I OSK 1126/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-25
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., może prowadzić postępowanie wyjaśniające i gromadzić materiał dowodowy, w tym akta własnościowe, jeśli stan prawny nieruchomości jest sporny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego ani gromadzić materiału dowodowego wykraczającego poza dane wynikające z posiadanych ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów. Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter odformalizowany i nie służy rozstrzyganiu kwestii spornych. Jeśli stan prawny jest dyskusyjny, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
B. B. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności na podstawie ustawy z 20 lipca 2018 r. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia istnienia prawa użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę B. B.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 234/20 w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2020 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2019 r. nr KOC/5275/Zs/19 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - 1. uchylił zaskarżone postanowienie; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
B. B. wnioskiem z 16 kwietnia 2019 r. zwróciła się do Prezydenta m. st. Warszawy o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu ustanowione dla nieruchomości, która stanowi działkę nr [...], obręb [...] o pow. 988 m2, położonej w W. przy ul. [...] przekształciło się we własność na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 916 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 20 lipca 2018 r.".
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 1 lipca 2019 r. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, iż do powstania prawa użytkowania wieczystego wymagany jest wpis w księdze wieczystej. Do dnia wydania postanowienia brak było wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że najpierw musi zaistnieć prawo użytkowania wieczystego, aby mogło nastąpić jego przekształcenie. Zatem skoro prawo to nie istniało 1 stycznia 2019 r., nie mogło się przekształcić w prawo własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 21 listopada 2019 r., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy. W uzasadnieniu wskazało, że przedmiotowa nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą o nr [...], gdzie w księdze II jako właściciel ujawnione jest Miasto W., zaś w rubryce 2.4 - użytkownik wieczysty brak jest jakiegokolwiek wpisu. Brak ujawnienia użytkownika wieczystego oznacza domniemanie, że użytkowanie wieczyste nie zostało ustanowione. Kolegium zaznaczyło, że organ działając w trybie wydawania zaświadczeń nie powinien dokonywać jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez siebie ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W jego ocenie, podstawą wydania zaświadczenia o żądanej treści nie może być inne zaświadczenie organu administracji, tym bardziej, że z treści zaświadczenia nr 5 Prezydenta m.st. Warszawy z 19 marca 2018 r. nie wynika wprost, co do której nieruchomości i w stosunku do kogo prawo użytkowania wieczystego powstało. Z kolei wspomniane przez skarżącą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 1 lutego 2016 r., nr KOC/1511/Go/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2016 r., I SA/Wa 471/17 nie dotyczyły wyłącznie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 988 m2, położonej w W. przy ul. [...], lecz również części działki nr [...] o pow. 195 m2 zajętej pod drogę. Decyzją z 1 lutego 2016 r. utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 29 stycznia 2015 r. nr 32/GK/DW/2015, odmawiającą J. M., I. M., A. M., Z. M., B. B., G. S., J. S. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] — część o powierzchni 195 m2.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosła B. B.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r., z dniem 1 stycznia 2019 r., z mocy prawa, dokonuje się przekształcenie w prawo własności dotychczasowego użytkowania wieczystego gruntów zdefiniowanych w ustępie drugim tego przepisu, jako grunty zabudowane na cele mieszkaniowe. Dla ujawnienia w księdze wieczystej i ewidencji gruntów i budynków nowego, powstałego z mocy prawa stanu prawnego tych gruntów, niezbędny jest dokument wydany przez właściwy organ określony w art. 4 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy z 20 lipca 2018 r., nazwany w ustawie zaświadczeniem. WSA wskazał, że rola właściwych organów sprowadzona jest do potwierdzenia zdarzenia następującego z mocy ustawy przekształceniowej w stosunku do ściśle określonej kategorii gruntów. W przypadku gruntu odpowiadającego definicji gruntu zabudowanego pozostającego do dnia 1 stycznia 2019 r. w użytkowaniu wieczystym, potwierdzenie takie powinno zostać wydane, gdyż kwestia przekształcenia nie podlega ocenie organu. W przedmiotowej sprawie odmówiono wydania żądanego zaświadczenia, albowiem zdaniem organów do powstania prawa użytkowania wieczystego niezbędny jest wpis w księdze wieczystej, zaś w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości brak jest takiego wpisu. Z kolei skarżąca podnosi, iż użytkownie wieczyste przedmiotowego gruntu powstało z mocy prawa na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 stycznia 1962 r., wskutek przekształcenia dotychczasowego prawa wieczystej dzierżawy w prawo użytkowania wieczystego, co wynikać ma z rejestrów i innych dowodów w posiadaniu Prezydenta m.st. Warszawy.
WSA zwrócił uwagę, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, nie można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić jakie prawa do przedmiotowej nieruchomości przysługują skarżącej. W aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie przedłożonych przez skarżącą decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 29 stycznia 2015 r., nr 32/GK/DW/2015, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 1 lutego 2016 r., nr KOC/1511/Go/15 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 471/16 oddalającego skargę na decyzję z 1 lutego 2016. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że Kolegium decyzją z 1 lutego 2016 r., nr KOC/1511/Go/15 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 29 stycznia 2015 r., nr 32/GK/DW/2015 odmawiającą J. M., I. M., A. M., Z. M., B. B., G. S., J. S. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...] i nr [...] - część o pow. 195 m2, obydwie z obrębu [...]. Podstawą odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości i nieuwzględnienia wniosku dekretowego z 5 października 1949 r., w części dotyczącej obecnej działki nr [...] był obowiązujący stan prawny tejże działki, tj. istnienie na tymże zabudowanym gruncie praw użytkowania wieczystego, powstałych na rzecz A. P. i T. M. z mocy samego prawa, tj. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159). Grunt ten stanowiący działkę nr [...] o pow. 988 m2 z obrębu [...], zabudowany budynkiem (ul. [...]) został oddany w użytkowanie wieczyste zgodnie z umowami odpłatnego użytkowania jako prawa wieczystego zawartymi z A. P. dnia 28 października 1957 r. oraz T. M. dnia 26 października 1957 r. Sąd instancji zaznaczył przy tym, iż jeżeli chodzi o kwestię ujawnienia tych praw w księdze wieczystej to powstanie prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa nie jest uzależnione od wpisu tego prawa do księgi wieczystej. Wpis taki ma tylko znaczenie deklaratoryjne (por. uchwała SN z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt III CZP 71/02).
Sąd I instancji wskazał, że w zgromadzonym przez organ aktach sprawy brak jest ww. umów zawartych przez A. P. z 28 października 1957 r. oraz T. M. z 26 października 1957 r. z Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Nie sposób zatem ustalić bezspornie treści ww. umów, w tym podstawy prawnej ich zawarcia. W konsekwencji niemożliwe jest dokonanie oceny czy faktycznie prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości postało z mocy samego prawa, tj. na podstawie art. 40 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159), a w konsekwencji nie jest uzależnione od wpisu tego prawa do księgi wieczystej, czy tez może ww. umowy zwierały w swojej treści np. obowiązek wpisu użytkowania do księgi wieczystej.
W ocenie Sądu I instancji, tego typu weryfikacja ww. umów oraz skutków ich zawarcia, dokonana na podstawie posiadanych przez organ danych (zawartych w aktach postępowania prowadzonego przez Prezydenta m.st. Warszawy), stanowi akt wiedzy i nie przekracza kompetencji organu w procedurze wydawania zaświadczenia. W tym stanie rzeczy, organ zaniechał pełnego rozpoznania sprawy, bowiem w istocie nie dokonał on analizy posiadanych danych, w oparciu o które można by wydać wnioskowane zaświadczenie. Oznacza to, że zapadłe postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
WSA wskazał, że w tej sytuacji, ponownie rozpatrując sprawę, organ w pierwszej kolejności zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w tym przede wszystkim pozyska akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości zawierające ww. umowy z 28 października 1957 r. oraz z 26 października 1957 r. oraz rozstrzygnięcia Prezydenta m.st. Warszawy z 29 stycznia 2015 r., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 1 lutego 2016 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 471/16. Następnie organ dokona wykładni treść ww. umów oraz dokona analizy skutków prawnych z nich wynikających, mając na uwadze treść uzasadnienia ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 471/16. W konsekwencji organ zweryfikuje, czy przedmiotowa nieruchomość objęta wnioskiem skarżącej została oddana w użytkowanie wieczyste oraz czy wpis do księgi wieczystej w tym przypadku ma charakter konstytutywny czy deklaratoryjny. Następie rozpatrzy złożone zażalenie, biorąc pod uwagę wykładnię przepisów prawa zawartą w niniejszym orzeczeniu. Po bezspornym ustaleniu stanu faktycznego organ rozstrzygnie merytorycznie zasadność wniosku skarżącej i swoje stanowisko dokładnie wyjaśni w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu Kolegium zarzuciło:
I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. w związku z art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej K.p.a.), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wydawanie zaświadczeń o przekształceniu jest regulacją szczególną i odrębną do tego stopnia, że wymaga pełnego postępowania wyjaśniającego i zbierania materiału dowodowego;
II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 218 § 1 K.p.a. i w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dokumenty przedkładane przez stronę postępowania w sprawie o zaświadczenie mogą być podstawą wydania zaświadczenia, podczas gdy organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie gdy stan prawy wynika z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 218 § 2 K.p.a. oraz w związku z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że przeprowadzone postępowanie i dowody zgromadzone w niniejszej sprawie nie były wystarczające do wydania zaskarżonego postanowienia,
3) art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. przez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku oceny prawnej wiążącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, która jest sprzeczna z brzmieniem przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. B. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna stosownie do art. 176 P.p.s.a. spełniać musi wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zaskarżonym orzeczeniem. Uzasadnienie kasacji musi zawierać rozwinięcie zarzutów przez wyjaśnienie na czym dokładnie, zdaniem jej autora, polegało złamanie każdej wytykanej Sądowi I instancji normy prawnej.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub prawa procesowego, albo obu tych naruszeniach łącznie. Ma to ten skutek, że jeżeli skarżący pragnie zakwestionować zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia obydwu postaci naruszenia prawa, to powinien nie tylko powołać się na każdą z nich, ale także przytoczyć argumentację prawną stosowną do każdego z tych rodzajów naruszeń.
Prawidłowe sformułowanie i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych ma istotne znaczenie z uwagi na zakres postępowania kasacyjnego wyznaczony art. 183 § 2 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie zostały wymienione w § 2 art. 183 P.p.s.a. Oznacza to, że jeżeli w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny może analizować tylko te przepisy, których złamanie skarżący wyraźnie zarzucił Sądowi I instancji. Nie może natomiast badać czy zaskarżonym wyrokiem nie naruszono innych jeszcze norm prawnych.
W niniejszej sprawie rozważania należało rozpocząć od omówienia problematyki wydawania zaświadczeń przez organy. Regulują te kwestie przepisy działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie
jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie do art. 219 K.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter odformalizowany i uproszczony, nie znajdują w nim zastosowania przepisy ogólnego postępowania administracyjnego.
W szczególności w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie prowadzi się postępowania dowodowego. Zaświadczenia są więc aktami, które potwierdzają istnienie praw lub obowiązków określonych, to jest stworzonych lub ustalonych uprzednio. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Wydanie zaświadczenia polega na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia.
Materialnoprawną podstawą domagania się przez skarżącą wydania zaświadczenia były przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Zadaniem organów, w ramach trybu przewidzianego w art. 4 ust. 1 ww. ustawy było zweryfikowanie czy w sprawie mamy do czynienia z nieruchomością oddaną w użytkowanie wieczyste; a także czy w świetle posiadanych rejestrów jest to nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 1a tej ustawy. Zgodnie z art. 1 ust.1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się w prawo własności tych gruntów. Zaświadczenia wydane w tym trybie stanowią podstawę dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków.
W niniejszej sprawie treść wniosku zmierzała w istocie do potwierdzenia przez organ okoliczności, które nie wynikały wprost ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów. Fakt ten dostrzegł zarówno Sąd I instancji, jak i organy administracji.
Jednak stanowisko kontrolowanego Sądu dopuszczające uzupełnienie materiału dowodowego o akta własnościowe nie mogło zostać zaakceptowane, sprzeciwiają się temu bowiem reguły postępowania o wydanie zaświadczenia.
Jak wyjaśniono powyżej organ nie może w tym trybie dokonywać dodatkowych ustaleń faktycznych i prawnych, a do tego sprowadzałoby się uczynienie zadość wskazówkom kontrolowanego Sądu. Co prawda przepis art. 218 § 2 K.p.a. dopuszcza prowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia, ale mieć należy na względzie, że postępowanie to spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę art. 218 § 1 K.p.a. przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. Niedopuszczalne jest tworzenie i pozyskiwanie na użytek konkretnego postępowania, materiałów dowodowych mających służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści - tak z urzędu, jak i na wniosek stron postępowania (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., I OSK 2858/19).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni jest również niemożliwe z tego powodu, że stan prawny który miałby zostać objęty zaświadczeniem jest sporny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 471/16 ). Zaświadczenie zaś nie może rozstrzygać żadnych kwestii dyskusyjnych. To co ma potwierdzać musi być oczywiste i ewidentne i organ nie może o czymkolwiek przesądzać.
Z tego względu zasadnie organy odmówiły wydania zaświadczenia, w sytuacji gdy w oparciu o posiadane zasoby nie mogły potwierdzić żądanych faktów, tj. legitymowania się przez B. B. prawem użytkowania wieczystego spornej nieruchomości, które z dniem 1 stycznia 2019 r. z mocy prawa zostałoby przekształcone w prawo własności.
W tym stanie rzeczy uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji celem uzupełnienia materiału dowodowego o akta własnościowe nieruchomości nie mogło znaleźć aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W świetle powyższego za słuszne uznać należało zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które sprowadzały się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji o dopuszczalności gromadzenia uzupełniającego materiału dowodowego celem wydania żądanego zaświadczenia, konsekwencją którego było błędne przyjęcie przez ten Sąd naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 188 w związku z art.151 P.p.s.a.
Jednocześnie, w myśl art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło