III SA/Gd 515/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na akt Starosty z dnia 16 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej J. R. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 ( dwieście) złotych. Pismem z dnia 16 września 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt. 3, § 8 ust. 2 pkt. 1 lit. a) i ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzenia ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) Starosta, po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy, zatwierdził stałą zmianę organizacji ruchu w ciągu drogi gminnej ul. S. w P., polegający na zamontowaniu progów zwalniających wyspowych przy przejściu dla pieszych, zgodnie z przedstawionym projektem. Termin wprowadzenia zatwierdzonej stałej organizacji ruchu organ określił na dzień 30 listopada 2015 r. W dniu 20 stycznia 2021 r., pismem nr [...], Starosta uchylił ww. własną czynność. Organ wyjaśnił, że z uwagi na pismo J. R., zarzucającej wprowadzenie organizacji ruchu drogowego na skrzyżowaniu ulic: P., Ś., S. oraz D. w P. niezgodnie z prawem, w dniu 26 listopada 2020 r. została przeprowadzona wizja w terenie, podczas której w zakresie ustalono, że progi zwalniające wyspowe znajdują się w odległości 23 m od skrzyżowania ul. S. z ul. D., mają one parametry 2m x l,80m. Znak A-l la "próg zwalniający" wraz ze znakiem B-33 "ograniczenie prędkości do 20 km/h" znajdujący się od strony W. został zamontowany zgodnie z zatwierdzonym projektem organizacji ruchu, natomiast od strony ul. Ś. znaki zostały zamontowane na wysokości skrzyżowania ul. S. z ul. P., niezgodnie z zatwierdzoną organizacją. Starosta ustalił, że progi zwalniające, zamontowane od skrzyżowania ul. S. z ul. D. w odległości 23 m nie są zgodne z zasadami umieszczania progów zwalniających zawartych w pkt 8.1 załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem, zgodnie z którym niedopuszczalne jest stosowanie progów zwalniających m. in. 40 m od skrzyżowania ulic lub dróg, z wyjątkiem progów płytowych, na których wyznaczono przejście dla pieszych lub przejazd dla rowerzystów oraz 30 m od przejścia dla pieszych (nie dotyczy progów z przejściami dla pieszych). Organ wyjaśnił, że projektant w uzasadnieniu dla zastosowania progów wyspowych bezpośrednio przy przejściu dla pieszych szczególnie uczęszczanego przez dzieci powołał się na zalecenia Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zawarte w podręczniku dla organizatorów ruchu pieszych "Ochrona pieszych" wskazując, że są ono powszechnie stosowane na drogach publicznych. Organ wystąpił do zarządcy drogi, tj. Wójta Gminy, z uwagi na niezgodność zamontowania znaku A-l la "próg zwalniający" wraz ze znakiem B-33 "ograniczenie prędkości do 20 km/h" na wysokości skrzyżowania ul. S. z ul. P. z zatwierdzoną organizacją ruchu, o zamontowanie tych znaków zgodnie z zatwierdzoną organizacją ruchu, tj. w odległości 10 m od progu. Jak wskazał organ, Zespół A w dniu 19 stycznia 2021 r. uznał, że rekomendowane przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego zalecenia nie stanowią normy prawnej, a oceniając wprowadzoną na przedmiotowym odcinku drogi organizację ruchu odniósł się wprost do zapisów Rozporządzenia. Zgodnie z zasadami umieszczania progów zwalniających zawartych w pkt 8.1 załącznika nr 4 do Rozporządzenia niedopuszczalne jest stosowanie progów zwalniających m.in. 40 m od skrzyżowania ulic lub dróg, z wyjątkiem progów płytowych, na których wyznaczono przejście dla pieszych lub przejazd dla rowerzystów oraz 30 m od przejścia dla pieszych (nie dotyczy progów z przejściami dla pieszych). Z powyższego wynika jednoznaczny zakaz stosowania progów zwalniających bliżej niż 40 m od skrzyżowania ulic lub dróg oraz 30 m od przejścia dla pieszych. Powyższe w ocenie Starosty potwierdza, że zatwierdzona w ciągu drogi gminnej ul. S. w P. organizacja ruchu z dnia 16 września 2015 r. nr [...], polegająca na zamontowaniu progów zwalniających wyspowych przy przejściu dla pieszych została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa. Stąd w oparciu o § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzenia ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 784) zasadne jest jej uchylenie. W skardze, sporządzonej w dniu 17 maja 2021 r., a wniesionej w dniu 21 maja 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisany na wstępie akt Starosty z dnia 16 września 2015 r., nr [...], J. R. zarzuciła rażące naruszenie przepisów : 1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drodze (Dz.U. z 2003r., nr 220, poz.2181, wraz z załącznikami), 2. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.), 3. ustawy Prawo o ruchu drogowym, 4. rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, ze zm.), 5. rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. nr 2002, nr 170, poz. 1393 ze zm.), poprzez zatwierdzenie niedopuszczalnych rozwiązań organizacji ruchu, niezgodnych z obowiązującymi przepisami. W dniu 16 lipca 2021 r. , na mocy art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządzono rozdzielenie skarg zawartych w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. przez wyłączenie do odrębnego rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 88 ust.1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Skarga , której przedmiotem uznano niewykonanie przez Starostę czynności nakazanych prawem , zawiera żądania: 1. nakazania Staroście usunięcia przedmiotowych progów zwalniających, 2. nałożenia obowiązku wykonania organizacji ruchu w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Ś., S., D. w P. z uwzględnieniem powiązania jej z trasą W.-P.-M. stanowiącą zjazd do G. przez M., z drogi wojewódzkiej DW[...] R.-H., przy: a. zachowaniu zasad bezpieczeństwa dla wszystkich użytkowników skrzyżowania oraz sąsiadujących nieruchomości; b. uwzględnieniu ochrony przed oddziaływaniami dynamicznymi - poprawie stanu technicznego drogi w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Ś., S., D. w P.; c. uwzględnieniu w rozwiązaniach technicznych także stanu i wieku istniejących obiektów znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie; 3. nałożenie obowiązku wykonania ścianki szczelinowej lub zamontowania wibroizolacji w obszarze przenoszenia drgań między źródłem wzbudzenia drgań a budynkiem skarżącej do czasu realizacji pkt. 2; 4. nałożenie obowiązku na drogach DP [...], DP[...], DG ul. S. w P. w powiązaniu z trasą W.-P.-M. stanowiącą dojazd do G. przez M. z drogi wojewódzkiej DW[...] R.-H., nadzoru i kontroli poruszających się pojazdów, poprzez ograniczenia prędkości pojazdów i przejazdów pojazdów ciężkich; 5. nałożenie grzywny na zabezpieczenie koniecznych prac remontowych w domu skarżącej, powstałych wskutek zatwierdzenia niedopuszczalnych rozwiązań organizacji ruchu w obszarze oddziaływania skrzyżowania ulic: P., Ś., S., D. w P. Sprawie tej nadano sygn. akt III SA/Gd 624/21 i będzie ona przez sąd rozpoznana odrębnie. W uzasadnieniu niniejszej skargi (o sygn. akt III SA/Gd 515/21) skarżąca wskazała na nieprawidłowości na etapie zatwierdzenia projektu zmiany stałej organizacji ruchu, polegające na: 1. zgodzie na zamontowanie progów wyspowych w obszarze skrzyżowania przy przejściu dla pieszych w odl. 1 m od przejścia, gdzie dopuszczalna odległość od skrzyżowania to min. 40 m i w odległości min. 30 m od przejścia dla pieszych; 2. zgodzie na zamontowanie progów wyspowych w obszarze skrzyżowania nad konstrukcjami inżynierskimi (przepust - gazociąg g 125) w odległości 1,5 m od progów, a dopuszczalna odległość to min. 25 m; 3. zastosowaniu progów wyspowych bezpośrednio przy przejściu w jednej linii, a możliwe jest naprzemiennie, 4. zgodzie na nieprawidłowe oświetlenie progów; 5. zgodzie na nieprawidłowe odwodnienie progów; 6. zgodzie na montaż progów w niedopuszczalnej odległości od domu skarżącej, pomimo wiedzy organu o stanie budynku i jego wieku; 7. braku opinii zarządu drogi do projektu organizacji ruchu - wymóg formalny (§ 5 rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem). Skarżąca wskazała nadto na szereg nieprawidłowości, m.in. na etapie montażu progów wyspowych. Opisała podejmowane przez siebie działania informowania organów o złym stanie technicznym swego uszkodzonego budynku podnosząc, że zamontowanie spornych progów zwalniających w 2016r. oraz rażąco naruszająca prawo organizacja ruchu spowodowały kolejne uszkodzenia domu. Z treści skargi wynika ponadto, że po wystosowanym przez skarżącą ponagleniu progi zwalniające zostały zdemontowane w dniu 23 kwietnia 2021r. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, gdyż brak jest przedmiotu zaskarżenia, tj. zatwierdzonej stałej organizacji ruchu, nr [...] z dnia 16 września 2015 r. , bowiem została ona uchylona dnia 20 stycznia 2021r. W piśmie z dnia 5 lipca 2021 r. skarżąca stwierdziła, że wniosek organu o odrzucenie skargi jest bezzasadny, albowiem sąd administracyjny dokonuje oceny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu. Nadto odrzucenie skargi na akt nieistniejący, czyli skargi niedopuszczalnej może być zasadne wyłącznie wówczas, gdy aktu nie ogłoszono lub nie został on doręczony. Przesłanka niedopuszczalności złożenia skargi na akt nieistniejący odnosi się do kwestii regulowanych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zarówno w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonego aktu ( Dz.U. 2012, poz.1137 ze zm. ) , jak i w obecnym brzmieniu ( Dz.U.2021, poz.450) , Starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych (...). Obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi żadnych wątpliwości, że zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym - czyli Starosty, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r. , poz. 784) jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej jako "p.p.s.a."). Wynika to z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. , I OPS 14/13 ( ONSAiWSA 2015/1/2 ). Zgodnie z przywołanym przepisem art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r. , I OPS 14/13 wskazano także m.in., że w tym przypadku zaskarżenie ma oparcie w przepisach ustaw samorządowych. Według przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) dalej jako "u.s.g.", każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżąca powołała się w skardze na sprzeczność zaskarżonego aktu z przepisami prawa, zagrożenie bezpieczeństwa użytkowników ruchu oraz uszkodzenie budynku, będącego jej własnością, na skutek zamontowania progów zwalniających w pobliżu jej domu. W tej sytuacji skarżąca upatruje swego interesu prawnego i jego naruszenia w tym, że na skutek zatwierdzenia stałej organizacji ruchu, polegającej na zamontowaniu progów zwalniających, budynek będący jej własnością uległ uszkodzeniu. Zauważyć wobec tego należy, że osoba skarżąca uchwałę czy zarządzenie organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą/zarządzeniem, a jej indywidualną sytuacją prawną. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawa materialnego, zaś naruszenie interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie nałożony zostanie nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas istniejący. Z twierdzeń skargi wynika, że przepisami prawa materialnego , na które w istocie powołuje się skarżąca, są przepisy kodeksu cywilnego , dotyczące własności i jej ochrony. Na skutek zatwierdzenia zaskarżonym aktem stałej organizacji ruchu w postaci zamontowania progów zwalniających nie odebrano ani nie ograniczono jednak skarżącej prawa własności, nie nałożono też na nią nowego obowiązku ani nie zmieniono obowiązku dotychczasowego. Skoro strona skarżąca musi udowodnić, że zaskarżony akt wpływa negatywnie na jej sferę prawnomaterialną, a przesłanka ta w niniejszej sprawie nie została spełniona, nie można uznać, by doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej. Przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę , jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W świetle powyższych rozważań nie ma podstaw by uznać, że interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone przedmiotowym aktem Starosty podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej ( art.101 ust.1 u.s.g.). Dodać należy, że nawet gdyby podjęcie zaskarżonego aktu mogło mieć wpływ na sferę własności skarżącej, to okoliczność taka nie zmieniłaby powyższej oceny Sądu. Zaskarżony przez skarżącą akt Starosty z dnia 16 września 2015 r., zatwierdzający stałą organizację ruchu w ciągu drogi gminnej ul. S. w P., polegającą na zamontowaniu progów zwalniających wyspowych przy przejściu dla pieszych, został uchylony przez Starostę w dniu 20 stycznia 2021 r. Podkreślić też należy, że przedmiotowe progi zostały zdemontowane, co wynika nie tylko z pisma Wójta Gminy z dnia 13 maja 2021 r., skierowanego do Starostwa Powiatowego, ale też z twierdzeń samej skarżącej, która podała, że w dniu 23 kwietnia 2021 r. progi zostały zdemontowane. Wobec powyższego w dniu wniesienia przedmiotowej skargi nie tylko nie istniał zaskarżony akt, ale też nie istniały progi zwalniające , których ten akt dotyczył, bowiem zostały wcześniej zdemontowane. Interes prawny strony wnoszącej skargę musi być nie tylko indywidualny i realny, ale i aktualny. W tej sytuacji także w tym przypadku nie można mówić o naruszeniu interesu prawnego skarżącej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. , skargę odrzucił. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. , który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, Sąd orzekł o zwrocie wpisu.