II OZ 290/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 182/22 w przedmiocie odrzucenia skargi D. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 marca 2022 r. II SA/Gd 182/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę D. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Decyzja została bowiem doręczona skarżącej w dniu 3 stycznia 2022 r., w trybie art. 44 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, prawidłowo, a skarga została wniesiona w dniu 28 lutego 2022 r., podczas gdy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 2 lutego 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca, zaskarżając go w całości. Postanowieniu temu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu uchybienia ustawowego terminu do wniesienia skargi i uznaniu, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 3 stycznia 2022 r., pomimo że przesyłka została wadliwie zaadresowana, a tym samym nie istniała możliwość jej skutecznego doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W sprawie niniejszej Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę uznając, że została ona wniesiona po upływie terminu. Zdaniem Sądu decyzja z dnia [...] grudnia 2021 r. została skarżącej doręczona w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 3 stycznia 2022r., zatem termin do skutecznego wniesienia skargi upłynął z dniem 2 lutego 2022 r. Natomiast skarga została wniesiona w dniu 28 lutego 2022 r. W dziale I rozdział 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustawodawca wskazał na sposoby doręczenia pism. Jednym ze sposób jest doręczenie pism w trybie art. 44 k.p.a. W przypadku spełnienia warunków wskazanych w tym przepisie przyjmuje się, że pismo został skutecznie doręczone. Żeby jednak doszło do skutecznego doręczenia pisma w tym trybie, musi istnieć pewność, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas (por. wyrok NSA z 11.12.2019 r. II OSK 3136/18). W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim prawidłowym zawiadomieniem nie mamy do czynienia. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] grudnia 2021 r. została nieprawidłowo zaadresowana. A zatem nie można było przyjąć, iż ww. decyzja została skarżącej doręczona skutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Fikcja prawna doręczenia ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe, a adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej w ustawowym terminie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Przepis ten określając termin do wniesienia skargi, określa początek jego biegu jedynie w przypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo jednak braku w tym zakresie wyraźnej regulacji ustawowej, uznać należy, iż aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi w ciągu 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. O ile z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie WSA w Opolu z 15.05.2006 r. II SA/Op 65/06). Zasadniczo, zgodnie z treścią art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzją jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. W sprawie decyzja została skutecznie doręczona pozostałym stronom postępowania administracyjnego, zatem weszła do obrotu prawnego wywołując skutki wobec jej adresatów i innych uczestników obrotu prawnego. To wywołanie skutków prawnych polega także na zastosowaniu specjalnej regulacji, dla sytuacji polegającej na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć także przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to m.in. spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. W konsekwencji skarżąca, której nie doręczono decyzji, mogła wnieść skutecznie skargę w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. Oprócz skarżącej stronami postępowania odwoławczego były jeszcze dwa podmioty, którym organ odwoławczy doręczył decyzję w dniu 20 grudnia 2021 r. Zatem wniesienie skargi przez skarżącą w dniu 28 lutego 2022 r. (okoliczność niesporna w sprawie), nastąpiło już po upływie terminu 30 dni liczonego od dnia 20 grudnia 2021 r. W tej sytuacji należało przychylić się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowa skarga została wniesiona - co do zasady - już po upływie terminu. Wniesienie skargi po upływie terminu, jak w sprawie niniejszej, skutkuje odrzuceniem skargi, chyba że skarżąca złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnegpo, nie uszczupla to prawa strony do obrony jej interesów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji o oddaleniu zażalenia.