II SA/Po 698/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-25
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który złożył wniosek o wydanie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" w okresie ważności poprzedniego zezwolenia na pobyt, ale nie posiadał jeszcze ostatecznej decyzji o jego przyznaniu w momencie składania wniosku o świadczenie wychowawcze, jest uprawniony do tego świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemiec, który złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie ważności poprzedniego zezwolenia i posiadał stempel potwierdzający złożenie wniosku, jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym, spełnia on warunki do przyznania świadczenia wychowawczego, nawet jeśli nie posiadał jeszcze ostatecznej decyzji o zezwoleniu na pobyt ani karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Literalna wykładnia przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci jest niewystarczająca, a należy uwzględnić szerszy kontekst przepisów dotyczących legalności pobytu i pracy cudzoziemców.Stan faktyczny
Skarżący, cudzoziemiec, złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na syna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia za okres od 01.02.2020 do 28.02.2021, wskazując na brak posiadania przez skarżącego karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że złożył wniosek o wydanie nowej karty pobytu w okresie ważności poprzedniej, a posiadany stempel w paszporcie potwierdzał legalność jego pobytu i uprawnienie do pracy. Sąd administracyjny uznał, że skarżący spełniał przesłanki do przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta O. i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2022 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dnia [...] października 2019 r. Burmistrz Miasta O. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") powiadomił Andriyia Kryvutskyyiego (zwanego dalej "wnioskodawcą" lub "Skarżącym") o przyznaniu jemu świadczenia wychowawczego na dziecko – O. S. (ur. w 2008 r.). Świadczenie zostało przyznane na okres [...].
Dnia [...] lutego 2020 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wpłynął wniosek wnioskodawcy o ustalenie świadczenia wychowawczego na syna na okres zasiłkowy 2019-2021. Jednocześnie wnioskodawca zaznaczył, że nadal oczekuje na przedłużenie jego prawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Burmistrz zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.
Dnia [...] listopada 2020 r. Wojewoda W. udzielił wnioskodawcy, w drodze decyzji, zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] listopada 2022 r.
W związku z podjęciem zawieszonego postępowania, informacją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Burmistrz przyznał wnioskodawcy świadczenie wychowawcze na okres [...].
Z kolei decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia wychowawczego na okres [...]. Burmistrz wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia wychowawczego za wskazany w sentencji decyzji okres jest fakt, że wnioskodawca nie posiadał wówczas karty pobytu, co w myśl art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zmianami, zwanej dalej "ustawą") jest niezbędne do uzyskania rzeczonego świadczenia. Mimo złożenia wniosku o wydanie karty pobytu, wnioskodawca przedłożył ją w Ośrodku Pomocy Społecznej w O. dopiero dnia [...] marca 2021 r. Z tego względu, niezależnie od tego że wniosek o przyznanie świadczenia zostało złożone od dnia [...] lutego 2020 r., to dopiero od dnia, w którym wnioskodawca jest posiadaczem karty pobytu uprawnia go do pobierania świadczenia wychowawczego.
Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przez pełnomocnika wnioskodawcy – r. pr. R. M.. Decyzja Burmistrza została zaskarżona w całości. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmówieniu prawa do świadczenia wychowawczego za okres 01.02.2020-28.02.2021 pomimo faktu, iż w dniu złożenia wniosku o jego przyznanie tj. [...] lutego 2020 r. wnioskodawca złożył oświadczenie, że wniosek o wydanie kolejnej karty pobytu złożył w dniu [...] sierpnia 2019 r. przedstawiający przy tym kopię wniosku, a nadto kopię paszportu, na którym otrzymał odcisk stempla Wojewody W., uprawniającego go do legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza na podstawie przepisów ustawy, a także ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy z dnia [...] grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, że był on uprawniony do świadczenia wychowawczego w spornym okresie;
2) art. 21 ust. 4 ustawy poprzez nieustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz niewypłacenie tego świadczenia do dnia [...] czerwca 2020 r., pomimo że wnioskodawca miał prawo do tego świadczenia i złożył wniosek o jego ustalenie w dniu [...] lutego 2020 r.
Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że jego mandant uzyskał stempel Wojewody W., który uprawnia go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, aż do dnia uzyskania przez decyzję o udzieleniu jemu zezwolenia przymiotu ostateczności. Tenże stempel uprawniał wnioskodawcę między innymi do świadczenia pracy, a więc jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia wydania decyzji był traktowany tak, jakby posiadał zezwolenie.
