu podstawę do wnioskowania o wydanie nowego świadectwa służby, zawierającego informację o wysokości i składnikach uposażenia. Tymczasem Komendant Wojewódzki Policji w B., wbrew wiążącej go ocenie prawnej wyrażonej w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19, po raz kolejny odmówił wydania skarżącemu nowego świadectwa służby z argumentacją stanowiącą polemikę ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wiążącym go w/w wyroku. Z uwagi na to, że obecny skład orzekający Sądu, związany stanowiskiem wyrażonym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19, nie może formułować odmiennej oceny prawej sprawy, która pozostawałaby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, zaskarżony akt odmowy wydania nowego świadectwa służby wyrażony pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] podlegał uchyleniu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Wojewódzki Policji w B., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wydanie nowego świadectwa służby może nastąpić w każdych okolicznościach i czasie po złożeniu wniosku przez policjanta.
Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionego w niej zarzutu. Podał, że w zaskarżonym wyroku powołano się na związanie w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku WSA w Białymstoku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19, w którym stwierdzono, że świadectwo służby nie może zawierać żadnych elementów kształtujących sytuację prawną zwolnionego policjanta. W przedmiotowym postępowaniu skarżący wnosi, aby świadectwo służby zawierało takie dane o wysokości i składnikach uposażenia, które mają ukształtować w sposób subiektywnie korzystny dla strony swoją sytuację prawną. Stoi to jednak w sprzeczności z danymi posiadanymi przez organ, które to dane zostały wskazane w świadectwie służby z dnia 17 grudnia 2019 r. Skarżący dysponuje zatem świadectwem służby, zawierającym wymagane elementy, o które wnioskował, jednakże nie odzwierciedlają one stanu, który by sobie życzył. Świadectwo służby odzwierciedla jedynie posiadane przez organ dane, natomiast nie może kształtować sytuacji prawnej zwolnionego policjanta w dowolnie wybrany przez skarżącego sposób.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, wniosek z dnia 7 maja 2019 r. został zrealizowany poprzez wydanie świadectwa służby, zawierającego informację o wysokości i składnikach uposażenia. Kolejna pisemna odmowa organu wydania omawianego świadectwa służby umotywowana jest faktem, że skarżący uzyskał już żądane dane, wobec czego brak jest podstaw do wystawiania kolejnego świadectwa służby.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, Sąd pierwszej instancji nie dokonał wykładni celowościowo-funkcjonalnej § 25 ust. 4 cyt. rozporządzenia, gdyż kierując się jedynie literalnym brzmieniem tego przepisu można dojść do wniosku, że pomimo wydania świadectwa służby już po zwolnieniu ze służby, policjant byłby uprawniony do składania wielu wniosków o wydanie świadectwa służby, które to wnioski organ musiałby rozpatrywać w terminie 7 dni od jego złożenia. Ponadto w/w przepis § 25 ust. 4 należy interpretować w powiązaniu z pozostałymi przepisami rozdziału 4 powołanego rozporządzenia. Wniosek o zawarcie w świadectwie informacji o wysokości i składnikach uposażenia, złożony po kilkunastu latach od zwolnienia ze służby, może prowadzić jedynie do podania tych informacji w odpisie świadectwa służby bądź w odrębnym zaświadczeniu. Były policjant bowiem przez kilkanaście lat posługiwał się wydanym mu świadectwem służby przed organami i instytucjami i jest ono dokumentem będącym źródłem ustalenia mu różnego rodzaju uprawnień. W przypadku zaś wydania nowego świadectwa służby byłemu policjantowi po kilkunastu latach, ponownie przysługiwałoby prawo do złożenia wniosku o jego sprostowanie, co nie było intencją ustawodawcy. Wydanie więc nowego świadectwa służby zawierającego informację o wysokości i składnikach uposażenia nie jest zdaniem organu możliwe w każdym czasie, a jedynie w granicach przewidzianych na sprostowanie świadectwa służby, tj. w terminie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa służby po zwolnieniu z tej służby.
Skarżący w sporządzonej osobiście odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi, odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej stwierdził, że jest on niezasadny, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2021 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – w oparciu o art. 176 § 2 P.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W tej sprawie skarga kasacyjna została oparta jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego – § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, poprzez jego błędną wykładnię. Istota tego zarzutu sprowadza się do podważenia oceny prawnej zawierającej wykładnię przepisu § 25 ust. 4 cyt. rozporządzenia z dnia 14 maja 2013 r. i jego zastosowania w sprawie, wyrażonej już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19, którą to wykładnią zarówno skarżący kasacyjnie organ, jak i sądy administracyjne, są związane (art. 153 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 73/21, dokonując kontroli zaskarżonego aktu organu z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], dotyczącego odmowy wydania skarżącemu nowego świadectwa służby badał, czy Komendant Wojewódzki Policji w B. zastosował się do przedmiotowej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, które były dla niego wiążące. Stwierdził, że organ, wbrew wiążącej go ocenie prawnej wyrażonej w powołanym wyżej wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19, po raz kolejny odmówił skarżącemu nowego świadectwa służby z argumentacją stanowiącą polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w w/w wiążącym go wyroku. Jednocześnie podał, że obecny skład orzekający jest również związany stanowiskiem Sądu wyrażonym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 576/19 i nie może formułować odmiennej oceny prawnej. Konsekwencją dostrzeżenia naruszenia przez organ art. 153 P.p.s.a. było uchylenie zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a.
Zauważyć należy, iż w sprawie jest niesporne, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19, uwzględniając istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny stwierdził, że okoliczność, że skarżący nie zażądał w 2002 r. w trybie § 18 ust. 4 ówcześnie obowiązującego zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego – podania w świadectwie służby również informacji o wysokości i składnikach uposażenia, nie oznacza, że nie mógł tego uczynić pod rządami aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Sąd w omawianym wyroku przesądził, że powoływany obecnie w skardze kasacyjnej jako naruszony przepis § 25 ust. 4 w/w rozporządzenia z 2013 r. nie ogranicza żadnym terminem prawa byłego policjanta do żądania zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia. W przypadku takiego wniosku należy zatem wydać nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia jego złożenia, o czym jednoznacznie stanowi zdanie drugie tego przepisu. Organ błędnie identyfikuje żądanie skarżącego w zakresie zamieszczenia w świadectwie służby informacji o wysokości i składnikach uposażenia jako sprostowanie takiego świadectwa. W konsekwencji odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego, motywowana uchybieniem terminu, ale też możliwością wystąpienia o wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu i uposażeniu na druku ERP-7 przekazywanym do ZUS, jest bezpodstawna.
W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w B., rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 7 maja 2019 r. już po wydaniu w/w wyroku, był zobligowany do uwzględnienia powołanej w nim oceny prawnej i w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] nie mógł odmówić wydania nowego świadectwa służby w istocie z tego samego powodu, co w piśmie z dnia 14 maja 2019 r. nr [...]. Organ nie mógł bowiem formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz – jak już podano – obowiązany był do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w zaskarżonym wyroku zasadnie przyjął, że organ nie wykonał oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 15 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 576/19. Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, to w uzasadnieniu w/w wyroku wskazano, jak ma być wykładany § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. i organ nie mógł dokonać innej wykładni tego przepisu od tej, której dokonał Sąd w tym wyroku, jak również nie mógł polemizować z zawartym w nim stanowiskiem, bowiem nie zmieniły się ani okoliczności faktyczne, ani prawne. Komendant Wojewódzki Policji w B. powinien był zatem wydać nowe świadectwo służby, zgodnie z powołanymi w wyroku z dnia 15 października 2019 r. wskazaniami, a nie jedynie odpis świadectwa służby, zawierający dodatkową informację o wysokości i składnikach uposażenia, który wydał skarżącemu w dniu 17 grudnia 2019 r. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organu, takie działanie nie stanowiło prawidłowej realizacji wniosku strony z dnia 7 maja 2019 r. Właściwe postępowanie w sprawie rozpoznania tego wniosku było zawarte w uzasadnieniu w/w wyroku i na mocy art. 153 P.p.s.a. wiązało organ w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 P.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził osobiście skarżący, zatem pismo to nie mogło stanowić podstawy do zwrotu na jego rzecz od skarżącego kasacyjnie organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło