IV SAB/Wr 195/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesora WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska(sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego K. T.-S. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Wnioskiem z dnia 13 marca 2020 r. (data wpływu: 25 marca 2020 r.), adresowanym do Prezesa Sądu Rejonowego w L. (dalej: Prezes Sądu Rejonowego, organ), R. S. (dalej: wnioskodawca , skarżący) zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2017, rejestrowanych w repertorium "C" pod symbolami 056 i 056s, wskazując, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2020 r. nr [...] Wiceprezes Sądu Rejonowego w L. zlecił wykonanie powyższego wniosku skarżącego Kierownikowi Sekretariatu[...] Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w L. oraz przedłożenia informacji w tym zakresie Prezesowi Sądu Rejonowego do dnia 6 kwietnia 2020 r. W drodze korespondencji mailowej z dnia 26 marca 2020 r. Zastępca Kierownika Sekretariatu [...] Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w L. zwrócił się z prośbą do Kierownika Oddziału Administracyjnego Sądu Rejonowego w L. o przedłużenie terminu do udzielenia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 13 marca 2020 r. w związku dużą ilością spraw, których dotyczy wniosek. Pismem z dnia 27 marca 2020 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 1 kwietnia 2020 r.) Wiceprezes Sądu Rejonowego w L. poinformował skarżącego, że z uwagi na konieczność dokonania anonimizacji wszystkich wyroków, o które skarżący wnioskował - co jest czynnością czasochłonną - odpowiedź na powyższy wniosek zostanie udzielona do dnia 20 kwietnia 2020 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w L. poinformował skarżącego o sygnaturach akt spraw, w których wydano w 2017 r. wyroki w Sądzie Rejonowym w L. w sprawach zarejestrowanych w Repertorium "C" pod symbolami 056 i 056s oraz o opublikowaniu tych orzeczeń w wersji zanonimizowanej i dostępności tych orzeczeń na Portalu Orzeczeń Sądu Rejonowego w L. pod adresem http://orzeczenia.lubin.sr.gov.pl. Pismem z dnia 27 kwietnia 2020 r. ( data wpływu: 5 maja 2020r.) skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w L. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, domagając się: 1) stwierdzenia bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z jego wnioskiem z dnia 25 marca 2020 r. (data wpływu do organu), 2) zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z ww. wnioskiem, 3) nałożenie na organ grzywny, 4) ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, 5) zwolnienie skarżącego z opłat i kosztów sądowych, 6) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów wysyłanej korespondencji. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że wnioskiem z dnia 25 marca 2020 r. (data wpływu do organu) zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2017 r., rejestrowanych w repertorium "C" pod symbolem 056 i 056s, wskazując, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Skarżący wyjaśnił, że pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. organ poinformował go, iż żądana informacja została udostępniona na stronie Sądu. Zdaniem skarżącego, Prezes Sądu Rejonowego pozostaje w zwłoce, gdyż informacja nie została udostępniona zgodnie z jego wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w L. wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w związku z udostępnieniem już skarżącemu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 13 marca 2020 r. W szczególności organ podniósł, że niezgodne z prawdą są twierdzenia skargi jakoby Prezes Sądu Rejonowego nie podjął stosownych czynności zmierzających do udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie i jakoby informacja ta nie została skarżącemu przez organ udostępniona. Organ wskazał, że - wbrew argumentacji skarżącego - nie pozostaje on w zwłoce z udostępnieniem żądanej informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 13 marca 2020 r., gdyż po wpływie przedmiotowego wniosku podjął niezwłocznie działania zmierzające do udostępnienia skarżącemu żądanych wyroków wraz z uzasadnieniami, po niezbędnej anonimizacji danych osobowych stron postępowań sądowych, w których zostały wydane żądane wyroki. W dalszej kolejności podległe Prezesowi Sądu Rejonowego służby ustaliły, w jakich sprawach żądane we wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2020 r. wyroki zostały wydane, dokonały anonimizacji tych orzeczeń wraz z uzasadnieniami i udostępniły te wyroki wraz z uzasadnieniami do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w L. w zakładce: "Informacje dla interesantów" - "Portal orzeczeń". W powyższym Biuletynie określone we wniosku skarżącego z dnia 13 marca 2020 r. wyroki wraz z uzasadnieniami (po anonimizacji) nadal są publicznie dostępne i skarżący może zapoznać się z ich treścią, o czym został poinformowany pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r., w którym poinformowano również skarżącego o sygnaturach akt spraw, w których w 2017 r. wydano wyroki w sprawach zarejestrowanych w repertorium "C" o symbolach 056 i 056s oraz o publikacji tych wyroków pod adresem: http://orzeczenia.lubin.sr.gov.pl. Organ wskazał, że termin do udostępnienia informacji publicznej został przedłużony, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z przyczyn wskazanych w piśmie z dnia 27 marca 2020 r. skierowanym do skarżącego. Zdaniem organu, skoro żądana przez skarżącego informacja publiczna została już udostępniona publicznie w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w L. pod adresem http://orzeczenia.lubin.sr.gov.pl., o czym skarżący został poinformowany w korespondencji z dnia 20 kwietnia 2020 r., to obecnie brak jest podstaw do udostępniania skarżącemu tej informacji publicznej w innej formie na jego wniosek. Według organu nie pozostaje on w zwłoce z udostępnieniem skarżącemu żądanej we wniosku z dnia 13 marca 2020 r. informacji publicznej, gdyż jest już ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w L., a przez to nie podlega udostępnieniu w innej formie określonej przez skarżącego we wniosku, tj. doręczenia skarżącemu kopii wyroków wraz z pisemnymi uzasadnieniami lub zapisu tych orzeczeń wraz z uzasadnieniami na nośnikach CD/DVD, skoro skarżący może zapoznać się z żądaną informacją publiczną poprzez portal Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w L., o czym był poinformowany w korespondencji skierowanej do niego przez organ. Organ wyjaśnił ponadto, że skarżący ma możliwość szybkiego wysortowania i zapoznania się z treścią żądanych przez niego orzeczeń z uzasadnieniami opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej poprzez wpisywanie w przeglądarce orzeczeń sygnatur akt spraw sądowych wskazanych mu w piśmie Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 20 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 , poz. 2325 ze zm .) – zwanej dalej p.p.s.a , kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa , o czym stanowi art. 149 §1 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności . Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu , mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest prawo do informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tj. Dz.U z 2019 r. poz.1429) dalej: u.d.i.p. .Powyższa ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wymienione w art. 7 ust.1 u.d.i.p. różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p. Co do zasady , termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku. W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Wymaga też podkreślenia ,że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, że w grę wchodzi zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dysponent informacji pozostaje w zwłoce. W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, czyli Prezes Sądu Rejonowego w L. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych , o których mowa w art.4 ust.1pkt 1 u.d.i.p. Przechodząc kolejno do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy przypomnieć, że badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej , poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie powyższego, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, CBOSA). W tym zakresie sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy wykonany został obowiązek działań wymaganych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. . Oceniając pod takim kątem żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem stwierdzić należy ,że informacje , których on dotyczy niewątpliwie mają walor informacji publicznej i są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji. Dotyczą bowiem przedmiotu , o którym mowa w art. art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p. , a więc informacji o danych publicznych tj. treści orzeczeń sądów powszechnych . W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem ,że stosowny wniosek skarżący złożył . Jak wynika z materiału aktowego przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu 25 marca 2020r. , zaś adresat wniosku Prezes Sądu Rejonowego w L. – po uprzednim przedłużeniu terminu - na ten wniosek zareagował pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r., udzielając wnioskodawcy odpowiedzi. Analiza treści powyższego pisma organu , stanowiącego odpowiedź na wniosek oraz poprzedzającego go pisma organu z dnia 27 marca 2020r. w kontekście złożonej przez wnioskodawcę skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest on w posiadaniu wnioskowanej informacji , a następnie czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności podmiot zobowiązany powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Ocena w takim kontekście działań organu podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia zarzutu jego bezczynności. Podkreślić w tym miejscu należy, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej jest wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w badanej sprawie, bowiem przyjęty przez organ tryb procedowania w odniesieniu do żądań objętych przedmiotowym wnioskiem ocenić należy jako prawidłowy. W tym miejscu wskazać należy ,że tryb wnioskowy jest przewidziany dla informacji, których nie zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej ( dalej BIP) lub w centralnym repozytorium. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji . Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje (zob. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18). Oznacza to, że podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku . Dodać należy ,że udostępnienie informacji publicznej w BIP zwalnia również podmiot zobowiązany z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia . Natomiast w przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji (podobnie wyrok NSA z 25 września 2008 r., I OSK 416/08, LEX nr 490132). Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek został przez skarżącego wniesiony w dniu 25 marca 2020 r., zaś rozpoznanie tego wniosku nastąpiło pismami z dnia 27 marca 2020 r. i z dnia 20 kwietnia 2020r. poprzez wskazanie ,że żądana przez skarżącego informacja została opublikowana Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Rejonowego w L. w zakładce: "Informacje dla interesantów" - "Portal orzeczeń" pod adresem: http://orzeczenia.lubin.sr.gov.pl. Oznacza to ,że na dzień wniesienia skargi, to jest 5 maja 2020 r. organ nie pozostawał bezczynny. Konkludując powyższe rozważania , stwierdzić należy ,że działanie podmiotu zobowiązanego w reakcji na żądanie udostępnienia informacji publicznej stanowi - w ocenie Sądu- prawidłową i terminową realizację obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej . Nie można tym samym pod adresem organu wyartykułować zarzutu bezczynności, bowiem przyjęty przez niego tryb procedowania w odniesieniu do danych objętych złożonym wnioskiem ocenić należy jako właściwy. Stwierdzenie powyższego oznacza, że pod adresem organu nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut bezczynności w tym zakresie, a tym samym skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. W pkt. II wyroku przyznano radcy prawnemu Katarzynie Talkowskiej- Szewczyk od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, mając na względzie dyspozycję art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2, § 4 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia .3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. 2016, poz. 1715 ze zm.).