III SA/Po 516/21

Dnia 20 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 roku sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywne zaopiniowanie projektu robót geologicznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z [...] października 2020 r. o negatywnej opinii projektu robót na poszukiwanie i rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego dla sporządzenia dokumentacji geologicznej "[...] II" w kat. C1 dla działki ew. nr [...] położonej w obrębie [...] w gminie [...] powiatu [...]. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powołano art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.". W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, co następuje. Skarżący wniósł do Starosty [...] o zatwierdzenie projektu wskazanych wyżej robót geologicznych. Starosta [...] wystąpił do Wójta Gminy [...] o opinię w celu zatwierdzenia projektu inwestycji zgodnie z art. 80 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm.), dalej: "P.g.g.". Postanowieniem z [...] października 2020 r. Wójt Gminy [...] zaopiniował negatywnie projekt przedmiotowych robót. L. M. wniósł zażalenie na postanowienie z [...] października 2020 r. Projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji (art. 80 ust. 1 P.g.g.). Zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych (art. 80 ust. 5 P.g.g.). Z art. 80 ust. 5 P.g.g. nie wynika, jakie są wymogi opinii wójta, stąd należy przyjąć, że powinna ona zawierać jego stanowisko w aspekcie zadań gminy wiążących się z przedmiotem rozstrzygnięcia. Do zadań gminy należą sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.). Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą [P.g.g.] jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 1 P.g.g.), natomiast w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą [P.g.g.] jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 2 P.g.g.). Dla przedmiotowej działki nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dla terenu tego obowiązuje zaś studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Bralin przyjęte uchwałą Rady Gminy Bralin nr XXI/103/2012 z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Bralin. Przedmiotowa działka jest przeznaczona w studium pod tereny rolnicze wskazane do zalesienia. Studium nie przewiduje zatem dla niej prowadzenia robót geologicznych. Strona wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego, a to art. 7 ust. 2 P.g.g. przez zastosowanie błędnej jego wykładni; w tym kontekście w uzasadnieniu skargi wskazano, że: a) w nowej P.g.g. ustawodawca zamierzał ułatwić prowadzenie działalności, gdyż dopuszczono możliwość jej prowadzenia nie tylko wtedy, gdy będzie ona zgodna z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym (miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy), ale również wtedy, gdy nie narusza ona przeznaczenia nieruchomości określonego w tych dokumentach; b) nieruchomość nadal pozostanie gruntem rolnym, nie zmieni się charakter jej użytkowania w trakcie trwających kilka godzin robót geologicznych ani jej przeznaczenie po udokumentowaniu robót, w związku z czym nie zostanie naruszony ład przestrzenny; 2. przepisów postępowania: a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., gdyż SKO zaakceptowało sposób postępowania organu pierwszej instancji z niewyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego; b) art. 80 K.p.a. przez niedokonanie przez SKO oceny całokształtu materiału dowodowego opierając się wyłącznie na argumentacji organu pierwszej instancji i pomijając argumentację skarżącego; c) art. 8 K.p.a. przez nierówne traktowanie stron przez organ pierwszej instancji, co strona podnosiła w zażaleniu; w uzasadnieniu skargi powtórzono argument, że roboty geologiczne wykonywano na terenie gminy dla udokumentowania nieodległych złóż kruszywa naturalnego "[...]" i "[...]"; d) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.) przez bezprawne ograniczanie prawa do korzystania z nieruchomości przy wykazaniu przez stronę, że czynności objęte postępowaniem nie mogą powodować naruszeń ładu przestrzennego gminy oraz wydanie rozstrzygnięcia bez oparcia w przepisach prawa, gdyż nie wskazano stanu faktycznego odpowiadającego opisanej podstawie prawnej. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd, z poniższym zastrzeżeniem, podziela stanowisko organu. W związku z jego zreferowaniem, powtarzanie go byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą [P.g.g.] jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 1 P.g.g.), natomiast w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą [P.g.g.] jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 2 P.g.g.). Zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych (art. 80 ust. 5 P.g.g.). W związku z brakiem planu miejscowego, dla rozstrzygnięcia ma znaczenie sposób wykorzystywania nieruchomości ustalony w studium. Studium określa go jako tereny rolnicze wskazane do zalesienia. Pkt 1.4 "Główne funkcje terenów" załącznika nr 1 do wskazanej wyżej uchwały Rady Gminy [...] stanowi m. in. o terenach rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wód i zieleni, przy czym podpunkt drugi dotyczy terenów oznaczonych na rysunku studium symbolem R/ZL - tereny rolnicze wskazane do zalesienia. Na tym terenie leży przedmiotowa działka. Nie leży ona zaś na terenach aktywności gospodarczej dotyczących obszarów powierzchniowej eksploatacji kruszyw (oznaczonych na rysunku studium symbolem PE) ani obszarów potencjalnej możliwości lokalizacji terenów powierzchniowej eksploatacji kruszyw (oznaczonych na rysunku studium symbolem PPE). W pkt 4.2 ppkt 2) studium (str. 29), dotyczącym terenów oznaczonych na rysunku studium symbolem R/ZL - tereny rolnicze wskazane do zalesienia, wskazano, że w studium, w terenach bezpośrednio przylegających do istniejących kompleksów leśnych oraz na glebach o najniższej przydatności rolniczej, wyznacza się tereny rolnicze wskazane do zalesienia. Tereny te należy traktować jako grunty rolne dopuszczone i najbardziej predysponowane do zalesienia. Zakłada się, że wraz z sukcesywnym zalesianiem terenów wskazanych na rysunku "Studium", następować będzie zmiana klasyfikacji gruntów rolnych na grunty leśne. Ponadto za zgodne ze "Studium" uznaje się zalesianie, położonych w obrębie terenów rolniczych, gruntów rolnych V i VI klasy bonitacyjnej, nie objętych strefami wskazanymi do zalesień. W terenach przeznaczonych do zalesień nie dopuszcza się lokalizacji zabudowy zagrodowej. Powiększenie lesistości obszaru gminy wpłynie dodatnio z punktu widzenia wzbogacenia krajobrazu oraz walorów przyrodniczych gminy - w szczególności zwiększania naturalnej retencji terenu oraz miejsc siedliskowych. W terenach rolniczych wskazanych do zalesienia dopuszcza się prowadzenie gospodarki rolnej, lokalizację budowli rolniczych, dróg oraz sieci, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej. Choć organ nie dokonał tak szczegółowej identyfikacji sposobu wykorzystywania działki w oparciu o zapisy studium, jego stanowisko jest prawidłowe, a wskazane uchybienie nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Zasadnie zatem organy wskazały, że sposób wykorzystywania działki nie obejmuje prowadzenia robót na poszukiwanie i rozpoznanie złoża kruszywa naturalnego. Naruszenie ładu przestrzennego w tym przypadku polegałoby na wykonaniu danych robót, przy czym bez znaczenia miałyby ewentualne skutki robót czy możliwość ewentualnej rekultywacji terenu. Nie ma również w tym kontekście znaczenia dla rozstrzygnięcia, że roboty geologiczne wykonywano na terenie gminy dla udokumentowania nieodległych złóż kruszywa naturalnego "[...]" i "[...]". Prawidłowo więc uznano, że planowane roboty naruszają określony w studium sposób wykorzystywania działki, uzasadniając negatywną opinię wydawaną w trybie art. 80 ust. 5 P.g.g., nie naruszając powołanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).