Długotrwałość postępowania o udzielenie zezwolenia nie może niweczyć skutków wynikających z legalnego pobytu w Polsce. Organ I instancji błędnie przyjął zatem, że za czas, w którym wnioskodawca fizycznie nie posiadał karty pobytu, świadczenie wychowawcze jemu nie przysługuje.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO w P.", "Kolegium" lub "organem II Instancji") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zrelacjonowało cały stan faktyczny. W ocenie organu II instancji przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego jest możliwe jedynie, gdy wnioskodawca posiada ważną kartę pobytu z dopiskiem "dostęp do rynku pracy". Nie stanowi tego okoliczność, iż wnioskodawca posiada uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero kiedy wnioskodawca złoży należycie wypełniony wniosek oraz niezbędne załączniki, przyznanie świadczenia jest możliwe.
Pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję organu II instancji. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten upoważnia do uzyskania świadczenia jedynie osobę, której dostęp do rynku pracy wynika z aktualnej karty pobytu, podczas gdy przepis ten należy interpretować szeroko, a więc jako przyznający prawo do uzyskania świadczenia każdej osobie, która posiada uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium RP bez względu na to, czy jest ono aktualnie potwierdzone kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy";
2) art. 87 ust .1 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 12 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.z.i.r.p.") w związku z art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zmianami, zwanej dalej "u.c.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz brak uwzględnienia tego, że Skarżący w spornym okresie miał prawny i legalny dostęp do rynku pracy, choć w tym czasie nie posiadał aktualnej karty pobytu z uwagi na długotrwałą procedurę jej uzyskania, a wniosek o wydanie kolejnej karty pobytu złożył w dniu [...] sierpnia 2019 r., a więc jeszcze przed wygaśnięciem poprzedniej karty pobytu.
Na tej podstawie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że SKO w P. podjęło swoje rozstrzygnięcie w oparciu o wyłącznie literalne brzmienie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. Skarżący uważa, że odmienny jest cel tego przepisu, jak i całej ustawy. Celem ustawy jest pomoc w wychowaniu dzieci osobom, które posiadają ubezpieczenie społeczne z uwagi na wykonywaną pracę. W kontekście cudzoziemców, zamieszkują wraz z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie jest prawdą, że utrata ważności karty pobytu czyni pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polski nielegalnym. Odcisk stempla w paszporcie naniesionym przez Wojewodę W. jest potwierdzeniem legalności jego pobytu.
Przepisy u.c. przesądzają o legalności pobytu nie tylko z uwagi na posiadanie karty pobytu. To prawo wynika z faktu posiadania w dokumencie podróży adnotacji uzyskanej w okresie ważności dotychczasowej karty pobytu. Te okoliczności powinny być wzięte pod uwagę w momencie dokonywania wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy.
Skarżący złożył wniosek o wydanie nowego zezwolenia w okresie ważności poprzednio obowiązującej karty pobytu. Tylko opieszałość Wojewody W. doprowadziła do tego, że nowej karty nie można było przedłożyć w dniu [...] lutego 2020 r., kiedy składano wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na nowy okres zasiłkowy.
Powołując się na orzecznictwo, Skarżący podkreślił, że świadczenie wychowawcze przysługuje nie dlatego, że cudzoziemiec posiada kartę pobytu, tylko, że ma ustalone prawo do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odkąd złożono wniosek o wydanie nowego pozwolenia na pobyt, Skarżący mieszka wraz z synem w Polsce, a nadto pracuje jako prezes zarządu spółki.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z.i.r.p. oraz art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 u.c. prawo do wykonywania pracy jest tożsame z prawem do legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadaniem karty pobytu w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy.
W odpowiedzi na skargę, SKO w P. wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i w związku z tym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym, zarządzeniem z dnia [...] lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2022 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO w P. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna w okresie [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji.
Skarżący, jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniego zezwolenia na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wystąpił do Wojewody W. o wydanie nowego zezwolenia, a następnie złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego. Powołane świadczenie przysługuje według warunków określonych w art. 1 ust. 2 ustawy. Skarżący jest cudzoziemcem, jednakże również cudzoziemcom przysługuje świadczenie wychowawcze. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy: "Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją »dostęp do rynku pracy«, jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy". Literalne brzmienie zacytowanego przepisu sugeruje, że przyznanie cudzoziemcowi świadczenia wychowawczego może nastąpić jedynie, gdy ten faktycznie posiada kartę pobytu wraz ze stosowną adnotacją zezwalającą na podjęcie pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie rozumienie tego przepisu zaakceptowały organy administracji publicznej (rozpoznawczy i odwoławczy) rozstrzygające w sprawie. Skarżący konsekwentnie przeczy temu, jakoby literalne brzmienie tego przepisu odpowiadało istocie tej normy prawnej, a także samej ustawie. Sąd w składzie orzekającym w pełni zaakceptował twierdzenie Skarżącego. Zanim zostanie ono przedstawione, należy jedynie wspomnieć, że poważnym błędem podmiotu stosującego prawo jest poprzestanie na efektach wykładni językowej. Jest to oczywiście pierwsze działanie, jakie należy podjąć w procesie egzegezy, jednakże nie można na min poprzestać. Zdaniem Sądu, ale także przedstawicieli doktryny teorii prawa, każdy przepis prawa należy w pierwszej kolejności poddać analizie z punktu widzenia zastosowania dyrektyw wykładni językowej, a jej efekty poddać następnie sprawdzeniu z udziałem dyrektyw wykładni celowościowej (por. uchwała podjęta w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, dostępna na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"; zob. także M. Gutowski, P. Kardas, Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017 s. 275 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). "Poszukując intencji ustawodawcy najpierw należy się posłużyć wykładnią językową, która ma podstawowe znaczenie dla rozumienia przepisów, ponieważ dla adresatów norm prawnych posłużenie się określonymi, zrozumiałymi dla nich wyrażeniami danego języka powinno oznaczać to, co zostało w tym języku wypowiedziane. Jeżeli jednak zastosowanie wykładni językowej w dość oczywisty sposób prowadzi do wniosków nieracjonalnych, sprzecznych z celem aktu prawnego, w którym dany przepis się znajduje, albo odbiega poprzez użyte wyrażenia od uregulowania tożsamych zdarzeń prawnych w innych obowiązujących w tym samym czasie aktów prawnych, to należy poprzez inne rodzaje wykładni prawa starać się doprowadzić do ujednolicenia rozumienia analizowanych przepisów, kierując się możliwym do ustalenia ratio ustawodawcy i celem tych przepisów oraz dążąc do zapewnienia ochrony interesów osób, znajdujących się w okolicznościach zasługujących na ochronę." (wyrok SN z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II CSK 366/10, System Informacji Prawnej LEX nr 738098). Dopiero, jeżeli wykładnia celowościowa prowadzi w sposób oczywisty do innych rezultatów niż wskazany przez ustawodawcę zamiar, tylko w takich okolicznościach należy poprzestać na efektach wykładni językowej, gdyż to wykładni językowej przypisuje się priorytet w procesie interpretacji prawa (zob. także uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt III CZP 37/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna 42/3/2005).
Zastosowanie i poprzestanie na wykładni językowej przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy jest niewystarczające, aby prawidłowo zastosować normę prawną wynikającą z powołanego przepisu.
Pomimo faktu, iż Skarżący w dniu złożenia wniosku istotnie nie legitymował się zezwoleniem na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, był osobą uprawnioną do wykonywania pracy. Ten stan rzeczy został ustalony na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z.i.r.p., który stanowi, że: "Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Z uwagi na fakt, że Skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie obowiązującego uprzednio zezwolenia na pobyt czasowy, zastosowanie znajduje art. 108 ust. 1 u.c. Zgodnie z tym przepisem: "Jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie:
1) wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy;
2) pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna".
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeszcze w czasie poprzednio obowiązującego zezwolenia. Ten fakt potwierdza okoliczność, iż Skarżący posiada stempel przybity przez Wojewodę W., który uprawnia go do podjęcia pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (k. 13 akt administracyjnych I instancji). Posiadając ten stempel zgodnie z art. 108 ust. 1 u.c., Skarżący jest uprawniony do podjęcia pracy w myśl art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z.i.r.p. Tym samym, zgodnie z argumentacją Skarżącego, jego praca i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są legalne i uprawniają go do świadczeń, jakie przepisy prawa gwarantują cudzoziemcom legalnie pracującym i przebywającym w Polsce.
Powracając do spornego przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy, ustawodawca wskazuje, że świadczenie wychowawcze może uzyskać cudzoziemiec, który posiada kartę pobytu wraz z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkuje z dzieckiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno karta pobytu, jak i opisane wyżej uprawnienia zrekonstruowane na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z.i.r.p. w związku z art. 108 ust. 1 pkt 2 u.c. wywierają tożsamy skutek prawny. Znamienne jest to, że dopóki właściwy wojewoda nie wyda zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec nie może doznawać przeszkód w uzyskaniu świadczenia, o które wnioskuje. Mając na względzie to, że Skarżący jest uprawniony do pracy i pobytu na podstawie powołanych przepisów, a nie karty pobytu (w spornym okresie) oraz to, że zamieszkuje wraz z synem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, należy wyciągnąć wniosek, że warunek z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy został spełniony. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd tut. Sądu wyrażony w podobnej sprawie. Tutejszy Sąd uznał wówczas, że: "Należy brać pod uwagę szersze regulacje prawne dotyczące cudzoziemców i rynku pracy, które kształtują statusprawny cudzoziemca w Polsce, zwłaszcza obejmują go nieprzerwaną, równoważną ochroną, jeżeli cudzoziemiec występuje o zezwolenia na pobyt i pracę na kolejne okresy przez upływem terminu wygasających zezwoleń." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Po 5/21, dostępny w CBOSA). Należy mieć na względzie to, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest jedynie adnotacją potwierdzającą to uprawnienie i ma wyłącznie charakter informacyjny. Nie może zatem przesądzać o braku prawa do świadczenia wychowawczego wobec osób, które spełniają przesłanki ustawowe tylko z tego powodu, że uprawnienie w postaci dostępu do rynku pracy nie zostało przez uprawniony organ ujawnione na karcie pobytu (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 92/18, podobnie wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 924/20, dostępne w CBOSA) albo nie zostało ono jeszcze stwierdzone. Prawo pobytu i pracy dla Skarżącego zostało już ustalone do czasu wydania decyzji ostatecznej przez Wojewodę W..
Ponadto Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę, na niemożność stosowania negatywnych konsekwencji względem osoby ubiegającej się przyznania świadczenia wychowawczego w sytuacji, gdy ta osoba spełniła wszystkie wymagania niezbędne do nadania jej wnioskowi dalszego biegu, a nieuzyskanie tego świadczenia jest wywołane niedoręczeniem wymaganej decyzji o przyznaniu zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na opieszałość Wojewody W.. Skarżący nie jest winny temu, że jego wniosek był rozpatrywany przez wiele miesięcy i nie mógł otrzymać wnioskowanego zezwolenia, a w konsekwencji wnioskowanego świadczenia wychowawczego. Odmienny pogląd bezpośrednio narusza zasadę sprawiedliwości społecznej stanowiącą immanentny składnik demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Skarżący dopełnił wszystkich formalności składając jeszcze pod "rządami" poprzedniego zezwolenia nowy wniosek. Bez własnej winy nie mógł uzyskać nowego zezwolenia na pobyt czasowy, stąd nie może on ponosić z tego tytuł negatywnych konsekwencji.
Podsumowując, Skarżący jako osoba uprawniona do pobytu i pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie oczekiwania na wydanie nowego zezwolenia na pobyt czasowy, jest uprawniony do pobierania świadczenia wychowawczego z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. Karta pobytu wraz z adnotacją "dostęp do rynku pracy" jest dokumentem ułatwiającym postępowania przed organami administracji publicznej, jednakże nie stwierdza tego, że od daty jego wydania przysługuje jemu prawo do pobytu i pracy w Polsce, a wcześnie tego uprawnienia nie miał. Na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b u.p.z.i.r.p. w związku z art. 108 ust. 1 pkt 2 u.c. Skarżący posiadał prawo pobytu i pracy w Polsce, a w związku z zamieszkiwaniem wraz z synem na terytorium [...], był uprawniony do świadczenia wychowawczego w całym okresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Zapadłe rozstrzygnięcia odznaczają się wadami uzasadniającymi ich uchylenie z uwagi na popełnione błędy w zakresie wykładni przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości [...] zł, co stanowiło równowartość opłaty za czynności radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w I instancji (pkt II. sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz, będzie się kierować wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ I instancji uzna, że Skarżący był nieprzerwanie uprawniony do pobytu i wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zamieszkiwanie z synem w Polsce spełniało wymagania z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy niezbędne do przyznania świadczenia wychowawczego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło